वराहपुराणम्

इष्ट्वा चैवं च मन्त्रं तु पुच्छदेशोपविश्य च 108.

पूजा करून, मंत्र म्हणून, शेपटीजवळ बसून दान करावे.

आच्छाद्य वस्त्रयुग्मेन दक्षिणां कम्बलं ददेत्

तिला दोन वस्त्रांनी झाकून, दक्षिणा म्हणून एक कम्बळ द्यावे.

ब्राह्मणं पूज्य विधिवत्पूर्वोक्तविधिना नृप

पूर्वी सांगितलेल्या पद्धतीने, त्या ब्राह्मणाचा योग्य सन्मान करावा, हे राजन.

इमं मन्त्रं समुच्चार्य ततस्तां प्रतिपादयेत्

हा मंत्र उच्चारून, मग तिला अर्पण करावी.

रसज्ञा सर्वभूतानां सर्वदेवनमस्कृता

ती सर्व प्राण्यांमध्ये चवीची जाणणारी आहे, आणि सर्व देवांनी तिचा सन्मान केला आहे.

दत्त्वा धेनुं तु लवणेनैकाहं चैव तिष्ठति

गायीला मीठ देऊन, एक दिवस तेथेच थांबावे.

सहस्रेण शतेनाथ स्वशक्त्या कनकेन तु

कोणी हजार, शंभर किंवा आपल्या ताकदीप्रमाणे सोने देऊ शकतो.

य इदं शृणुयाद्भक्त्या श्रावयेद्वापि मानवः

जो कोणी हे भक्तीने ऐकतो किंवा इतरांना ऐकवतो, हे मानवांनो,

इति श्रीवराहपुराणे श्वेतविनीताश्वोपाख्याने लवणधेनुमाहात्म्यं नाम अष्टाधिकशत तमोऽध्यायः

श्रीवराहपुराणातील श्वेतविनीताश्व कथेमध्ये 'लवणधेनूचे माहात्म्य' नावाचा एकशेआठवा अध्याय येथे संपला.

अथ कार्पासधेनुदानमाहात्म्यम् अथातः सम्प्रवक्ष्यामि धेनुं कार्पासकीं नृप

आता कापसाच्या गायीच्या दानाचे माहात्म्य सांगतो. राजन, मी कापसाची गाय कशी द्यावी ते सांगतो.

विषुवे त्वयने पुण्ये युगादिग्रहणे तथा

संक्रांतीला, पुण्य संयोगाला आणि युगाच्या प्रारंभी,

नृणां च ग्रहपीडासु दुःस्वप्नाद्भुतदर्शने

माणसांना ग्रहांच्या त्रासाने, वाईट स्वप्नांनंतर किंवा अद्भुत काही पाहिल्यावर,

गोमयेनोपलिप्तायां दर्भानास्तीर्य वै तिलान्

गायीला शेणाने लिंपून, तिच्यावर दुर्वा आणि तीळ पसरावेत.

धूपदीपादिनैवेद्यैः पूजयेच्च विमत्सरः

धूप, दीप आणि नैवेद्याने, द्वेष न ठेवता पूजा करावी.

भारेण चाधमा प्रोक्ता वित्तशाठ्यं विवर्जयेत् ।। चतुर्थांशेन वत्सं तु कल्पयित्वा विधानतः

फक्त वजनाने दिलेली गाय ही कनिष्ठ समजली जाते; संपत्तीमध्ये फसवणूक करू नये. नियमाप्रमाणे वासरू चौथ्या भागाएवढे करावे.

कर्त्तव्या रुक्मशृङ्गी तु रजतस्य खुरान्विता

तिचे शिंग सोनेाचे आणि खुर चांदीचे असावेत.

इत्येवं सर्वसम्पूर्णा कृत्वा श्रद्धासमन्वितः

अशा रीतीने सर्व प्रकारे पूर्ण करून, श्रद्धेने तयार करावी.

दद्याद्धेनुं चर्मपाणिः प्रयतः श्रद्धयान्वितः

स्वतःच्या हाताने, प्रयत्नपूर्वक आणि श्रद्धेने गाय द्यावी.

यया देवगणः सर्वस्त्वया हीनो न वर्त्तते 109.

जिच्यामुळे सर्व देवगण अस्तित्वात आहेत; तुझ्याविना कोणीच राहत नाही.

इति श्रीवराहपुराणे श्वेतविनीताश्वोपाख्याने कार्पासधेनुदानमाहात्म्यं नाम नवाधिकशततमोऽध्यायः

श्रीवराहपुराणातील श्वेतविनीताश्व कथेमध्ये 'कापसाच्या गायीच्या दानाचे माहात्म्य' नावाचा एकशेनऊवा अध्याय येथे संपला.

अथ धान्यधेनुदानमाहात्म्यम् शृणु राजन्प्रवक्ष्यामि धान्यधेनुमनुत्तमाम्

आता धान्याच्या गायीच्या दानाचे माहात्म्य सांगतो. राजन, ऐक, मी श्रेष्ठ धान्यगाय सांगतो.

विषुवे चायने वापि कार्त्तिक्यां तु विशेषतः

सूर्याच्या संक्रमणाच्या काळात किंवा विषुवाच्या वेळी, आणि विशेषतः कार्तिक महिन्यात,

(तदिदानीं प्रवक्ष्यामि धान्यधेनुविधिं परम्) दशधेनुप्रदानेन यत्फलं राजसत्तम

आता मी धान्य आणि गायीच्या दानाचा श्रेष्ठ विधी सांगतो. राजन, दहा गायी दान केल्याने जे पुण्य मिळते,

कृष्णाजिनं ततः कृत्वा प्राग्वत्संस्थापयेद्बुधः

मग काळ्या कृष्णमृगाच्या कातडीची तयारी करून, ज्ञानी माणसाने ती पूर्वीप्रमाणे ठेवावी.

उत्तमा तु भवेद्धेनुर्द्रोणैश्चापि चतुष्टयैः

गाय उत्तम प्रतीची असावी आणि तिला चार द्रोण धान्यही जोडावे.

चतुर्थांशेन वत्सं तु कल्पयित्वा विधानतः

विधीप्रमाणे वासरू गायच्या चौथ्या भागाएवढे ठेवावे.

कर्तव्यौ रुक्मशृङ्गौ तु राजतखुरसंयुतौ ।। गोमेदैः कुर्वीत घ्राणं अगुरुं चन्दनं तथा

गायीचे शिंगे सोन्याची, खुर चांदीची करावीत; नाक गोमेध रत्नांनी, तसेच अगरू आणि चंदनाने सजवावे.

मुक्ताफलमया दंता घृतक्षौद्रमयं मुखम्

दात मोत्याचे असावेत आणि तोंड तुप व मधाने बनवावे.

इक्षुपृष्टिमयाः पादाः क्षौम्यपुच्छसमन्विताम्

पाय ऊसाच्या कांड्यांचे असावेत आणि शेपूट उत्तम कापडाने बांधावे.