वराहपुराणम्

इति श्रीवराहपुराणे श्वेतविनीताश्वोपाख्याने नवनीतधेनुदानमाहात्म्यंनाम सप्ताधिकशततमोऽध्यायः

श्रीवराहपुराणातील श्वेतविनीताश्व कथेत 'नवनीतधेनू दानाचे माहात्म्य' नावाचा एकशेपंचवा अध्याय येथे संपला.

अथ लवणधेनुदानमाहात्म्यम् लवणधेनुं प्रवक्ष्यामि तां निबोध नृपोत्तम

आता मी 'लवणधेनू दानाचे माहात्म्य' सांगतो, ते लक्षपूर्वक ऐका, हे श्रेष्ठ राजन.

अनुलिप्ते महीपृष्ठे कृष्णाजिनकुशोत्तरे

जिथे जमीन लिंपलेली आहे आणि काळ्या मृगाची कातडी व कुशा ठेवलेली आहेत,

वत्सं चतुर्भी राजेन्द्र इक्षुपादांश्च कारयेत्

राजाधिराज, तिथे चार पाय असलेले वासरू तयार करावे आणि त्याचे खुर ऊसाच्या कांड्यांचे करावेत.

मुखं गुडमयं तस्या दन्ताः फलमया नृप नेत्रे रत्नमये कुर्यात्कर्णौ पत्रमयौ तथा

त्याचे तोंड गुळाचे, दात फळांचे, डोळे रत्नांचे आणि कान पानांचे करावेत, हे राजन.

सूत्रपुच्छां ताम्रपृष्ठां दर्भरोमां पयस्विनीम्

शेपूट दोऱ्याचे, पाठ तांब्याची, केस कुशेचे आणि ती दूध देणारी असावी.

सुगन्धपुष्पधूपैश्च पूजयित्वा विधानतः

सुगंधी फुले आणि धूप यांनी योग्य रितीने तिची पूजा करावी.

नक्षत्रग्रहपीडां च सर्वकालं प्रदापयेत्

सर्व काळी नक्षत्र आणि ग्रहांची पीडा दूर व्हावी यासाठी दान करावे.

द्विजाय साधुवृत्ताय वेदवेदाङ्गवेदिने

सदाचार असलेल्या, वेद आणि वेदांग जाणणाऱ्या द्विजाला ती द्यावी.

वेदवेदाङ्गविदुषे श्रोत्रियायाहिताग्नये

वेद आणि वेदांग जाणणाऱ्या, श्रौत आणि अग्निहोत्र करणाऱ्या ब्राह्मणाला ती द्यावी.

इष्ट्वा चैवं च मन्त्रं तु पुच्छदेशोपविश्य च 108.

पूजा करून, मंत्र म्हणून, शेपटीजवळ बसून दान करावे.

आच्छाद्य वस्त्रयुग्मेन दक्षिणां कम्बलं ददेत्

तिला दोन वस्त्रांनी झाकून, दक्षिणा म्हणून एक कम्बळ द्यावे.

ब्राह्मणं पूज्य विधिवत्पूर्वोक्तविधिना नृप

पूर्वी सांगितलेल्या पद्धतीने, त्या ब्राह्मणाचा योग्य सन्मान करावा, हे राजन.

इमं मन्त्रं समुच्चार्य ततस्तां प्रतिपादयेत्

हा मंत्र उच्चारून, मग तिला अर्पण करावी.

रसज्ञा सर्वभूतानां सर्वदेवनमस्कृता

ती सर्व प्राण्यांमध्ये चवीची जाणणारी आहे, आणि सर्व देवांनी तिचा सन्मान केला आहे.

दत्त्वा धेनुं तु लवणेनैकाहं चैव तिष्ठति

गायीला मीठ देऊन, एक दिवस तेथेच थांबावे.

सहस्रेण शतेनाथ स्वशक्त्या कनकेन तु

कोणी हजार, शंभर किंवा आपल्या ताकदीप्रमाणे सोने देऊ शकतो.

य इदं शृणुयाद्भक्त्या श्रावयेद्वापि मानवः

जो कोणी हे भक्तीने ऐकतो किंवा इतरांना ऐकवतो, हे मानवांनो,

इति श्रीवराहपुराणे श्वेतविनीताश्वोपाख्याने लवणधेनुमाहात्म्यं नाम अष्टाधिकशत तमोऽध्यायः

श्रीवराहपुराणातील श्वेतविनीताश्व कथेमध्ये 'लवणधेनूचे माहात्म्य' नावाचा एकशेआठवा अध्याय येथे संपला.

अथ कार्पासधेनुदानमाहात्म्यम् अथातः सम्प्रवक्ष्यामि धेनुं कार्पासकीं नृप

आता कापसाच्या गायीच्या दानाचे माहात्म्य सांगतो. राजन, मी कापसाची गाय कशी द्यावी ते सांगतो.

विषुवे त्वयने पुण्ये युगादिग्रहणे तथा

संक्रांतीला, पुण्य संयोगाला आणि युगाच्या प्रारंभी,

नृणां च ग्रहपीडासु दुःस्वप्नाद्भुतदर्शने

माणसांना ग्रहांच्या त्रासाने, वाईट स्वप्नांनंतर किंवा अद्भुत काही पाहिल्यावर,

गोमयेनोपलिप्तायां दर्भानास्तीर्य वै तिलान्

गायीला शेणाने लिंपून, तिच्यावर दुर्वा आणि तीळ पसरावेत.

धूपदीपादिनैवेद्यैः पूजयेच्च विमत्सरः

धूप, दीप आणि नैवेद्याने, द्वेष न ठेवता पूजा करावी.

भारेण चाधमा प्रोक्ता वित्तशाठ्यं विवर्जयेत् ।। चतुर्थांशेन वत्सं तु कल्पयित्वा विधानतः

फक्त वजनाने दिलेली गाय ही कनिष्ठ समजली जाते; संपत्तीमध्ये फसवणूक करू नये. नियमाप्रमाणे वासरू चौथ्या भागाएवढे करावे.

कर्त्तव्या रुक्मशृङ्गी तु रजतस्य खुरान्विता

तिचे शिंग सोनेाचे आणि खुर चांदीचे असावेत.

इत्येवं सर्वसम्पूर्णा कृत्वा श्रद्धासमन्वितः

अशा रीतीने सर्व प्रकारे पूर्ण करून, श्रद्धेने तयार करावी.

दद्याद्धेनुं चर्मपाणिः प्रयतः श्रद्धयान्वितः

स्वतःच्या हाताने, प्रयत्नपूर्वक आणि श्रद्धेने गाय द्यावी.

यया देवगणः सर्वस्त्वया हीनो न वर्त्तते 109.

जिच्यामुळे सर्व देवगण अस्तित्वात आहेत; तुझ्याविना कोणीच राहत नाही.