वराहपुराणम्

ब्राह्मणश्च त्रिरात्रं तु मधुपायससंयुतम्

तो ब्राह्मण तीन रात्री मध आणि दूध मिसळून घेतो,

यत्र नद्यो मधुवहा यत्र पायसकर्दमाः

जिथे नद्या मध वाहतात आणि चिखल दूधाचा असतो,

तत्र भोगानथो भुङ्क्ते ब्रह्मलोकं स गच्छति

तेथे तो सर्व सुखांचा उपभोग घेतो आणि ब्रह्मलोकात जातो.

स भुक्त्वा विपुलान्भोगान्विष्णुलोकं स गच्छति 104.

तेथे विपुल सुखांचा अनुभव घेऊन, तो विष्णुलोकात पोहोचतो.

नयते विष्णुसायुज्यं मधुधेनुप्रदानतः सर्वपापविनिर्मुक्तो विष्णुलोकं स गच्छति

मध असलेली गाय दान केल्यामुळे, तो सर्व पापांपासून मुक्त होऊन विष्णुसायुज्य प्राप्त करतो आणि विष्णुलोकात जातो.

इति श्रीवराहपुराणे श्वेतविनीताश्वोपाख्याने मधुधेनुमाहात्म्यं नाम चतुरधिकशततमोऽध्यायः

श्रीवराहपुराणातील श्वेत आणि विनीताश्व यांच्या कथेत 'मधुधेनूचे माहात्म्य' नावाचा एकशेचारवा अध्याय येथे संपला.

अथ क्षीरधेनुदानविधिः क्षीरधेनुं प्रवक्ष्यामि तां निबोध नराधिप

आता क्षीरधेनू दानाची पद्धत सांगतो, हे राजन, ती लक्षपूर्वक ऐक.

गोचर्ममात्रमानेन कुशानास्तीर्य सर्वतः

गायीच्या कातडीएवढ्या जागेत सर्वत्र कुश घालावेत.

तत्र कृत्वा कुण्डलिकां गोमयेन सुविस्तृताम्

त्या ठिकाणी गोमयाने नीट गोल वेदी तयार करावी.

सुवर्णमुखशृङ्गाणि चन्दनागुरुकाणि च

ती गाय सोन्याच्या शिंगांनी आणि चंदन, अगर यांच्या सुगंधाने सजवलेली असावी.

मुखं गुडमयं तस्या जिह्वां शर्करया तथा

तिचे तोंड गुळाचे, आणि जीभ साखरेची बनवलेली असावी.

इक्षुपादां दर्भरोमां सितकम्बलसंवृताम्

तिचे पाय ऊसाचे, केस कुशाचे, आणि ती पांढऱ्या चादरीने झाकलेली असावी.

पुच्छं च नृपशार्दूल नवनीतमयस्तनीम्

राजन, तिचे शेपूट आणि तिच्या स्तनांत ताजे लोणी भरलेले असावे.

चत्वारि तिलपात्राणि चतुर्दिक्ष्वपि विन्यसेत्

चारही दिशांना चार तिळाच्या वाट्या ठेवाव्यात.

धूपदीपादिकं कृत्वा ब्राह्मणाय निवेदयेत् 105.

धूप आणि दिवा दाखवून, ते ब्राह्मणाला अर्पण करावे.

पादुकोपानहौ छत्रं दत्त्वा दानं समर्पयेत्

पायातील चपला, पादत्राणे आणि छत्री देऊन दान अर्पण करावे.

आप्यायस्वेति मन्त्रेण वेदोक्तेन विधानतः

'आप्यायस्व' या मंत्राने, वेदांप्रमाणे विधीपूर्वक पूजा करावी.

आप्यायस्वेति मन्त्रेण क्षीरधेनुं प्रसादयेत्

'आप्यायस्व' या मंत्राने, दूध देणाऱ्या गायीला प्रसन्न करावे.

दीयमानां प्रपश्यन्ति ते यान्ति परमां गतिम्

जे हे दान होताना पाहतात, ते सर्वश्रेष्ठ स्थान प्राप्त करतात.

दत्वा धेनुं महाराज शृणु तस्यापि यत्फलम्

राजाधिराज, गाय दान दिल्यावर त्याचे फळ काय आहे ते ऐक.

पित्रादिभिश्च सहितो ब्रह्मणो भवनं व्रजेत्

तो आपल्या पितरांसह ब्रह्मदेवाच्या लोकात जातो.

क्रीडित्वा सुचिरं कालं विष्णुलोकं स गच्छति

तेथे खूप काळ आनंद करून, तो विष्णुलोकात जातो.

गीतवादित्रनिर्घोषैरप्सरोभिश्च सेविते

गायन आणि वाद्य यांच्या गजरात, अप्सरा त्याची सेवा करतात.

यं इमं शृणुयाद्राजन्पठेद्वा भक्तिभावतः

राजन, जो कोणी हे भक्तिभावाने ऐकतो किंवा पठण करतो—

इति श्रीवराहपुराणे श्वेतविनीताश्वापोख्याने क्षीरधेनुदानविधिर्नाम पञ्चाधिकशततमोऽध्यायः

श्रीवराहपुराणातील श्वेतविनीताश्वा आख्यानात 'दूध देणाऱ्या गायीचे दान' या विधीचे शंभर-पाचवे अध्याय येथे संपले.

अथ दधिधेनुदान माहात्म्यम् दधिधेनोर्महाराज विधानं शृणु सांप्रतम्

आता दही देणाऱ्या गायीच्या दानाचे महात्म्य सांगतो. राजाधिराज, त्या दानाचा विधी सध्या ऐक.

गोचर्ममात्रं तु पुनः पुष्पप्रकरशोभिते

पुन्हा, फक्त गायीचे कातडे घ्यावे आणि ते फुलांच्या राशीने सजवावे.

दधिकुम्भं तु संस्थाप्य सप्तधान्यचयोपरि

दहीचा कुंभ सात धान्यांच्या राशीवर ठेवावा.

आच्छाद्य वस्त्रयुग्मेन पुष्पगन्धैस्तु पूजिताम्

त्यावर दोन वस्त्रे घालून, फुलांनी व सुवासिक पदार्थांनी पूजन करावे.