वराहपुराणम्

गन्धपुष्पैः समभ्यर्च्य विप्राय विनिवेदयेत्

ती गाय सुगंधी फुलांनी पूजून, ब्राह्मणाला अर्पण करावी.

साधुविप्राय राजेन्द्र श्रोत्रियायाहिताग्नये

राजा, तो ब्राह्मण सद्गुणी, वेदपाठी आणि यज्ञाग्नी जपणारा असावा.

यो ददाति नरो राजन् यः पश्यति शृणोति च

राजा, जो कोणी ही देणगी देतो, पाहतो किंवा ऐकतो,

ब्रह्महा पितृहा गोघ्नः सुरापो गुरुतल्पगः

भले तो ब्रह्महत्यारा, पितृहत्यारा, गायी मारणारा, मद्यपान करणारा किंवा गुरुपत्नीला स्पर्श करणारा असो,

विमुक्तः सर्वपापैस्तु विष्णुलोकं स गच्छति

तो सर्व पापांपासून मुक्त होतो आणि विष्णुलोकात जातो.

जलधेनुं च यो दद्यात्सममेतन्नराधिप

राजाधिराज, जो कोणी पूर्णपणे जलधेनू दान करतो,

ग्राहकोऽपि त्रिरात्रं वै तिष्ठेदेवं न संशयः

त्या दानाचा स्वीकार करणाऱ्यानेही तीन दिवस तिथेच राहावे, यात शंका नाही.

यत्र चाप्सरसां गीतं तत्र यान्ति जलप्रदाः

जिथे अप्सरा गातात, तिथे जलधेनू दान करणारेही जातात.

सर्वपापविनिर्मुक्तः विष्णुसायुज्यमाप्नुयुः 100.

ते सर्व पापांपासून मुक्त होऊन विष्णुसायुज्य प्राप्त करतात.

सर्वपापविनिर्मुक्तः स्वर्गमेति जितेन्द्रियः

सर्व पापांपासून मुक्त होऊन, इंद्रियांवर विजय मिळवलेला मनुष्य स्वर्गात जातो.

इति श्रीवराहपुराणे श्वेतविनीताश्वोपाख्याने जलधेनुविधिर्नाम शततमोऽध्यायः

श्रीवराहपुराणातील श्वेतविनीताश्व कथेत जलधेनूविधी नावाचा शंभरावा अध्याय येथे संपला.

अथ रस धेनुदानमाहात्म्यम् रसधेनुविधानं ते कथयामि समासतः

आता रसधेनू दानाचे महत्त्व सांगतो. रसधेनू कशी करावी ते मी तुला थोडक्यात सांगतो.

रसस्य तु घटं राजन् सम्पूर्णं त्वैक्षवस्य तु

राजा, रसाने भरलेला एक घडा आणि तसाच ऊसाच्या रसाने भरलेला एक घडा घ्यावा.

तुरीयांशेन वत्सं तु तत्पार्श्वे स्थापयेत्सुधीः

शहाण्या माणसाने त्या घड्याच्या बाजूला, त्याच्या चौथ्या भागाने वासरू तयार करून ठेवावे.

एवं कार्या रसैर्धेनुरिक्षुपादसमन्विता

अशा प्रकारे रसाने बनवलेली, ऊसाच्या पायांची गाय तयार करावी.

सुवर्णशृंगाभरणा वस्त्रपुच्छा घृतस्तनी

तिचे शिंग आणि दागिने सोन्याचे असावेत, शेपटीसाठी वस्त्र असावे, आणि स्तन तुपाचे असावेत.

दन्ताः फलमयास्तस्याः पृष्ठं ताम्रमयं शुभम्

तिचे दात फळांचे असावेत आणि पाठ शुभ, तांब्याची असावी.

सप्तव्रीहिसमायुक्तां चतुर्दिक्षु च दीपिताम्

सात तांदळाच्या कणांनी सजवलेली आणि चारही दिशांना उजळून निघालेली,

चत्वारि तिलपात्राणि चतुर्दिक्षु निवेशयेत्

चारही दिशांना चार तिळाच्या वाट्या ठेवाव्यात.

रसधेनुः प्रदातव्या स्वर्गकामेन नित्यदा

स्वर्गाची इच्छा असणाऱ्याने नेहमी गोड रस देणारी गाय द्यावी.

दाता च ग्राहकश्चैव एककालमभोजनः 101.

गाय देणारा आणि घेणारा, दोघांनीही त्या दिवशी एक वेळच जेवावे.

दीयमानां तु पश्यन्ति ते च यान्ति परां गतिम्

गाय दिली जाताना जे पाहतात, त्यांनाही श्रेष्ठ अवस्था मिळते.

पूर्वोक्तैरेव मन्त्रैस्तु ततस्तां प्रार्थयेत्सुधीः

मागे सांगितलेल्या मंत्रांनी मग ज्ञानी व्यक्तीने तिची प्रार्थना करावी.

दशपूर्वान्परांश्चैव आत्मानं चैकविंशकम्

दहा पूर्वज, दहा वंशज आणि स्वतः असा एकवीस जण तिच्या दानाला अर्पण करावेत.

एषा ते कथिता राजन्रसधेनुरनुत्तमा

राजा, अशी ही गोड रस देणारी श्रेष्ठ गाय मी तुला सांगितली.

य इदं पठते नित्यं शृणुयादथ भक्तितः

जो कोणी हे रोज भक्तीने वाचतो किंवा ऐकतो—

इति श्रीवराहपुराणे श्वेतविनीताश्वोपाख्याने रसधेनुदानमाहात्म्यं नाम एकाधिकशततमोऽध्यायः

श्रीवराहपुराणातील श्वेत आणि विनीताश्व यांच्या कथेत, 'रसधेनू दानाचे माहात्म्य' या एकशेएकव्या अध्यायाचा येथे समाप्ती.

गुडधेनुमाहात्म्यम् होतोवाच - गुडधेनुं प्रवक्ष्यामि सर्वकामार्थसाधिनीम् । अनुलिप्ते महीपृष्ठे कृष्णाजिनकुशास्तृते

गुळाच्या गायीचे माहात्म्य होत म्हणाले— सर्व इच्छा पूर्ण करणारी गुळाची गाय मी सांगतो. न लेपलेल्या जमिनीवर काळ्या कृष्णमृगाच्या कातडीवर आणि कुशाच्या गादीवर,

तस्योपरिकृतं वस्त्रं गुडमानीय पुष्कलम् । कृत्वा गुडमयीं धेनुं सवसाङ्‌कास्यदेहिनीम्

त्या वर एक वस्त्र पसरून, भरपूर गूळ आणावा. सर्व अंगांसह आणि भागांसह गुळाची गाय तयार करावी.