यावन्त्यस्या महाशक्त्यास्तावद् रूपाणि शंकरः । कृतवांस्ताश्च भजते पतिरूपेण सर्वदा ।। ९५.
या महान शक्तीची जितकी रूपं आहेत, तितकीच रूपं शंकरांनी निर्माण केली आणि ते नेहमी त्या सर्वांचे अधिपती म्हणून वावरतात.
यश्चाराधयते तास्तु रुद्रस्तुष्टो भविष्यति । सिद्ध्यन्ते तास्तदा देव्यो मन्त्रिणो नात्र संशयः ।। ९५.
जो कोणी त्या देवींची उपासना करतो, रुद्र प्रसन्न होतात; त्या देवी आणि त्यांच्या सेविका सिद्धी देतात—यात शंका नाही.
अथ त्रिशक्तिरहरये रौद्रीव्रतम् या सा नील गिरि याता तपसे धृतमानसा
आता हरिप्रती त्रिशक्तीचं रौद्र व्रत सांगतो—ती देवी नीलगिरी पर्वतावर तप करण्यासाठी गेली, तिचं मन पूर्णपणे तपात स्थिर होतं.
तपः कृत्वा चिरं कालं पालयाम्याखलं जगत्
तिने फार काळ कठोर तप केलं आणि त्या तपाच्या सामर्थ्याने ती संपूर्ण जगाचं पालन करते.
तरयाः कालान्तरे देव्यास्तपन्यास्तप उत्तमम्
दुसऱ्या काळात, त्या देवीच्या श्रेष्ठ तपामुळे अत्युच्च तप पूर्ण झालं.
समुद्रमध्ये रत्नाढ्यं पुरमस्ति महावनम्
समुद्राच्या मध्यभागी रत्नांनी भरलेलं एक नगर आहे, तिथे एक मोठं वन आहे.
अनेकशतसाहस्रकेटिट्युत्तरोत्तरैः
तिथे असंख्य शेकडो हजारो, आणि त्याहून अधिक, अशी भरभराट आहे.
कालेन महता चासौ लोकपालपुराण्यथ
खूप मोठ्या काळानंतर, त्या लोकपालांच्या प्राचीन नगरी निर्माण झाल्या.
उत्तिष्ठतस्तस्य महासुरस्य समुद्रतोयं ववृथेऽतिमात्रम्
त्या महान असुराने उठताच, समुद्राचं पाणी फारच वाढलं.
अन्तःस्थितानेकसुरारि सङ्कवाद्विचित्रवमयुधचित्रशोभम्
त्या पाण्यात अनेक देवांचे शत्रू लपले होते, त्यांच्या शस्त्रांनी आणि कवचांनी विविध रंगांची शोभा मिळाली होती.
तत्र द्विपा दैत्यवरैरुपेताः समानघण्टायुत किंकिणीकाः
तेथे दैत्यश्रेष्ठांनी सजवलेले, घंटा आणि किंकिणीने मढवलेले हत्ती उभे होते.
अश्वास्तथा काञ्चनपीठनद्धा रोडैस्तु युक्ताः सितचामरैश्च
तसेच, सुवर्ण आसनांनी जोडलेले, मजबूत लगाम आणि पांढऱ्या चामरांनी सजलेले घोडे होते.
रथा रविस्यन्दनतुल्यवेगाः सुचक्रदण्डाक्षत्रिवेणुयुक्ताः
रथ सूर्याच्या वेगासारखे धावणारे, उत्तम दांडे, अक्ष आणि तिप्पट बांबूच्या काठ्यांनी बांधलेले होते.
तथैव योधाः स्थगितेतरेतास्ततर्षिको ये वरतूणपणियः
त्याचप्रमाणे, लपलेले, युद्धासाठी उत्सुक आणि उत्तम तुणीर घेतलेले योद्धेही होते.
देवेषु चैव भरेषु विनिर्गत्य ज्दात्ततः
देव आणि असुरांच्या सैन्यातून बाहेर पडून, ते युद्धात उतरले.
युयोध च सुरैः साढे रुदैत्यपतिस्तथा । सुदूर्मुसलधेरैः शरैर्दण्डायुधैस्तथा
दैत्यांचा राजा देवांशी प्रचंड युद्ध करू लागला, जड गदा, बाण आणि दंडासारखी शस्त्रे हातात घेऊन.
जनुदैरयाः सुरान्संख्य सुराश्चैव तथासुरान्
असुरांनी देवांना युद्धात मारले, आणि देवांनीही असुरांना तसेच प्रत्युत्तर दिले.
असुरैनिर्जिताः सद्यो दुद्रुवुर्विमुखा भृशम्
असुरांना अचानक पराभूत करून, ते फार गोंधळून पळून गेले.
असुरः सर्वदेवानामन्वधावत वीर्यवान् । ततो देवगणाः सर्वे द्रवन्तो भयावह्वलाः
तो बलवान असुर सर्व देवांचा पाठलाग करू लागला; मग सर्व देवगण भीतीने घाबरून पळाले.
नीले गिरिवर जग्मुर्यत्र देवी व्यवास्थता
ते निळ्या रंगाच्या उंच पर्वतावर गेले, जिथे देवी स्थिर होत्या.
संहारकारिणी देवी कालरात्रीत तां विदुः
ती देवी, जी संहार करणारी आहे, तिला काळरात्री म्हणून ओळखले जाते.
मा भेप्टेत्युच्चकैदेवी तानुवाच सुरोत्तमान् किमियं व्याकुला देवा गतिर्व उपलक्ष्यते
देवीने मोठ्या आवाजात श्रेष्ठ देवांना सांगितले, 'भीऊ नका! हे देवांनो, तुम्ही इतके व्याकुळ का आहात? काही संकट दिसते का?'
कथयध्वं द्रुतं देवाः सर्वथा भयकार णम् ।। देवा ऊचुः । अयमायाति दैत्येन्द्रो रुरुभीमपराक्रमः
'लवकर सांगा, हे देवांनो, कोणती भीती आहे.' देव म्हणाले: 'दैत्यांचा राजा, अत्यंत भयंकर आणि बलवान, येत आहे.'
एतस्य भातान् रक्षस्व त्वं देवान्परमेश्वार
तू आपल्या भावांना आणि देवांना, हे परमेश्वरा, रक्षण कर.
जहास परया प्रीत्या देवानां पुरतः शुभा
ती शुभ्र आणि मंगलमय देवी, देवांसमोर मोठ्या प्रेमाने हसली.
याभिर्विश्वमिदं व्याप्तं विकृताभैरनेकशः
जिच्यामुळे हे संपूर्ण विश्व अनेक प्रकारे व्यापलेले आणि बदललेले आहे.
सर्वाः शूलधरा भीमाः सर्वाश्चापधराः शुभाः ॥ ताः सः काटिशो देव्यस्त दे। वेष्टय संस्थिताः
सर्व देवी भीषण शूल घेऊन उभ्या होत्या, आणि सर्वांच्या हातात सुंदर धनुष्य होतं. त्या सगळ्या देवी रांग लावून उभ्या होत्या.
युयुधुदानवैः सार्धं बद्धतूणा महाबलाः
त्या बलाढ्य देवी धनुष्याच्या बाणांनी सज्ज होऊन दानवांशी युद्ध करू लागल्या.
देवाश्च सर्वे सम्पन्ना युयुधुनगं बलम्
सर्व देवता पूर्ण शस्त्रांनी सज्ज होऊन नागांच्या सैन्याशी लढू लागले.
तत्सर्वं दानवबलमनयद्यमसादनम्
यमाने त्या सर्व दानवांच्या सैन्याचा संहार केला.