परमात्मा यथा देव एक एव त्रिधा स्थितः । प्रयोजनवशाच्छक्तिरेकैव त्रिविधाऽभवत् ।। ९५.
देवा, जसा परमात्मा एक असूनही तीन रूपांनी प्रकटतो, तसंच एका शक्तीनेही आवश्यकतेनुसार तीन रूपं घेतली.
य एतं श्रृणुयात् सर्गं त्रिशक्त्याः परमं शिवम् । सर्वपापविनिर्मुक्तः परं निर्वाणमाप्नुयात् ।। ९५.
जो कोणी या त्रिशक्तीच्या निर्मितीची ही पवित्र कथा ऐकतो, तो सर्व पापांपासून मुक्त होतो आणि उच्चतम मुक्ती प्राप्त करतो.
यश्चेदं श्रृणुयाद् भक्त्या नवम्यां नियतः स्थितः । स राज्यमतुलं लेभे भयेभ्यश्च प्रमुच्यते ।। ९५.
जो कोणी नवव्या दिवशी श्रद्धेने, निष्ठेने हे ऐकतो, त्याला अतुलनीय राज्य प्राप्त होतं आणि सर्व भयांपासून तो मुक्त होतो.
यस्येदं लिखितं गेहे सदा तिष्ठति धारिणि । न तस्याग्निभयं घोरं सर्पचौरादिकं भवेत् ।। ९५.
ज्याच्या घरी हे लिखित स्वरूपात नेहमी असतं, त्याला अग्नी, सर्प, चोर वगैरेचं भयंकर भय कधीच होत नाही.
यश्चैतत् पूजयेद् भक्तया पुस्तकेऽपि स्थितं बुधः । तेन यष्टं भवेत् सर्वं त्रैलोक्यं सचराचरम् ।। ९५.
जो ज्ञानी भक्त हे पुस्तकात असलं तरी श्रद्धेने पूजतो, त्याच्या द्वारे जणू सर्व त्रैलोक्य, चराचर सृष्टी अर्पण झाल्यासारखी होते.
जायन्ते पशवः पुत्रा धनं धान्यं वरस्त्रियः । रत्नान्यश्वा गजा भृत्या यानाश्चाशु भवन्त्युत । यस्येदं तिष्ठते गेहे तस्येदं जायते ध्रुवम् ।। ९५.
ज्याच्या घरी हे असतं, त्याला गायी, मुले, धन, धान्य, सुशोभित स्त्रिया, रत्ने, घोडे, हत्ती, नोकर, वाहने हे सर्व लवकर मिळतात; हे नक्कीच घडतं.
श्रीवराह उवाच । एतदेव रहस्यं ते कीर्त्तितं भूतधारिणि । रुद्रस्य खलु माहात्म्यं सकलं कीर्त्तितं मया ।। ९५.
श्रीवराह म्हणाले: हे भूतधारिणी, तुला हेच गुपित मी सांगितलं; रुद्राचं संपूर्ण माहात्म्य मी सांगितलं आहे.
नवकोट्यस्तु चामुण्डा भेदभिन्ना व्यवस्थिता । या रौद्री तामसी शक्तिः सा चामुण्डा प्रकीर्त्तिता ।। ९५.
चामुंडेच्या नऊ कोटी वेगवेगळ्या रूपांचा विस्तार आहे; ती रौद्री, तामस शक्तीच चामुंडा म्हणून ओळखली जाते.
अष्टादश तथा कोट्यो वैष्णव्या भेद उच्यते । या सा च राजसी शक्तिः पालनी चैव वैष्णवी । या ब्रह्मशक्तिः सत्त्वस्था अनन्तास्ताः प्रकीर्त्तिता ।। ९५.
वैष्णवीच्या अठरा कोटी रूपांचा उल्लेख आहे; ती राजस शक्ती म्हणजे पालन करणारी वैष्णवी, आणि ब्रह्मशक्ती म्हणजे सत्त्वगुणी, जी अनंत आहे.
एतासां सर्वभेदेषु पृथगेकैकशो धरे । सर्वासां भगवान् रुद्रः सर्वगश्च पतिर्भवेत् ।। ९५.
या सर्व वेगवेगळ्या रूपांमध्ये, प्रत्येकामध्ये, भगवान रुद्र सर्वत्र व्यापलेले आणि सर्वांचा स्वामी आहेत.
यावन्त्यस्या महाशक्त्यास्तावद् रूपाणि शंकरः । कृतवांस्ताश्च भजते पतिरूपेण सर्वदा ।। ९५.
या महान शक्तीची जितकी रूपं आहेत, तितकीच रूपं शंकरांनी निर्माण केली आणि ते नेहमी त्या सर्वांचे अधिपती म्हणून वावरतात.
यश्चाराधयते तास्तु रुद्रस्तुष्टो भविष्यति । सिद्ध्यन्ते तास्तदा देव्यो मन्त्रिणो नात्र संशयः ।। ९५.
जो कोणी त्या देवींची उपासना करतो, रुद्र प्रसन्न होतात; त्या देवी आणि त्यांच्या सेविका सिद्धी देतात—यात शंका नाही.
अथ त्रिशक्तिरहरये रौद्रीव्रतम् या सा नील गिरि याता तपसे धृतमानसा
आता हरिप्रती त्रिशक्तीचं रौद्र व्रत सांगतो—ती देवी नीलगिरी पर्वतावर तप करण्यासाठी गेली, तिचं मन पूर्णपणे तपात स्थिर होतं.
तपः कृत्वा चिरं कालं पालयाम्याखलं जगत्
तिने फार काळ कठोर तप केलं आणि त्या तपाच्या सामर्थ्याने ती संपूर्ण जगाचं पालन करते.
तरयाः कालान्तरे देव्यास्तपन्यास्तप उत्तमम्
दुसऱ्या काळात, त्या देवीच्या श्रेष्ठ तपामुळे अत्युच्च तप पूर्ण झालं.
समुद्रमध्ये रत्नाढ्यं पुरमस्ति महावनम्
समुद्राच्या मध्यभागी रत्नांनी भरलेलं एक नगर आहे, तिथे एक मोठं वन आहे.
अनेकशतसाहस्रकेटिट्युत्तरोत्तरैः
तिथे असंख्य शेकडो हजारो, आणि त्याहून अधिक, अशी भरभराट आहे.
कालेन महता चासौ लोकपालपुराण्यथ
खूप मोठ्या काळानंतर, त्या लोकपालांच्या प्राचीन नगरी निर्माण झाल्या.
उत्तिष्ठतस्तस्य महासुरस्य समुद्रतोयं ववृथेऽतिमात्रम्
त्या महान असुराने उठताच, समुद्राचं पाणी फारच वाढलं.
अन्तःस्थितानेकसुरारि सङ्कवाद्विचित्रवमयुधचित्रशोभम्
त्या पाण्यात अनेक देवांचे शत्रू लपले होते, त्यांच्या शस्त्रांनी आणि कवचांनी विविध रंगांची शोभा मिळाली होती.
तत्र द्विपा दैत्यवरैरुपेताः समानघण्टायुत किंकिणीकाः
तेथे दैत्यश्रेष्ठांनी सजवलेले, घंटा आणि किंकिणीने मढवलेले हत्ती उभे होते.
अश्वास्तथा काञ्चनपीठनद्धा रोडैस्तु युक्ताः सितचामरैश्च
तसेच, सुवर्ण आसनांनी जोडलेले, मजबूत लगाम आणि पांढऱ्या चामरांनी सजलेले घोडे होते.
रथा रविस्यन्दनतुल्यवेगाः सुचक्रदण्डाक्षत्रिवेणुयुक्ताः
रथ सूर्याच्या वेगासारखे धावणारे, उत्तम दांडे, अक्ष आणि तिप्पट बांबूच्या काठ्यांनी बांधलेले होते.
तथैव योधाः स्थगितेतरेतास्ततर्षिको ये वरतूणपणियः
त्याचप्रमाणे, लपलेले, युद्धासाठी उत्सुक आणि उत्तम तुणीर घेतलेले योद्धेही होते.
देवेषु चैव भरेषु विनिर्गत्य ज्दात्ततः
देव आणि असुरांच्या सैन्यातून बाहेर पडून, ते युद्धात उतरले.
युयोध च सुरैः साढे रुदैत्यपतिस्तथा । सुदूर्मुसलधेरैः शरैर्दण्डायुधैस्तथा
दैत्यांचा राजा देवांशी प्रचंड युद्ध करू लागला, जड गदा, बाण आणि दंडासारखी शस्त्रे हातात घेऊन.
जनुदैरयाः सुरान्संख्य सुराश्चैव तथासुरान्
असुरांनी देवांना युद्धात मारले, आणि देवांनीही असुरांना तसेच प्रत्युत्तर दिले.
असुरैनिर्जिताः सद्यो दुद्रुवुर्विमुखा भृशम्
असुरांना अचानक पराभूत करून, ते फार गोंधळून पळून गेले.
असुरः सर्वदेवानामन्वधावत वीर्यवान् । ततो देवगणाः सर्वे द्रवन्तो भयावह्वलाः
तो बलवान असुर सर्व देवांचा पाठलाग करू लागला; मग सर्व देवगण भीतीने घाबरून पळाले.
नीले गिरिवर जग्मुर्यत्र देवी व्यवास्थता
ते निळ्या रंगाच्या उंच पर्वतावर गेले, जिथे देवी स्थिर होत्या.