वराहपुराणम्

इति स्तुता तदा देवी रुद्रेण परमेष्ठिना । तुतोष परमा देवी वाक्यं चेदमुवाच ह । वरं वृणीष्व देवेश यत् ते मनसि वर्त्तते ।। ९५.

अशा प्रकारे रुद्रांनी स्तुती केल्यावर, परमेश्वरी देवी प्रसन्न झाली आणि म्हणाली: 'देवताधिपती, तुझ्या मनात जे आहे ते वर माग.'

रुद्र उवाच । स्तोत्रेणानेन ये देवि त्वां स्तुवन्ति वरानने । तेषां त्वं वरदा देवि भव सर्वगता सती ।। ९५.

रुद्र म्हणाले: हे देवी, सुंदर मुखवाली, जे लोक या स्तोत्राने तुझी भक्तीने स्तुती करतील, त्यांना तू नेहमी वरदान देणारी, सर्वत्र असणारी आणि सत्यस्वरूपा हो.

यश्चेमं त्रिप्रकारं तु देवि भक्त्या समन्वितः । स पुत्रपौत्रपशुमान् समृद्धिमुपगच्छति ।। ९५.

जो कोणी, भक्तीभावाने, हे त्रिविध स्तोत्र म्हणतो, त्याला पुत्र, नातवंडे, पशुधन आणि समृद्धी मिळते.

यश्चेमं श्रृणुयाद् भक्त्या त्रिशक्तयास्तु समुद्भवम् । सर्वपापविनिर्मुक्तः पदं गच्छत्यनामयम् ।। ९५.

जो कोणी, भक्तीने, या त्रिशक्तीच्या उत्पत्तीचा श्रवण करतो, तो सर्व पापांपासून मुक्त होतो आणि दुःखरहित स्थितीला पोहोचतो.

एवं स्तुत्वा भवो देवीं चामुण्डां परमेश्वरीम् । क्षणादन्तर्हितो देवस्ते च देवा दिवं ययुः ।। ९५.

अशा प्रकारे भवानें देवी चामुंडेची स्तुती केली आणि क्षणात अदृश्य झाले. मग सर्व देवता स्वर्गात परतले.

य एतां वेद वै देव्या उत्पत्तिं त्रिविधां धरे । सर्वपापविनिर्मुक्तः परं निर्वाणमृच्छति ।। ९५.

जो कोणी या देवीच्या त्रिविध उत्पत्तीचे ज्ञान ठेवतो, तो सर्व पापांपासून मुक्त होतो आणि सर्वोच्च मुक्ती प्राप्त करतो.

भ्रष्टराज्यो यदा राजा नवम्यां नियतः शुचिः । अष्टम्यां च चतुर्दश्यामुपवासी नरोत्तमः । संवत्सरेण लभते राज्यं निष्कण्टकं नृपः ।। ९५.

राज्य गमावलेला राजा, नवमीला शुद्ध राहून, अष्टमी आणि चतुर्दशीला उपवास करतो, तर एका वर्षात त्याला काट्याविना राज्य मिळते.

एषा त्रिशक्तिरुद्दिष्टा नयसिद्धान्तगामिनी । एषा श्वेता परा सृष्टिः सात्त्विकी ब्रह्मसंस्थिता ।। ९५.

ही त्रिशक्ती सांगितली आहे, आचारधर्मानुसार चालणारी; हीच श्वेत, श्रेष्ठ निर्मिती, सात्त्विक आणि ब्रह्मात स्थित आहे.

एषैव रक्ता रजसि वैष्णवी परिकीर्त्तिता । एषैव कृष्णा तमसि रौद्री देवी प्रकीर्त्तिता ।। ९५.

हीच शक्ती, रजोगुणात लाल रंगाची, वैष्णवी म्हणून ओळखली जाते; आणि तमोगुणात काळी, रौद्री देवी म्हणून प्रसिद्ध आहे.

परमात्मा यथा देव एक एव त्रिधा स्थितः । प्रयोजनवशाच्छक्तिरेकैव त्रिविधाऽभवत् ।। ९५.

देवा, जसा परमात्मा एक असूनही तीन रूपांनी प्रकटतो, तसंच एका शक्तीनेही आवश्यकतेनुसार तीन रूपं घेतली.

य एतं श्रृणुयात् सर्गं त्रिशक्त्याः परमं शिवम् । सर्वपापविनिर्मुक्तः परं निर्वाणमाप्नुयात् ।। ९५.

जो कोणी या त्रिशक्तीच्या निर्मितीची ही पवित्र कथा ऐकतो, तो सर्व पापांपासून मुक्त होतो आणि उच्चतम मुक्ती प्राप्त करतो.

यश्चेदं श्रृणुयाद् भक्त्या नवम्यां नियतः स्थितः । स राज्यमतुलं लेभे भयेभ्यश्च प्रमुच्यते ।। ९५.

जो कोणी नवव्या दिवशी श्रद्धेने, निष्ठेने हे ऐकतो, त्याला अतुलनीय राज्य प्राप्त होतं आणि सर्व भयांपासून तो मुक्त होतो.

यस्येदं लिखितं गेहे सदा तिष्ठति धारिणि । न तस्याग्निभयं घोरं सर्पचौरादिकं भवेत् ।। ९५.

ज्याच्या घरी हे लिखित स्वरूपात नेहमी असतं, त्याला अग्नी, सर्प, चोर वगैरेचं भयंकर भय कधीच होत नाही.

यश्चैतत् पूजयेद् भक्तया पुस्तकेऽपि स्थितं बुधः । तेन यष्टं भवेत् सर्वं त्रैलोक्यं सचराचरम् ।। ९५.

जो ज्ञानी भक्त हे पुस्तकात असलं तरी श्रद्धेने पूजतो, त्याच्या द्वारे जणू सर्व त्रैलोक्य, चराचर सृष्टी अर्पण झाल्यासारखी होते.

जायन्ते पशवः पुत्रा धनं धान्यं वरस्त्रियः । रत्नान्यश्वा गजा भृत्या यानाश्चाशु भवन्त्युत । यस्येदं तिष्ठते गेहे तस्येदं जायते ध्रुवम् ।। ९५.

ज्याच्या घरी हे असतं, त्याला गायी, मुले, धन, धान्य, सुशोभित स्त्रिया, रत्ने, घोडे, हत्ती, नोकर, वाहने हे सर्व लवकर मिळतात; हे नक्कीच घडतं.

श्रीवराह उवाच । एतदेव रहस्यं ते कीर्त्तितं भूतधारिणि । रुद्रस्य खलु माहात्म्यं सकलं कीर्त्तितं मया ।। ९५.

श्रीवराह म्हणाले: हे भूतधारिणी, तुला हेच गुपित मी सांगितलं; रुद्राचं संपूर्ण माहात्म्य मी सांगितलं आहे.

नवकोट्यस्तु चामुण्डा भेदभिन्ना व्यवस्थिता । या रौद्री तामसी शक्तिः सा चामुण्डा प्रकीर्त्तिता ।। ९५.

चामुंडेच्या नऊ कोटी वेगवेगळ्या रूपांचा विस्तार आहे; ती रौद्री, तामस शक्तीच चामुंडा म्हणून ओळखली जाते.

अष्टादश तथा कोट्यो वैष्णव्या भेद उच्यते । या सा च राजसी शक्तिः पालनी चैव वैष्णवी । या ब्रह्मशक्तिः सत्त्वस्था अनन्तास्ताः प्रकीर्त्तिता ।। ९५.

वैष्णवीच्या अठरा कोटी रूपांचा उल्लेख आहे; ती राजस शक्ती म्हणजे पालन करणारी वैष्णवी, आणि ब्रह्मशक्ती म्हणजे सत्त्वगुणी, जी अनंत आहे.

एतासां सर्वभेदेषु पृथगेकैकशो धरे । सर्वासां भगवान् रुद्रः सर्वगश्च पतिर्भवेत् ।। ९५.

या सर्व वेगवेगळ्या रूपांमध्ये, प्रत्येकामध्ये, भगवान रुद्र सर्वत्र व्यापलेले आणि सर्वांचा स्वामी आहेत.

यावन्त्यस्या महाशक्त्यास्तावद् रूपाणि शंकरः । कृतवांस्ताश्च भजते पतिरूपेण सर्वदा ।। ९५.

या महान शक्तीची जितकी रूपं आहेत, तितकीच रूपं शंकरांनी निर्माण केली आणि ते नेहमी त्या सर्वांचे अधिपती म्हणून वावरतात.

यश्चाराधयते तास्तु रुद्रस्तुष्टो भविष्यति । सिद्ध्यन्ते तास्तदा देव्यो मन्त्रिणो नात्र संशयः ।। ९५.

जो कोणी त्या देवींची उपासना करतो, रुद्र प्रसन्न होतात; त्या देवी आणि त्यांच्या सेविका सिद्धी देतात—यात शंका नाही.

अथ त्रिशक्तिरहरये रौद्रीव्रतम् या सा नील गिरि याता तपसे धृतमानसा

आता हरिप्रती त्रिशक्तीचं रौद्र व्रत सांगतो—ती देवी नीलगिरी पर्वतावर तप करण्यासाठी गेली, तिचं मन पूर्णपणे तपात स्थिर होतं.

तपः कृत्वा चिरं कालं पालयाम्याखलं जगत्

तिने फार काळ कठोर तप केलं आणि त्या तपाच्या सामर्थ्याने ती संपूर्ण जगाचं पालन करते.

तरयाः कालान्तरे देव्यास्तपन्यास्तप उत्तमम्

दुसऱ्या काळात, त्या देवीच्या श्रेष्ठ तपामुळे अत्युच्च तप पूर्ण झालं.

समुद्रमध्ये रत्नाढ्यं पुरमस्ति महावनम्

समुद्राच्या मध्यभागी रत्नांनी भरलेलं एक नगर आहे, तिथे एक मोठं वन आहे.

अनेकशतसाहस्रकेटिट्युत्तरोत्तरैः

तिथे असंख्य शेकडो हजारो, आणि त्याहून अधिक, अशी भरभराट आहे.

कालेन महता चासौ लोकपालपुराण्यथ

खूप मोठ्या काळानंतर, त्या लोकपालांच्या प्राचीन नगरी निर्माण झाल्या.

उत्तिष्ठतस्तस्य महासुरस्य समुद्रतोयं ववृथेऽतिमात्रम्

त्या महान असुराने उठताच, समुद्राचं पाणी फारच वाढलं.

अन्तःस्थितानेकसुरारि सङ्कवाद्विचित्रवमयुधचित्रशोभम्

त्या पाण्यात अनेक देवांचे शत्रू लपले होते, त्यांच्या शस्त्रांनी आणि कवचांनी विविध रंगांची शोभा मिळाली होती.