ब्रह्मदेवाने विष्णू आणि हराला प्रेमाने संबोधून म्हणाले, "हरी आणि हर, तुम्ही दोघेही जगात देव म्हणून प्रसिद्ध व्हाल." पुढे ब्रह्मदेव म्हणाले, "ही यज्ञक्रिया, जरी व्यत्यय आलेली असली तरी पूर्ण होईल; दक्ष आणि त्याच्या वंशामुळे जगात कीर्ती मिळेल." हे सांगून, जगत्पित्या ब्रह्मदेवाने सभेला उद्देशून आज्ञा दिली, "रुद्राचा भाग त्याला द्या." ते पुढे म्हणाले, "रुद्राचा भाग हा प्रमुख आहे, असे वेदांनी घोषित केले आहे. हे देवांनो, रुद्राला, आपल्या सर्वोच्च प्रभूला, स्तुती अर्पण करा." ब्रह्मदेव म्हणाले, "ज्याने भगाचा डोळा आणि पूषणाचे दात नष्ट केले, अशा त्या देवाची, त्याची ही नावे घेऊन, तुम्ही त्वरेने स्तुती करा, म्हणजे तो प्रसन्न होईल आणि तुम्हाला वर देईल." ब्रह्मदेवाच्या या आज्ञेप्रमाणे, देवांनी अत्यंत भक्तीभावाने, महात्मा शंभूची स्तुती केली आणि स्वयंभूला वंदन केले. देव म्हणाले, "तीक्ष्ण नेत्र असलेल्या, त्रिनेत्री, हजार नेत्र असलेल्या, त्रिशूलधारी, तुला नमस्कार असो. कवटीधारी, दंडधारी, तुझ्या तेजाने कोटी सूर्य आणि अग्नींचा प्रकाशही फिका पडेल, अशा प्रभू, तुला नमस्कार असो." "हे प्रभो, अज्ञान आणि विवेकाच्या अभावामुळे आम्ही चुकीचे कृत्य केले आहे; आम्हाला क्षमा कर, हे प्रभो, या अपराधाबद्दल." "त्रिनेत्री, दुःखहर्ता, शंभू, त्रिशूलधारी, भीषण मुख आणि रूप असलेले, सर्व देवांचे अधिपती, निर्मळ स्वरूपाचे, रुद्रा, अविनाशी, सर्वव्यापी, कृपा कर." "तीक्ष्ण दात असलेले पूषण, भीषण रूप, प्रलंब नावाच्या सर्पाने गळा सुशोभित केलेले, विशाल देहाचे, अच्युत, नीलकंठ, सर्वांचे अधिपती, विश्वमूर्ती, कृपा कर." "दक्षयज्ञ करणारा, भगासारखे डोळे असलेला, यज्ञाचा मुख्य भाग स्वीकार, देवाधिदेव, नीलकंठ, सर्व सद्गुणांनी युक्त, आम्हांला रक्षण कर." "श्वेत चंदनाने शोभित, कवटीधारी, त्रिपुरदहन करणारा, प्रत्येक संकटापासून रक्षण कर, उमा-पती, कमळकांडीपासून जन्मलेले." "देवाधिदेव, तुझ्या देहामध्ये आम्ही सृष्टीची आणि वेदांची उत्पत्ती – त्यांच्या सर्व अंगांसह, ज्ञानासह, ऋचांसह – सर्व काही तुझ्यामध्ये सामावलेले पाहतो, देवाधिदेव." "भव, शर्व, महादेव, धनुर्धारी, रुद्र, हर, आम्ही सर्व तुझ्या चरणी नतमस्तक आहोत; आम्हांला रक्षण कर, परमेश्वरा." देवांनी अशा प्रकारे स्तुती केल्यावर, देवांचा महान अधिपती महेश्वर प्रसन्न झाला आणि सर्व देवांना म्हणाला, "भगाचा डोळा पुन्हा मिळो, पूषणाचे दातही पुन्हा मिळोत, दक्षाचा यज्ञ पूर्णत्वास जावो; अदितीपुत्रांना त्यांचे स्थान परत मिळो, आणि मी तुमच्यातील पशुत्व दूर करतो, हे देवांनो." "जे पशुत्व माझे दर्शन घेतल्याने तुमच्यात आले होते, ते मी दूर केले आहे; तुम्ही त्यापासून लगेच मुक्त व्हाल. मी सर्व ज्ञानाचा सनातन, आद्य अधिपती आहे; पशूंचा स्वामी म्हणून माझे स्थान आहे." "म्हणूनच, जगात माझे नाव 'पशुपती' असेल; जे मला उपासतील, त्यांना पशुपती दीक्षा मिळेल." रुद्राने असे सांगितल्यावर, ब्रह्मदेवाने प्रेमाने आणि स्मितहास्याने रुद्राला म्हणाले, "हे देव, पशुपती म्हणून तू जगात प्रसिद्ध होशील; हे दैवत तुझ्या नावाने ओळखले जाईल; सर्व देव आणि इतरही तुझी पूजा करतील." यानंतर, ब्रह्मदेवाने दक्षाला संबोधून सांगितले, "तू पूर्वी जिची तयारी केली होती, ती गौरी रुद्राला दे." मग दक्षाने ब्रह्मदेवाच्या साक्षीने, अत्यंत सुंदर अशी कन्या गौरी, महादेवाला अर्पण केली. रुद्राने विधिपूर्वक, दक्षाच्या इच्छेचा मान राखून, तिचा स्वीकार केला. दक्षकन्येचा स्वीकार झाल्यावर, ब्रह्मदेवाने रुद्राला कैलास पर्वताचा निवास दिला, देवांच्या उपस्थितीत. रुद्र आपल्या गणांसह कैलास पर्वती गेला; देव आनंदाने आपल्या-आपल्या स्थानी परतले; ब्रह्मदेव आणि दक्ष प्रजापतींच्या नगरीकडे गेले. महातपा म्हणतात : त्या काळात, परमेश्वर रुद्र कैलासावर निवास करत असताना, गौरीला पुन्हा वडिलांच्या शत्रुत्वाची आठवण झाली आणि ती रागावली. तिने मनाशी विचार केला, "दक्षाने पूर्वी माझा अपमान केला आहे, कारण त्याने यज्ञ नष्ट केला. म्हणून मी दुसऱ्या देहात जन्म घेईन." "तपश्चर्या करून, मी त्याच्याच घरी जन्म घेईन; पण माझ्या वडिलांकडे, ज्यांनी आपला वंश नष्ट केला, मी कशी जाऊ?" असे विचार करत, सुंदर भवकन्या हिमालय पर्वतावर तपश्चर्या करण्यासाठी गेली. तेथे, तिने दीर्घ काळ कठोर तप केले, शरीराचा क्षय केला, आणि आपल्या शरीरातील अग्नीने जळून, ती पर्वतराजाची कन्या म्हणून जन्मली. तिला उमा आणि कृष्णा ही महान नावे मिळाली, आणि सुंदर रूप प्राप्त करून ती हिमालयाच्या घरी शुभ झाली. तिने पुन्हा प्रखर तपश्चर्या केली, मनात त्रिनेत्रधारी देवाचा स्मरण करत, "तोच माझा पती आहे," असे ठामपणे ठरवून, ती तपात स्थिर राहिली. ती हिमालय पर्वती कठोर तप करत असताना, दीर्घ काळानंतर तिच्या तपामुळे भगवान महेश्वर प्रसन्न झाले. महेश्वर वृद्ध ब्राह्मणाचे रूप घेऊन तिच्या आश्रमात आले. वयामुळे अंग थरथरत होते, चालताना पावले अडखळत होती. मोठ्या कष्टाने, तो श्रेष्ठ द्विज तिच्याजवळ आला आणि म्हणाला, "हे शुभेच्छु कन्ये, मी उपाशी आहे; ब्राह्मणाला योग्य असे अन्न मला दे." त्यावर पर्वतपुत्री, मंगलमय उमा म्हणाली, "हे ब्राह्मण, मी तुला फळे वगैरे देईन; त्वरेने स्नान कर, मग जे हवे ते खा." उमाच्या या वचनावर, ब्राह्मण जवळच्या गंगेच्या महानदीत स्नानासाठी गेला आणि पाण्यात उतरला. रुद्र, जो ब्राह्मणाच्या रूपात होता, तो स्नान करत असताना, त्याने आपली मायावी शक्ती वापरून भीषण, भयंकर असा मकर (मगर) रूप धारण केले, आणि स्वतःच्याच शक्तीने त्या ब्राह्मणाला – जो प्रत्यक्षात तोच होता – पकडले.