कर्मानुसारच फळ मिळते, हे शास्त्रानुसार निश्चित आहे. सर्व प्रकरणांचा विचार हा सर्व प्राण्यांच्या कल्याणासाठी केला जातो. ते सर्व उत्तम प्रकारे शासित होऊन, प्रत्येक गोष्टीवर विचारमंथन करतात. अत्री, रौद्रालकी, बलवान आपस्तंब, शंख, लिखित, अंगिरस आणि भृगु — हे सर्व, यमासह, योग्य उपायांचा विचार करतात. यमराज, महान तपस्वी, कुंडलं आणि बाजूबंदांनी सुशोभित, त्यांच्या तेजाने आणि वाणीने अगदी दृष्टीसही कठीण वाटणारे होते. त्यांच्या बाजूला दिव्य, श्रेष्ठ ऋषि होते, जे ब्रह्मज्ञानाचे वक्ते होते. हे सर्व वेदांच्या अर्थाचे जाणकार, सत्य आणि धर्मात स्थित होते. ते व्युत्पत्ती, वादविवाद आणि सामगानाच्या ज्ञानाने अलंकृत होते. तेथे मी अनेक ऋषी आणि पितरांनाही पाहिले. यमाच्या बाजूला एक काळ्या वर्णाचा, मोठ्या जबड्याचा एक महापुरुष दिसला. डाव्या हातात दंड पकडलेला, तो अत्यंत ख्यातनाम आणि तेजस्वी होता. यमराज त्याला शिक्षणासाठी वारंवार निर्देश देत होते. तसेच, त्या ठिकाणी इतरही अनेकजण आपल्या-आपल्या कर्तव्यात मग्न होते. एक स्त्री, जी यमाने सन्मानित केली होती, दिव्य सुवासिक उटण्यांनी अभिषिक्त होती. यापुढे, ज्ञानी लोकांनी सांगितल्याप्रमाणे, दुसरे कोणतेही साधन अवलंबायचे नाही. तिथे असुर, देवता आणि महान तेजस्वी योगीही होते. तिच्या अंगावाटे, क्लेशातून उत्पन्न झालेले रोग प्रकट झाले. हे रोग पुरुषार्थाने युक्त होते आणि सर्व लोकांना त्रास देत होते. एक महान बलवान आणि तेजस्वी पुरुष, जो वृद्धत्व आणि मृत्यूपासून मुक्त होता, तिथे होता. तिथे गाणारे, हसणारे, आणि सर्व जीवांना जागृत करणारेही होते. त्यांच्या तेजाने, दिव्य अलंकारांनी सजलेले, ते अत्यंत सुंदर भासले. दुसरीकडे, विविध प्रकारच्या वस्त्रांनी झाकलेली आसने होती. तेथे अनेक पुरुष होते, आणि भीषण यातनाही होत्या. अनेक स्त्रिया, काम आणि क्रोधाच्या वश झालेल्या, वेगवेगळ्या रूपांत प्रकट झाल्या होत्या. त्या सर्व स्त्रियांचा प्रचंड गोंगाट सर्व बाजूंनी घुमत होता. तिथे भूत, पिशाच्च, आणि मांसाहारी राक्षसही होते. काहींचे एक हात, काहींचे दोन, काहींचे तीन, तर काहींचे अनेक हात होते. पण तिथे असे पुरुषही होते, जे सर्व प्रकारच्या वैभवाने शोभून दिसत होते. काहींनी हार घातले होते, त्यांच्या पायांना बांधणी होती, आणि विविध अलंकारांनी सजले होते. काहींनी भाले, सुळ्या घेतल्या होत्या, तर काही धनुष्यबाणांनी सुसज्ज होते, ज्यांच्याजवळ जाणे कठीण होते. काही जण हातात दही घेऊन उभे होते, तर काहीजवळ सुवासिक पदार्थ होते. काहीजण वेगवेगळ्या प्रकारच्या धूपांनी अलंकृत होते आणि शुभ्र वस्त्र परिधान केले होते. काहींच्या गाड्या घोडे, हत्ती किंवा हंसांनी ओढल्या जात होत्या. काहींची वाहने मोर, बगळे किंवा चक्रवाक पक्ष्यांच्या रूपात होती. काही उजळ, काही मळकट, काही फाटकी कपडे घातलेले, तर काही नवीन रेशमी वस्त्रांत होते. त्यात मांजरासारखे, काचेसारखे, काळे वर्ण असणारे, तसेच कालीच्या रूपातीलही काही दिसत होते. हे सर्व तिथे मृत्यूच्या, त्या महात्म्याच्या, आगमनाचे संकेत देणारे होते.