श्री वराहपुराणातील या अध्यायात, परमेश्वराने पृथ्वीदेवीला पूजन-विधीचे महत्त्व आणि त्याची पद्धत सांगितली. प्रथम, जेव्हा मधुक वृक्षाच्या लाकडापासून मूर्ती तयार केली जाते, तेव्हा त्या मूर्तीची प्रतिष्ठापना विधिपूर्वक, शास्त्रानुसार करावी. त्या वेळी, “तुम्ही सर्व लोकांमध्ये श्रेष्ठ, शरणस्थान, प्रभू, तुम्ही अखंडपणे येथे वास करता,” असा मंत्र उच्चारावा. सर्व विधी संपल्यावर, “आता माझ्या प्रतिष्ठापनेचा विधी कर,” असे सांगितले जाते. त्या वेळी सुगंधी द्रव्ये, फुले, उटणे आणि नैवेद्य यांच्या सहाय्याने पूजन करावे. हे सर्व मधुक वृक्षाच्या लाकडाच्या मूर्तीच्या पूजनासाठी सांगितले आहे. जो कोणी या पद्धतीने लाकडी मूर्तीची पूजा स्थापतो, त्याला या विधीचा संपूर्ण फलप्राप्ती होते. या प्रमाणे, एकशे एक्याऐंशी अध्याय, ‘मधुककाष्ठमूर्तीपूजनविधी’, येथे समाप्त होतो. यानंतर, भगवंत पृथ्वीला दगडी मूर्तीच्या प्रतिष्ठापनेची पद्धत सांगतात. “हे वसुंधरे, आता मी तुला दगडी मूर्तीच्या प्रतिष्ठापनेचे वर्णन करतो, ऐक.” प्रथम, सुंदर, दोषरहित, नीट तपासलेला दगड निवडावा. त्यावर पांढऱ्या खुणेच्या काठीने आकृती काढावी. मग दिवा आणि दही-भाताचा नैवेद्य अर्पण करावा. त्या वेळी, “तुम्ही सर्व लोकांमध्ये तेजस्वी, सोम व अग्नीप्रमाणे तेज असलेले, ज्ञानात श्रेष्ठ,” असा मंत्र म्हणावा. “हे परात्पर, दहा हजार रूपे असलेले वराह, विजय व्हावा, विजय व्हावा, अशी प्रार्थना करावी. तयार केलेल्या या मूर्तीत भगवान नारायणाची प्रतिष्ठापना करावी.” मग ती मूर्ती पूर्वाभिमुख ठेवून स्थापित करावी. स्वतः पांढरा यज्ञोपवीत घालावा, दात घासावेत. “हे प्रभो, सर्व रूपांत वास करणारे, मायाशक्तीने युक्त, विश्वाच्या साररूपात असलेले,” असा मंत्र म्हणावा. “शस्त्रधारी, अजिंक्य, वृद्धत्वरहित, अमर – अशा या दगडातील मूर्तीची प्रतिष्ठापना करावी.” “जो कोणी माझ्या विधीने, भक्तीने, माझी प्रतिष्ठापना करतो, त्याला मी स्वतः प्राप्त होतो,” असे भगवंत सांगतात. मग यावक व दूध-भात खाऊन, एक दिवस-रात्र विधी पूर्ण करावा. पंचगव्य, सुगंधी द्रव्ये आणि पाणी मिसळून स्नान करावे. तिथे गाणे, वाद्ये वाजवून उत्सव साजरा करावा. ब्राह्मणांनी हजारो वेद-मंत्रांचे पठण करावे. भगवंत म्हणतात, “हे देवी, मी येतो, कारण मंत्रोच्चार मला प्रिय आहे.” पुनः, योग्य मंत्रांनी पुनःआवाहन करावे. या सर्व सृष्टीमध्ये, जो सर्वांचा अधिपती, सर्वांचे नियमन करणारा आहे, तोच येथे प्रतिष्ठित होतो. या मंत्राने, समिधा आणि तुपासह हवन करावे. या पद्धतीने विधी केल्यास, मी स्वतः येथे प्रकट होतो. नंतर, पंचगव्य विधिपूर्वक, मंत्रासह ग्रहण करावे. मग मंगलगीत व वाद्यांच्या निनादात, मला मंदिरात प्रतिष्ठित करावे. “शुभचिन्हांनी युक्त, सदा लक्ष्मीसमेत असलेला, प्राचीन,” अशा मंत्राने देवतेला मंदिरात आणावे. प्रतिष्ठापना झाल्यावर, प्रभूला अभिषेक करावा. अभिषेकानंतर, “हे शुभलोकांचे अधिपती, स्तुत्य, स्वागतार्ह, मंत्रासह येथे वास करा,” असा मंत्र उच्चारावा. यानंतर, सुगंधी द्रव्ये व हारांनी पूजा करावी. “हे देवाधिदेव, मी भक्तिभावाने तयार केलेले वस्त्र स्वीकारा,” असा मंत्र म्हणावा. मग विधिपूर्वक वस्त्र अर्पण करावे, तसेच धूप अर्पण करतांना, “तो आदिपुरुष, प्राचीन, नारायण, सर्व लोकांचा प्रधान,” असा मंत्र म्हणावा. पूजा पूर्ण केल्यावर नैवेद्य अर्पण करावा. नंतर पूर्वी सांगितलेल्या मंत्राने प्रापणक दान अर्पण करावे. मग, सर्व कार्यात यश मिळावे म्हणून, शांतिपाठ करावा—ज्यात मुलांसाठी, वृद्धांसाठी, गायींसाठी, अंगणात, कुमारिकांसाठी व पतिव्रता स्त्रियांसाठी शांती लाभते. अशा प्रकारे, भगवंताने मूर्तीप्रतिष्ठा आणि पूजनविधीचे रहस्य पृथ्वीदेवीला सांगितले.