देवतांमध्ये, वसुंधरा देवीने देवाला विचारले, “तू नेहमीच या माझ्या मायेला म्हणतोस, देवाहो. मला या मायाचा अर्थ जाणून घ्यायचा आहे, जो सर्वोच्च आणि अत्यंत गूढ सत्य आहे.” देवाने हसत वसुंधरेला उत्तर दिले, “तू ज्या गोष्टी पाहणार आहेस, त्यासाठी व्यर्थ चिंता का करतेस? वसुंधरे, तुझ्या मोठ्या डोळ्यांनी माझ्या मायेबद्दल मी अजून काय सांगू? ज्याप्रमाणे चंद्र पौर्णिमेला वाढतो आणि अमावस्येला अदृश्य होतो, तसेच एखादी भूमी कोरडी होते—हेच माझी माया आहे, प्रिय वसुंधरे. अमावस्येला चंद्र दिसत नाही, हे माझीच माया आहे. उन्हाळ्यात गारवा निर्माण होतो, हेही माझी माया आहे. पूर्व दिशेला सूर्य उगवतो, हे सुंदर वसुंधरे, माझीच माया आहे. जीव गर्भात जन्म घेतो, आत्मा गर्भात प्रवेश करून सुखदुःख अनुभवतो, हेही माझी माया आहे. जन्मानंतर सर्व विसरून जातो—ही माझी सर्वोच्च माया. कर्मामुळे जीव वेगळ्या ठिकाणी जातो, हेही माझी सर्वोच्च माया आहे. बोटे, पाय, हात, डोके, कंबर, कान, डोळे, कवटी, कपाळ, जीभ—हे सर्व माझ्या मायेमुळे आहेत. जो काही खातो, पितो, ते अग्नीने पचवले जाते—हेही माझी माया आहे. ध्वनी, स्पर्श, रूप, स्वाद आणि गंध—हे पाच विषय, त्यांच्या सर्व स्वरूपात, स्थिर आणि चल जीवांमध्ये ऋतू बदलानुसार असतात. स्वर्गीय आणि पृथ्वीवरील पाणी, ज्यात सर्व वस्तू स्थिर आहेत, हेही माझी माया आहे. पावसाळ्यात तलाव आणि सरोवर भरतात. हिमालयाच्या शिखरांवरून मंदाकिनी नदी वाहते. मेघ समुद्रातील खारट पाणी उचलून दूर नेतात. रोगग्रस्त जीव मोठ्या औषधी वनस्पती खातात, पण औषध दिल्यावरही कधी कधी जीवाचा अंत होतो. प्रथम गर्भ तयार होतो, नंतर व्यक्ती जन्म घेते, आणि शेवटी इंद्रियांचा नाश होतो—ही माझ्या मायाची शक्ती आहे. पानांनी आणि इतर घटकांनी युक्त माझी माया पुन्हा-पुन्हा अमृत निर्माण करते. मी गरुडाचा वेग धारण करून स्वतःला स्वतः वाहतो. या मायेमुळे मी स्वर्गातील रहिवाशांसाठी यज्ञ करतो. अंगिरसाची माया धारण करून देवांना यज्ञ करवतो. वरुणाची माया घेऊन महासागराचे रक्षण करतो. कुबेराची माया घेऊन संपत्तीचे संरक्षण करतो. शक्राची माया धारण करून वृत्राचा वध केला. मेरू पर्वत मायेतून निर्माण केला आणि सूर्याला वाहतो. समुद्रातील अग्नीचा रूप घेऊन पाणी पितो. लोक विचारतात, “ते पाणी कुठे राहते?” तर, माझ्या मायेमुळे ते वनातील औषधी वनस्पतींमध्ये राहते. राजमाया करून मी पृथ्वीचे रक्षण करतो. पृथ्वीवर प्रवेश करून जगात माया निर्माण करतो. तेजस्वी मायिक रूप तयार करून मी संपूर्ण ब्रह्मांड भरून टाकतो. अशा प्रकारे, वसुंधरे, माझ्या मायेमुळे हे सर्व विश्व चालते; प्रत्येक गोष्टीत माझी माया कार्यरत आहे.