राजा, श्री वराह पुराणातील श्वेत व विनीताश्व कथा सांगताना, आता मधु-गाय दानाच्या महान महिम्याचे वर्णन आले आहे. या विधीत, गायच्या कानांना सुंदर पानांनी सजवले जाते, जी योग्य प्रमाणात चारही बाजूंनी लावली जातात. नंतर चार दिशांना तिळाच्या पानांचे पत्र ठेवले जाते. तांब्याची गाय तयार करून, तिला सुगंधी फुलांनी पूजले जाते. हा विधी उत्तरायण, दक्षिणायन, ग्रहण किंवा इच्छेनुसार कधीही करता येतो. पुढे, वेदांचा अभ्यास करणारा, गरीब, यज्ञाग्नी जपणारा ब्राह्मण शोधावा. त्याला उत्तम मधु-गाय, मधासह, द्यावी. ही गाय मंत्रपूर्वक, दोन वस्त्रांनी झाकून, अंगठ्या घालून, जलविधी करून, आदराने ब्राह्मणास द्यावी. यावेळी, "पूर्वज व देवता प्रसन्न होवोत; हे मधु-गाय, तुला नमस्कार!" असे म्हणावे. "हे देवी, मी तुला माझ्या घरासाठी स्वीकारतो," असेही उच्चारावे. 'मधुवात' मंत्राने, शुद्ध-अशुद्ध स्थितीतही, गाय दान करावी. राजा, जो भक्तीभावाने मधु-गाय दान करतो, ब्राह्मण तीन दिवस मध व दूध मिसळून सेवन करतो. मग, जिथे नद्या मधाने वाहतात, जिथे चिखल दूधाचा असतो, तिथे तो विविध सुखांचा अनुभव घेतो आणि ब्रह्मलोकात पोहोचतो. तेथे मोठ्या सुखानंतर, विष्णुलोकात जातो. मधु-गाय दानाने, तो सर्व पापांपासून मुक्त होऊन विष्णुशी एकरूप होतो आणि विष्णुलोकात प्रवेश करतो. या प्रकारे, श्वेत-विनीताश्व कथेमध्ये मधु-गाय दानाच्या महान महिम्याचा अध्याय संपतो. आता, राजा, मी दूध-गाय दानाची विधी सांगतो. गायीच्या कातडीच्या आकाराएवढ्या जागेत कुशा घालून ती सजवावी. त्या जागेत गोमयाने सुंदर गोल वेदी तयार करावी. दानासाठी तयार केलेली गाय, सोन्याच्या शिंगांनी, चंदन व अगरच्या सुगंधाने सजवलेली असावी. तिचे तोंड गुळाचे, जीभ साखरेची, पाय ऊसाचे, केस दर्भाचे, आणि पांढऱ्या चादरात गुंडाळलेली असावी. तिची शेपटी, व ताज्या लोणीचे थन असावेत. चारही दिशांना तिळाच्या पात्र ठेवावीत. पूजेनंतर, धूप व दीप अर्पण करून, ती गाय ब्राह्मणास द्यावी. त्यास बूट, चपला, छत्रीही द्यावी. 'आप्यायस्व' या वेदातील मंत्राने विधी पूर्ण करावी. 'आप्यायस्व' मंत्राने दूध देणाऱ्या गायीला प्रसन्न करावे. या दानाला साक्षीदार असणारेही उत्तम पदाला पोहोचतात. राजा, दूध-गाय दानाचे फल ऐका: दान करणारा ब्रह्मलोकात पूर्वजांसह पोहोचतो, दीर्घ काळ सुख उपभोगतो आणि नंतर विष्णुलोकात जातो. तिथे अप्सरांचा सेवासह, गाणे व वाद्यांच्या ध्वनीत आनंद मिळतो. जो या कथेला भक्तीभावाने ऐकतो किंवा सांगतो, तोही श्रेष्ठ स्थानाला पोहोचतो. या प्रकारे, श्वेत-विनीताश्व कथेमध्ये दूध-गाय दानाच्या विधीचा अध्याय संपतो. राजा, आता दही-गाय दानाच्या महिम्याचे वर्णन ऐका. या विधीत, पुन्हा गायीच्या कातडीवर फुलांचे ढीग सजवावे. सात प्रकारच्या धान्यांच्या ढिगावर दहीचा घट ठेवावा. त्या घटावर दोन वस्त्रे आच्छादून, फुलांनी व सुगंधी पदार्थांनी पूजावा. अशा प्रकारे, शास्त्रानुसार गाय दानाच्या विविध विधी आणि त्याचे फल श्री वराह पुराणात सांगितले आहेत.