एकदा, तवष्टृने अग्नीच्या जिभेवर असलेल्या सर्व शुभ चिन्हांचे वर्णन केले होते, आणि त्या कन्येत ही चिन्हे एकत्रितपणे दिसून आली. ब्रह्मा, विष्णू आणि महेश्वर यांनी त्या कन्येला पाहिले आणि विचारले, “हे शुभेच्छा असणाऱ्या, तू कोण आहेस? तुझा हेतू काय आहे, हे बुद्धिमती?” ती कन्या काळी, पांढरी आणि पिवळी अशा तीन रंगांची होती. ती म्हणाली, “हे श्रेष्ठ जीवांनो, तुमच्या एकत्रित दृष्टीतून मी उत्पन्न झाली आहे. तुम्ही मला ओळखत नाही का? मीच तुमची परम शक्ती, सुंदर कटी असणारी.” ब्रह्मा आणि इतर देव त्या कन्येवर प्रसन्न झाले आणि तिला वर दिला: “तू त्रिकालदेवी म्हणून ओळखली जाशील; नेहमी विश्वाचे रक्षण कर.” ते म्हणाले, “हे पापरहिते, तुझे गुणांमुळे तुला इतरही अनेक नावं मिळतील, आणि ती सर्व यश देणारी असतील. आणि, हे सुंदरमुखी देवी, तू तीन रंगांची का आहेस याचे एक कारण आहे—तू तुझ्या तीन रूपांमध्ये आणि तीन रंगांमध्ये त्वरित प्रकट हो.” देवांनी असे सांगितल्यावर, त्या कन्येने पांढरे, लाल आणि काळे अशा तीन रंगांचे शरीर धारण केले आणि ती त्रिरूपा झाली. पांढऱ्या रंगाचे, तेजस्वी आणि ब्रह्म्याचे स्वरूप असणारी ती देवी ब्रह्म्याच्या आज्ञेनुसार सौम्य आणि सुंदर कटी असणारी, सृष्टी निर्माण करते. लाल रंगाचे, सुंदर आणि सडपातळ कटी असणारे स्वरूप, शंख आणि चक्र धारण करणारी, ही देवी विष्णूची शक्ती—विष्णुमाया—म्हणून ओळखली जाते आणि ती संपूर्ण विश्वाचे रक्षण करते. काळ्या रंगाचे, भयानक, त्रिशूल धारण करणारे, बाहेर आलेल्या दातांसह, हे स्वरूप रौद्री देवीचे आहे; ती जगाचा संहार करते. पांढऱ्या रंगाची, तेजस्वी आणि ब्रह्म्याच्या सृष्टीतील, ती शुभ कन्या, मोठ्या कमळासारख्या डोळ्यांनी ब्रह्म्याला संबोधित करून तिथून अदृश्य झाली. ती वर देणारी देवी, तिथून निघून पवित्र श्वेत पर्वतावर गेली आणि सर्वत्र व्यापून राहण्याची इच्छा करत तीने महान तप केले. विष्णवी स्वरूपाची कन्या, केशवाची परवानगी घेऊन मंदार पर्वतावर गेली आणि कठोर तपास प्रारंभ केला. काळ्या रंगाची, मोठ्या डोळ्यांची, भयानक, बाहेर आलेल्या दातांसह देवी, उत्कृष्ट निळ्या पर्वतावर गेली आणि शुभ तपास प्रारंभ केला. खूप काळानंतर, प्रजापती ब्रह्मा सृष्टी निर्माण करू लागला; आणि निर्माण करताना त्याची शक्ती वाढू लागली. पण ब्रह्म्याच्या मनातून उत्पन्न झालेली सृष्टी वाढत नव्हती; तो विचार करू लागला, “माझी सृष्टी योग्यप्रमाणे वाढत का नाही?” तेव्हा, हे धर्मात्म्या, ब्रह्म्याने योगाच्या सहाय्याने मनात चिंतन केले; विचार करताना त्याला श्वेत पर्वतावर तप करणारी, महान तपाने पाप नष्ट झालेली ती कन्या दिसली. ब्रह्मा त्या कमळनेत्र कन्येच्या तपस्थळी गेला; तिला पाहून त्याने विचारले, “हे सौम्ये, तू हे तप का करत आहेस? हेतूनेच कृती करणे योग्य आहे. मी तुझ्यावर प्रसन्न आहे, हे विशालनेत्रे; तुला कोणता वर हवा आहे?” सृष्टी म्हणाली, “हे प्रभु, एका ठिकाणी राहून मला सहजपणे राहता येत नाही; म्हणून मी सर्वत्र व्यापून राहण्याचा वर मागते.” ब्रह्म्याने तिला सांगितले, “तू सर्वत्र व्यापून राहशील.” त्याच्या बोलण्यावर, सृष्टी देवी ब्रह्म्याच्या मांडीवर बसली; आणि त्या क्षणापासून ब्रह्म्याची सृष्टी फुलू लागली. ब्रह्म्याचे सात मनातून उत्पन्न झालेले पुत्र, त्यात काही तपस्वी, काही इतर, आणि मग इतर, चार गटात विभागले गेले, आणि जीवांची सृष्टी स्थिर आणि चल स्वरूपात सर्वत्र स्थापन झाली. जगात जे काही बोलले जाते—स्थिर किंवा चल—सृष्टीने ते सर्व स्थापन केले; भूत, भविष्य आणि सदैव. श्रीवराह म्हणाले, “हे सुंदर, आता शिवाने घोषित केलेल्या त्या त्रिशक्ती देवीच्या महान विधान ऐक. सृष्टी पूर्वी पांढऱ्या रंगाची, एकाक्षरी, शुभ आणि सर्व अक्षरांनी युक्त स्वरूपात वर्णन केली गेली होती. काही ठिकाणी तिला वागीशा, सरस्वती, ज्ञानदेवी म्हणून ओळखले जाते; कुठे अमिताक्षरा, कुठे ज्ञानाचा विधान, कुठे विभावरी देवी म्हणून. जितकी सौम्य नावं आहेत, आणि ज्ञानातून उत्पन्न झालेली नावं, हे विशालनेत्रे, हे सुंदरमुखी, ती सर्व तिचीच मानावी. ती वैष्णवी, हे विशालनेत्रे, लाल रंगाची आणि सुंदर, दुसरी रौद्री, सर्वोच्च आणि असर्वोच्च—तीही तिचीच रूपं. रुद्राला सत्याने जाणणारा, त्या तिघीही साध्य करतो; हे सुंदर, गायनायोग्य सर्व काही तिही असून एकच आहे. ही सृष्टी, हे सुंदर, तुला प्राचीन स्वरूपात सांगितली; तिच्यामुळे हे सर्व जग—स्थिर आणि चल—व्याप्त आहे. सृष्टी जे ब्रह्म्याच्या प्रारंभिक, अप्रकट जन्मातून वाढली, तिच्या स्तुती ब्रह्म्याने देवीला केली. ब्रह्म्याने म्हटले, “तू विजयी हो, हे सत्याचा स्रोत, हे स्थिर देवी, हे उत्कृष्ट अक्षर; सर्वत्र व्यापणारी, सर्वांची माता, सर्व जीवांची महादेवी. तू सर्वज्ञ, हे सुंदर, सर्व सिद्धी देणारी; हे देवी, ज्ञान आणि यश देणारी, सर्वाची उत्पत्ती, सर्वोच्च देवी. तू स्वाहा, तू स्वधा, हे देवी; तू उत्पत्ती, हे सुंदरमुखी. तू ओंकारात स्थापन आहेस, हे देवी, आणि वेदांची उत्पत्तीही तूच आहेस. तू देव, दानव, यक्ष, गंधर्व, राक्षस, तसेच पशू आणि वनस्पतींची उत्पत्ती आहेस, हे सुंदरमुखी. तू ज्ञान, ज्ञानाची स्वामिनी, सिद्ध आणि प्रसिद्ध, देवांची राणी. तू सर्वज्ञ, हे सुंदर, आणि सर्व सिद्धी देणारी. तू सर्वत्र आहेस, शंका रहित, सर्व शत्रूंचा नाश करणारी. तू देवी, ज्ञानाची स्वामिनी. मी तुला नमस्कार करतो, हे शुभता देणारी. जो पुरुष शुद्ध झालेल्या स्त्रीकडे येतो, आणि तुझी स्तुती करतो, हे सुंदरमुखी, त्याला तुझ्या कृपेने सृष्टी निश्चित मिळेल, हे संततीची राणी. ती स्त्री स्वरूपाशी सच्ची, विजयी, शुभ आणि सर्व शत्रूंना भ्रमित करणारी होईल.