महेश्वर, हजारो गणांच्या घेरात, काही गणाध्यक्ष मातीचे ढेकळ उचलून लढत होते, तर काहींनी आपल्या शक्तीचा अभिमान ठेवून हातात हात घालून कुस्ती खेळायला सुरुवात केली. अशा प्रकारे महादेव आपल्या गणांसह रम्य वातावरणात होते. त्याच वेळी, भगवान महेश्वर देवीसह खेळत असताना, ब्रह्मा स्वतः देवांसह त्वरित तेथे आला. त्याच्या आगमनाचे दर्शन झाल्यावर, योग्य विधीनुसार त्याची पूजा करण्यात आली. त्यानंतर परमेश्वर रुद्राने अविनाशी ब्रह्माला विचारले, “ब्रह्मा, त्वरीत सांग, तू का आला आहेस? देवता इतक्या घाईने माझ्या समोर का आले आहेत?” ब्रह्मा म्हणाला, “एक महान असुर आहे, अंधक नावाचा, ज्याने सर्व देवांना त्रास दिला आहे; हे जाणून सर्व देवांनी माझ्याकडे आश्रय घेतला आहे.” ब्रह्मा पुढे म्हणाला, “म्हणून मी सर्व देवांना सांगितले, ‘चला, आपण देवांच्या अधिपतीकडे जाऊ,’ आणि त्यामुळे सर्व देव येथे आले आहेत.” हे बोलून ब्रह्मा पिनाकीवर नजर टाकली, आणि आपल्या मनात नारायणाचे स्मरण केले. तेव्हा भगवान नारायण त्या दोघांमध्ये उपस्थित झाला. आता ब्रह्मा, विष्णु आणि महेश्वर, तिघे एकत्र आले आणि सूक्ष्म दृष्टीने एकमेकांकडे आनंदाने पाहिले. त्यांच्या त्रिसंधी दृष्टीतून एकच दृष्टी निर्माण झाली; त्या दृष्टीतून एक दिव्य रूपाची कन्या जन्माला आली. ती कन्या निळ्या कमळाच्या पाकळीसारखी काळी होती, तिचे केस निळे आणि कुरळे, नाक सुंदर, कपाळ आकर्षक, चेहरा मोहक आणि शरीर सुसंगत. तवष्टृने अग्नीच्या जिभेचे जे सर्व शुभ चिन्ह वर्णन केले होते, ती सर्व चिन्हे त्या कन्यात एकत्र दिसत होती. ती कन्या पाहून ब्रह्मा, विष्णु आणि महेश्वर म्हणाले, “तू कोण आहेस, हे शुभेच्छा देणारी? आम्हाला सांग, तुझा हेतू काय आहे, हे बुद्धिमती?” ती कन्या तीन रंगांची होती—काळी, पांढरी आणि पिवळी. ती म्हणाली, “हे श्रेष्ठ प्राणी, मी तुमच्या एकत्रित दृष्टीतून उत्पन्न झाली आहे. तुम्ही मला ओळखत नाही का? मी सुंदर कंबरेची, तुमचीच सर्वोच्च शक्ती आहे.” ब्रह्मा आणि इतर, तिच्यावर प्रसन्न होऊन, तिला वर दिला: “तुझे नाव 'त्रिकाल देवी' असेल; तू सदैव विश्वाचे संरक्षण कर.” “हे निष्पापे, तुझ्या गुणांमुळे तुझे इतरही अनेक नाव असतील, आणि ती सर्व नाव यश देणारी असतील.” “हे सुंदर मुख असणाऱ्या देवी, तू तीन रंगांची आहेस; तुझे तीन स्वरूप आणि तीन रंग प्रकट कर.” देवतांनी असे सांगितल्यावर, ती देवी तीन रंगांचे—पांढरे, लाल आणि काळे—तीन शरीर धारण करून त्रिस्वरूपी झाली. पांढऱ्या रंगाचे शुभ्र, तेजस्वी, ब्राह्मी स्वरूप जीवांची निर्मिती करते; ती सौम्य रूपाची, सुंदर कंबरेची, ब्रह्माच्या आज्ञेनुसार सृष्टी निर्माण करते. लाल रंगाचे, सुंदर आणि सडपातळ, शंख आणि चक्र धारण करणारे स्वरूप वैष्णवी आहे; ती संपूर्ण विश्वाचे रक्षण करते आणि विष्णुमाया म्हणून ओळखली जाते. काळ्या रंगाचे, भयंकर, त्रिशूल धारण करणारे, उग्र दात असणारे स्वरूप रौद्री आहे; ती जगाचा संहार करते. पांढऱ्या रंगाची, ब्रह्माच्या सृष्टीची, कमळासारखी मोठी डोळे असणारी देवी, ब्रह्माला संबोधित करून त्वरित अदृश्य झाली. वर देणारी ती देवी, सर्वव्यापक होण्याची इच्छा ठेवून, ती हिमालयावर कठोर तप करण्यासाठी गेली. वैष्णवी कन्या केशवाची परवानगी घेऊन मंदार पर्वतावर कठोर तपासाठी गेली. काळ्या रंगाची, मोठ्या डोळ्यांची, उग्र दातांची देवी शुभ तपासाठी उत्कृष्ट निळ्या पर्वतावर गेली. काळानंतर, प्रजापतीने जीवांची निर्मिती सुरू केली; निर्मिती करताना त्याची शक्ती वाढत गेली. पण ब्रह्माच्या मनातून उत्पन्न झालेली सृष्टी वाढत नव्हती; त्याला आश्चर्य वाटले, “माझी सृष्टी योग्य प्रमाणात का वाढत नाही?” मग ब्रह्मा योगाने मनात चिंतन करू लागला; विचार करताना त्याने हिमालयावर तप करणाऱ्या त्या कमळडोळ्या कन्येला ओळखले, जिने तिच्या तपाने पाप जाळून टाकले होते. ब्रह्मा तिच्या तपस्थळी गेला; तिला पाहून त्याने विचारले, “हे सौम्ये, तू हे तप का करत आहेस? हेतुपूर्वक वागणे योग्य आहे. मी तुझ्यावर प्रसन्न आहे, हे मोठ्या डोळ्यांची कन्या; तुला कोणता वर देऊ?” सृष्टी म्हणाली, “हे प्रभो, एका ठिकाणी राहून मी सहज राहू शकत नाही; म्हणून मी सर्वत्र असण्याचा वर मागते.” ब्रह्माने तिला सांगितले, “तू सर्वव्यापक होशील.” हे ऐकून सृष्टी, कमळडोळ्या देवी, ब्रह्माच्या मांडीवर बसली; त्या क्षणापासून ब्रह्माची सृष्टी फुलू लागली. ब्रह्माचे सात मनुष्य पुत्र, त्यात काही तपस्वी, काही इतर, आणि त्यातही काही, चार विभागात विभागले गेले, आणि जीवांची सृष्टी स्थिर आणि चल स्वरूपात सर्वत्र स्थिर झाली. जगात जे काही बोलले जाते—स्थिर किंवा चल—ते सर्व सृष्टीने स्थापित केले—भूत, भविष्य आणि सदैव. श्री वराह म्हणाले, “हे सुंदर, पुढे ऐक, त्या देवीच्या महान विधीचे वर्णन, जिचे नाव त्रिशक्ती आहे, जे शिवाने सांगितले आहे.” पूर्वी सृष्टी पांढऱ्या स्वरूपात वर्णन केली गेली, एकाक्षरी, शुभ आणि सर्व अक्षरांनी युक्त. काही ठिकाणी तिला वागीशा म्हणतात, तीच सरस्वती; ती ज्ञानाची देवी आहे, अन्यत्र अमिताक्षरा म्हणून ओळखली जाते; अन्यत्र ती ज्ञानाची विधी आहे, आणि अन्यत्र विभावरी देवी. जितकीही सौम्य आणि ज्ञानातून निर्माण झालेली नाव आहेत, हे मोठ्या डोळ्यांची, हे सुंदर मुख असणाऱ्या, ती सर्व तिचीच मानावी. ती वैष्णवी, हे मोठ्या डोळ्यांची, लाल रंगाची आणि सुंदर, तीच दुसरी, रौद्री, सर्वोच्च आणि असर्वोच्च. ही तीनही स्वरूपे, जो रुद्राला सत्याने ओळखतो, त्याने साध्य होतात; हे सुंदर, गाण्यायोग्य सर्व काही, त्रिस्वरूप असूनही एकच म्हणून स्मरण केले जाते.