मी त्याला विचारले, “तू कोण आहेस? हे जे पुरुष गेले, ते कोण आहेत? आणि तुझा येथे येण्याचा हेतू काय आहे? मला सांग, हे श्रेष्ठ पुरुषा.” त्या पुरुषाने उत्तर दिले, “हे जे तेजस्वी पुरुष आधी गेले, ते आदित्य आहेत; ब्रह्मदेवांनी त्यांचा ध्यान करून, त्यांनी त्यांना पुढे पाठवले आहे, हे भवा. ब्रह्मा खरेच सृष्टीची निर्मिती करतो; आणि त्या सृष्टीचे रक्षण करण्यासाठी हे पुरुष जातात—यात काहीच शंका नाही, हे देव.” शंभू म्हणाले, “हे पुण्यात्म्या, तुला हे कसे ठाऊक आहे, हे महान पुरुषांमध्ये श्रेष्ठा? हे सर्व कोणत्या नावाने ओळखले जाते? मला सांग, कारण मी फार उत्कंठित आहे.” रुद्राने विचारल्यावर त्या पुरुषाने उत्तर दिले, “मी नारायण आहे, सनातन देव, जो जलावर निवास करतो.” मग त्याने मला वर दिला, “तुला दिव्यदृष्टी प्राप्त होवो; काळजीपूर्वक मला पहा.” त्याने असे म्हटल्यावर, मी त्याच्याकडे पाहिले. त्या क्षणी, मी त्याला अंगठ्याएवढ्या आकाराचा, सूर्याच्या तेजाने प्रज्वलित झालेला पाहिला; त्याच्या नाभीमध्ये एक कमळ होते. त्या कमळावर मी ब्रह्मदेवाला पाहिले, आणि त्याच्या शेजारी स्वतःलाही पाहिले; त्या महान आत्म्याचे दर्शन घेतल्यावर, माझ्या मनात अत्यंत आनंद उत्पन्न झाला आणि मी त्याचे स्तवन करावे असे वाटले, हे द्विजश्रेष्ठ. त्या रूपाचा जन्म झाल्यावर, मी त्या विश्वात्म्याचे स्मरण, तप आणि भक्तीने रचलेल्या स्तोत्राने स्तवन केले. रुद्र म्हणाले, “अनंत, शुद्धचित्त, असंख्य रूपांचे, हजारो भुजांचे, तेजस्वी, हजारो किरणांनी उजळलेल्या, विशाल देहाचे, पवित्र कर्म करणाऱ्या सृष्टीकर्त्याला नमस्कार. शंभू, जो जगातील सर्व दुःख दूर करणारा, ज्याचे तेज हजारो सूर्य-वादळांपेक्षा अधिक आहे; चक्रधारी, सर्व विद्यांचा आधार, पापरहित, सर्व देवांनी नेहमी वंदनीय असलेल्या तुला नमस्कार. आदि, अच्युत, शेषमुकुटधारी, सर्वव्यापी, प्रजापती, महेश, वायूंचे स्वामी, सर्वांचा स्वामी, जगाचा स्वामी, पृथ्वीचा स्वामी, विश्वाचा स्वामी—तुला नेहमी नमस्कार. हे जलांचे स्वामी, नारायण, विश्वाचे हितकारी, पृथ्वीचे स्वामी, सर्वांचा स्वामी, सर्वत्र पाहणारा; चंद्र, सूर्य, अच्युत, पराक्रमी, सर्वव्यापी, अगम्य रूपाचा, अमर, अविनाशी—तुला नमस्कार. हे नारायण, तुझे तेजस्वी चक्र अग्निज्वाळांना रोखते, तुझे सर्वत्र चेहरे आहेत—तुला नमस्कार, देवांच्या दुःखाचा हरण करणारा, अमर, अविनाशी; मी तुझ्या आश्रयाला आलो आहे, मला रक्षण कर. हे सर्वव्यापी, मी तुझे अनेक चेहरे पाहतो, मध्यभागी प्राचीन ब्रह्मा, जो लोकांचा मूळ आहे; तुला, हे प्रपितामह, नमस्कार. असंख्य जन्ममरणाच्या चक्रात, हे देवाधिदेव, खरा मार्ग शोधणाऱ्या, ज्ञानाने शुद्ध झालेल्या लोकांना तू कधी कधी प्रकट होतोस—मग मी तुला संबोधण्याचा प्रयत्न करून का व्यर्थ बोलू? जो तुला प्रकृतीच्या पलीकडील जाणतो, तो सर्वज्ञ आहे, ज्ञानींपैकी श्रेष्ठ; तुझ्या गुणांचे स्पष्ट विवेचन शक्य नाही, कारण तुझे रूप विशाल असूनही अती सूक्ष्म आहे. तू वाणी, मन, इंद्रियांच्या पलीकडे आहेस; तू कर्माने बांधला नाहीस, एका कृतीपुरता नाहीस; संसाराच्या बंधनात नाहीस—मग, हे देवाधिदेव, तुला कसे ओळखावे? तुझे रूप, प्रकट आणि अप्रकट, अद्वितीय, ते शुद्धचित्त असलेल्या, यज्ञाद्वारे संसारबंधन तोडणाऱ्यांना प्राप्त होते; तेव्हा तुला चार भुजांचे रूप मिळते. तुझे ते अद्भुत, श्रेष्ठ रूप देवांनाही ज्ञात नाही; म्हणूनच ब्रह्मा व इतर तुझ्या प्राचीन रूपाची पूजा करतात, तुझ्या अवतारांच्या कथा ऐकून. हे महात्म्या, कमलासन ब्रह्मदेवालाही तुझे रूप पूर्णपणे ठाऊक नाही; पण मी, तपश्चर्येने शुद्ध झालो, तुला प्राचीन ऋषी, आद्य पुरुष म्हणून जाणतो. कमलासनास माझा पिता मानतात, आणि त्याला पूर्वजांचा मूळ समजतात; तरीही, हे प्रभो, माझ्यासारख्यालाही तुला पूर्णपणे जाणता येत नाही—तपासहित लोक तुला समजू शकत नाहीत. हे देवा, ब्रह्मा आणि श्रेष्ठ ज्ञानीसुद्धा तुला जाणू शकत नाहीत; जे तुला भक्तीने ओळखत नाहीत, त्यांना ज्ञान प्राप्त होत नाही, जरी त्यांना वेदांची प्रसिद्धी असली तरी. हे प्रभो, वेदज्ञ लोकांना विवेक तुझ्या कृपेने अनेक जन्मानंतर प्राप्त होतो; ज्याने तुला प्राप्त केले, त्याला मानवी किंवा देव-गंधर्वांचे मार्ग नाहीत, मुक्तीसुद्धा नाही. तू विष्णुरूप, अती सूक्ष्म; तू स्थूलही आहेस, सर्व कर्तव्यांची पूर्तता करणारा; स्थूल आणि सूक्ष्म, सहज प्राप्त होणारा, पण जे तुझ्या विरुद्ध वागतात, ते नरकात पडतात. तू या विश्वात, आकाश, आत्मा, चंद्र, अग्नि, सूर्य, पृथ्वी, वायू—या सर्वात आहेस, पंचमहाभूतांच्या अनुरूप रूपे घेऊन, तुझीच प्रकृती सर्वत्र व्यापलेली आहे. हे प्रभो, माझ्या या भक्तिपूर्वक केलेल्या स्तुतीला स्वीकार; तुझ्या आज्ञेने सृष्टी निर्माण कर, आणि मला सर्वज्ञता प्रदान कर. तुला, हे विष्णु, नमस्कार. एखाद्या पुरुषाला चार तोंडे किंवा दहा लाख तोंडे, शुद्ध मन असले तरी, तो तुझे असंख्य, विविध गुण पूर्णपणे सांगू शकणार नाही; कृपा कर. जो ध्यानात मग्न, शुद्ध बुद्धीचा, केवळ तुझ्या भक्तीत एकाग्र असतो, त्याच्या हृदयात तू नेहमी वास करतोस. तुला नमस्कार; तुझ्यापासून वेगळे काहीच अस्तित्वात नाही. म्हणून, हे प्रभो, मी तुला सर्वव्यापी जाणून, हे स्तोत्र रचले आहे; संसाराच्या चक्रातून मुक्त करण्याची कृपा कर, हे अच्युत. श्री वराह म्हणाले: अशा प्रकारे, अमाप तेज असलेल्या रुद्राने स्तुती केल्यावर, प्रभू प्रसन्न होऊन, वज्रघोषासारख्या गंभीर वाणीने बोलले. विष्णु म्हणाले: वर माग, तुझे कल्याण होवो, हे देवाधिदेव, हे उमापती. आमच्यात काहीही भेद नाही; आम्ही एकच आहोत. रुद्र म्हणाले: ब्रह्मदेवांनी मला सृष्टीसाठी नेमले आहे, हे प्रभो; म्हणून, मला त्रैविध्य ज्ञान दे, जेणेकरून मी सृष्टी करू शकेन. विष्णु म्हणाले: तू सर्वज्ञ आहेस, यात शंका नाही; सनातन ज्ञानाचा कोष आहेस; तू नेहमीच देवांमध्ये सर्वश्रेष्ठ राहशील. असे ऐकून, उमापती आनंदाने पुन्हा म्हणाले: मला आणखी एक वर दे, हे प्रभो, जो सर्व प्राण्यांमध्ये प्रसिद्ध आहे. “हे केशवा, रूप धारण करून, तू माझी पूजा कर; मला धारण कर, हे देवाधिदेव, आणि माझ्याकडून वर माग, ज्यामुळे मी सर्व देवांमध्ये अधिक पूज्य होईन.” विष्णु म्हणाले: देवांच्या कल्याणासाठी मी जेव्हा मानवावतार घेतो, तेव्हा मी नक्कीच तुझी पूजा करीन, आणि तू मला वर दे. “तू म्हणालास, ‘मला धारण कर,’ म्हणून मी, हे देवाधिदेव, हे उमापती, मेघरूप होऊन, शंभर वर्षे तुला धारण करीन.” असे म्हणून, हरि स्वतः मेघरूप झाला, महेश्वराला जलातून उचलले आणि म्हणाला, “हे प्रभो, हे दहा आणि एक आदिपुरुष, जे वैराज म्हणतात, पृथ्वीवर गेले आहेत आणि आदित्य म्हणून प्रसिद्ध आहेत.