रुद्रदेव आपल्या भक्तांना सांगतात की, जे लोक उच्छुष्म या उग्र देवतेच्या भक्तीत रमलेले असतात, मद्य आणि मांसाहारात आसक्त असतात, स्त्रीलंपट असतात आणि पापमय कृत्यांमध्ये गुंतलेले असतात, ते पृथ्वीवर जन्म घेतात. गौतम ऋषींच्या शापामुळे, त्यांच्या वंशात द्विज जन्म घेतील; त्यामध्ये जे उत्तम आचरणाचे आणि माझ्या उपदेशाला समर्पित असतील, तेच खरे धर्मनिष्ठ ठरतील. पण ज्यांना स्वर्ग आणि मोक्षाबद्दल शंका आहे, जे माझ्या वंशाला भ्रष्ट करतात, ते मांजरांच्या योनीत जन्म घेतात. पूर्वी गौतमाच्या अग्नीने ते जळाले होते, आणि आता माझ्या आज्ञेने हे द्विज नरकात जातील—यात काहीच शंका नाही. रुद्र म्हणतात की, मी हे सर्व ब्रह्मपुत्रांना सांगितले आणि ते जसे आले तसेच परत गेले; शत्रूंचा संहार करणारा गौतमही आपल्या घरी परतला. मग रुद्रदेव ब्राह्मणांना सांगतात, "हे ब्राह्मणहो, मी तुम्हाला धर्माची चिन्हे सांगितली आहेत; जो याच्या विरुद्ध वागतो, तो नास्तिकतेच्या मार्गाला लागतो." यानंतर, श्रीवराह सांगतात, एकदा अगस्त्य ऋषी अत्यंत आदराने सर्वज्ञ, सर्वकर्ता आणि प्राचीन अशा भगवान रुद्र यांच्या समीप आले आणि त्यांनी विचारले, "आपण, ब्रह्मा आणि विष्णु—हे तिघे त्रैवेदिक म्हणून ओळखले जाता; जणू दिव्यातील ज्योतीसारखे सर्वत्र उपस्थित आहात. त्रिनेत्रधारी प्रभो, कोणत्या काळात कोण श्रेष्ठ आहे—आपण, ब्रह्मा की विष्णु? कृपया मला सांगा." रुद्र उत्तर देतात, "विष्णुच सर्वोच्च ब्रह्म आहे, जरी येथे तो त्रैविध्याने वर्णिला गेला आहे; वेदविचाराच्या मार्गावर जे भ्रमित आहेत, त्यांना हे कळत नाही. 'विश्' या मूलधातूला 'ष्णु' प्रत्यय जोडल्याने जो विष्णु आहे, तोच देवांमध्ये सर्वोच्च आत्मा आहे. हा विष्णु दहा प्रकारे आणि एकाच प्रकारेही वर्णिला जातो; तो तेजस्वी आदित्य, योगशक्तिसंपन्न आणि ऐश्वर्यशाली आहे. तो परमेश्वर प्रत्येक युगात, मानवी रूप घेऊन, दैवी कार्ये करतो आणि जगाचा मार्ग स्थापित करण्यासाठी, दैवी हेतू पूर्ण करण्यासाठी माझे स्तवन करतो. प्रत्येक द्वापर युगात मी त्याला वर देतो आणि कृतयुगात श्वेतद्वीपात त्याचे स्तवन करतो. सृष्टीच्या वेळी मी चतुर्मुख ब्रह्माचे स्तवन करतो आणि काळस्वरूप होतो; कृतयुगात ब्रह्मा, देवता आणि दैत्य माझेच स्तवन करतात; भोगाची इच्छा असलेले देवता लिंगरूपात माझी पूजा करतात. जे मोक्षाची इच्छा करतात, ते आपल्या मनाने सहस्त्रशिरा परमेश्वराची उपासना करतात; तो सर्वांचा आत्मा, नारायण स्वतः आहे. जे उत्तम द्विज ब्रह्मयज्ञाने नेहमी पूजा करतात, ते ब्रह्माला संतुष्ट करतात; वेदच ब्रह्मा आहे असे सांगितले जाते. नारायण, शिव, विष्णु, शंकर आणि पुरुषोत्तम—या नावांनी तो सर्वोच्च, सनातन ब्रह्म घोषित केला जातो; ज्ञानी त्याला 'योग' म्हणतात. यज्ञातील पशूशांती आणि आहुती देणे, हे 'ॐ' म्हणून ओळखले जाते; त्यात मीच स्थिर आहे. ब्रह्मा, विष्णु आणि महेश्वर हे कर्मवेदासोबत जोडलेले आहेत; आम्ही तिघेही मंत्ररूप आहोत—यात शंका नाही. मी विष्णु आहे, वेद, ब्रह्मा आणि कर्मसुद्धा मीच आहे; हे तिघे खरे तर एकच आहेत, ज्ञानी माणसाने त्यांना वेगळे मानू नये. जो याला वेगळे मानतो, तो पापी रौरव नरकात जातो. मीच ब्रह्मा, विष्णु आणि ऋग्वेद, यजुर्वेद, सामवेद आहे; यात कुठलाही भेद नाही. रुद्र पुढे सांगतात, "हे श्रेष्ठ द्विज, एक विलक्षण घटना मी पाण्यात असताना घडली, ती ऐका. पूर्वी ब्रह्माने मला निर्माण करून सांगितले, 'सृष्टी कर.' पण योग्य समज न आल्याने, मी पाण्यात बुडून गेलो. तिथे मी एक क्षण स्थिर चित्ताने, अंगुष्ठमात्र परमात्म्याचे ध्यान केले. तेव्हा त्या पाण्यातून दहाजण आणि एक असे तेजस्वी पुरुष प्रकट झाले, जणू प्रलयाग्नीप्रमाणे ते पाण्याला ताप देत होते. मी त्यांना विचारले, 'तुम्ही कोण? या तेजाने पाण्यातून बाहेर येताय, कुठे जाणार आहात?' पण त्यांनी काहीही न बोलता, गप्पपणे ते निघून गेले. त्यांच्या नंतर एक अतिशय तेजस्वी, मेघासारखा, कमळासारख्या डोळ्यांचा महान पुरुष प्रकट झाला. मी त्याला विचारले, 'तुम्ही कोण? हे जे गेले, ते कोण होते? आणि तुमचा हेतू काय?' त्या पुरुषाने उत्तर दिले, 'हे जे तेजस्वी पुरुष गेले, ते आदित्य आहेत; ब्रह्माच्या ध्यानाने ते प्रकट झाले आणि सृष्टीच्या रक्षणासाठी जात आहेत.' मी विचारले, 'हे सर्व तुम्हाला कसे माहीत? आणि याला कोणते नाव आहे?' तेव्हा त्या पुरुषाने सांगितले, 'मी नारायण आहे, सनातन देव, जो पाण्यावर विश्रांती घेतो.' त्याने मला दिव्य दृष्टी दिली आणि म्हणाला, 'माझ्याकडे नीट पहा.' त्यावेळी मी त्याला अंगुष्ठाएवढ्या आकारात, सूर्याप्रमाणे तेजस्वी, नाभीतून कमळासह पाहिले. त्या कमळावर ब्रह्मा आणि त्याच्या शेजारी मी स्वतःही पाहिले. हे दृश्य पाहून माझ्या मनात आनंद उत्पन्न झाला आणि मी त्या विश्वात्म्याचे ध्यानपूर्वक स्तवन केले. रुद्र म्हणतात, "अनंत, शुद्धचित्त, नानारुपी, हजारो भुजांचा, हजारो किरणांनी उजळलेला, विशाल देहाचा, पवित्र कर्म करणारा सृष्टीकर्ता—त्याला मी नमस्कार करतो.