हे सर्व अमर लोकांचे पूजनीय, पर्वतावर जन्मलेले, पर्वतपुत्रीचे प्रिय, गणांचा स्वामी, जीवांचा स्वामी, शाश्वत, अविनाशी शिवा! तूच अग्रगण्य राक्षसांचा संहार करणारा, कधीही अपयशी न होणारा, आम्हा सर्वांना रक्षण कर. हे प्रभो, पृथ्वीपासून सुरू होणाऱ्या पंचमहाभूतांमध्ये तूच स्थित आहेस; आकाशात तू ध्वनीचा सार आहेस; वायूमध्ये तू द्वैतीय स्वरूपात आहेस; अग्नीत त्रैतीय रूपात, जलात चतुर्थ रूपात, आणि पृथ्वीमध्ये पंचभूत रूपात आहेस—आम्हा सर्वांचे रक्षण कर. तू अग्निस्वरूप आहेस, वृक्ष आणि दगडातही उपस्थित आहेस; तू अस्तित्वाचा स्वरूप आहेस, जलातही तसाच आहेस. हा महाशिव तेजस्वी स्वरूपाचा आहे. हे हर, आम्हा राक्षसांच्या टोळ्यांनी त्रस्त झालेल्यांचे रक्षण कर. हे त्रिनेत्रा, या विश्वाचा अस्तित्व नव्हता, तेव्हा सूर्य, चंद्र किंवा धनाचा स्वामी कुठे होता? त्या वेळेस, विरोधी नेत्र असलेला तूच, सर्व मर्यादांपासून मुक्त, एकटा अस्तित्वात होतास. हे खोप्यांच्या माळेने सुशोभित, अर्धचंद्र मुकुटधारी, स्मशानात वसणारा, शुभ्र भस्माने आच्छादित, शरीरावर नागराज लपेटलेला, मृत्यूचा नाश करणारा, देवांचा स्वामी—तुझ्या ज्ञानमय शक्तीने आम्हाला रक्षण कर. तू सर्वोच्च पुरुष आहेस, आणि ही शक्ती पर्वतपुत्री आहे; प्रभो, ती तुझ्या सर्व अंगांमध्ये वसलेली आहे. तुझ्या त्रिशूलाच्या रूपात तीनही लोक तुझ्या हातात आहेत, आणि तुझ्या तीन नेत्रात तीन यज्ञाग्नि वसतात. तुझ्या जटांमध्ये सर्व समुद्र, महान पर्वत आणि सर्व नद्या आहेत. चंद्र आणि परमज्ञान तुझ्यातच वसतात. हे देव, दोषपूर्ण दृष्टी असणारे हे जाणू शकत नाहीत. तू नारायण आहेस, लोकांचा आदिस्थान; तसेच तू भव आणि चतुर्मुख ब्रह्मा आहेस. अस्तित्व आणि अग्नीच्या भेदानुसार, युगांच्या विभागानुसार, तू त्रैतीय स्वरूपात स्थित आहेस. हे देवांचा स्वामी, देवांचे नेते तुझ्या कल्याणासाठी तुझीच स्तुती करतात, दुसऱ्याची नाही. म्हणून, हे भस्मधारी, आमच्यावर कृपा कर. हे विश्वाचा स्वामी, रुद्र, आम्ही तुला नमस्कार करतो; आम्हाला रक्षण कर. त्या वेळेस, देवांनी अशा प्रकारे स्तुती केल्यावर, तपस्वी रुद्र, सर्व जीवांचा स्वामी, शांतपणे देवांना म्हणाला, "लवकर सांगा, काय करावे?" देव म्हणाले, "हे देवांचा स्वामी, राक्षसांचा संहार करण्यासाठी आम्हाला सेनापती प्रदान कर. हेच ब्रह्मासह सर्व देवांसाठी हितकारक ठरेल." रुद्र म्हणाला, "मी तुम्हाला सेनापती देतो, हे देवहो; चिंता करू नका. भविष्यात एक प्राचीन, योगींचा नेता, विचारातीत सेनापती जन्म घेईल." असे सांगून, हराने देवांना निरोप दिला आणि आपल्या शरीरातील शक्ती हलवली, पुत्राच्या जन्मासाठी. शक्ती हलवताना, अग्नी आणि सूर्यासारखा तेजस्वी, जन्मजात शक्ती असलेला, अद्वितीय ज्ञानाने संपन्न असा पुत्र उत्पन्न झाला. त्याचा जन्म विविध स्वरूपात, विविध युगांमध्ये झाला; तोच देवांचा सेनापती आहे. जो देव शरीरात वसतो, त्याला "अहंकार" म्हणतात. गरजेनुसार, तोच देव सेनापती बनतो, हे प्रभो. त्याच्या जन्मानंतर, ब्रह्मा आणि सर्व देवांनी, जीवांचा स्वामी शिवाचे पूजन केले. सर्व देव, ऋषी आणि सिद्धांनी सेनापतीला वर दिला. तो संतुष्ट होऊन, खेळासाठी एक साथीदार मिळावा अशी देवांना विनंती केली. त्याचे शब्द ऐकून, महाशिव म्हणाला, "मी तुला कोंबडा खेळण्याकरिता देतो, तसेच शाख आणि विशाख नावाचे दोन सहकारी देतो. हे कुमार, तू भूतांचा नेता आणि देवांचा सेनापती होशील, हे देवांचा स्वामी." असे सांगून, शिव आणि सर्व देवांनी, हे राजन, इच्छित शब्दांनी स्कंद, सेनापतीची स्तुती केली. देव म्हणाले, "हे प्रभो, महाशिवाचा पुत्र, दिव्य सैन्याचा सेनापती हो, षडमुख, स्कंद, विश्वाचा स्वामी, कोंबडा ध्वजधारी, अग्नीपुत्र!" "हे कंपाचा नाश करणारा, कुमारांचा स्वामी, स्कंद, ग्रहांचा अनुयायी, क्रौंचाचा संहारक, कृतिका मातांचा पुत्र!" "हे भूत आणि ग्रहांचा श्रेष्ठ स्वामी, अग्नीपुत्र, मनोहारी रूप असणारा, महान तत्त्वांचा पुत्र, त्रिनेत्रा, तुला नमस्कार!" देवांनी अशी स्तुती केल्यावर, भवपुत्र वाढला; तो अद्भुत दिसू लागला, बारा सूर्यांसारखा तेजस्वी, त्याचे तेज तीनही लोकांना जळू लागले, हे राजन. प्रजापाल म्हणाला, "तुम्ही त्याला कृतिका मातांचा पुत्र, देवांचा गुरु, अग्नीपुत्र, आणि मातांचा पुत्र असे कसे म्हणता?" महातप म्हणाला, "प्रथम मन्वंतरात, मी त्याचा जन्म सांगितला तसाच, सूक्ष्म जाणणाऱ्या देवांनी त्याची स्तुती केली." कृतिका, अग्नी, इतर माता आणि गिरिजा—या सर्वांनी गुहाचा द्विज जन्मात कारण झाले. हे श्रेष्ठ राजन, तुझ्या विचारलेल्या प्रश्नानुसार, मी आत्मज्ञानाचा गूढ, अमृत आणि अहंकाराचा उत्पत्ती सांगितला. स्कंद हा महान देव आहे, सर्व पापांचा नाश करणारा; त्याच्या अभिषेकावेळी ब्रह्माने त्याला षष्ठी तिथी दिली. जो मन संयमाने, या स्तोत्राचा फलाची इच्छा ठेवून नियमितपणे पठण करतो, तो पुत्रहीन असला तरी पुत्र मिळवतो, गरीब असला तरी धन मिळवतो; जे काही मनात इच्छा करतो, ते त्याला प्राप्त होते. आणि जो कार्तिकेयाचे हे स्तोत्र म्हणतो, त्याच्या घरात पुत्रांचे कल्याण आणि आरोग्य नित्य असते. प्रजापाल म्हणाला, "हे द्विज, प्रकाशातून शरीर कसे निर्माण होते? माझा हा संशय दूर कर, हे द्विजश्रेष्ठ, मी तुला नमस्कार करतो." महातप म्हणाला, "तो आत्मा, एक, शाश्वत ज्ञानशक्ती, जेव्हा दुसऱ्याची इच्छा करतो, तेव्हा स्वतःमध्येच प्रज्वलित होतो." ज्याला सूर्य म्हणतात, चमकणारा, त्या महान आत्म्याचे तेज, हालचालीने त्रिलोकांना उजळून टाकते. त्यात सर्व देव, सिद्ध, गण आणि महान ऋषी सामावलेले आहेत; म्हणून, सूर्याला स्रोत मानून स्तुती केली जाते. त्या गतिमान, प्रज्वलित तेजातून एक शरीर उत्पन्न झाले; वेदज्ञ त्याला वेगळ्या स्वरूपात रवि म्हणतात. तो सर्व लोकांना उजळतो, आकाशात उगवतो म्हणून भास्कर म्हणतात, आणि तेजामुळे प्रभाकर म्हणतात. तो दिवाकर आहे, कारण दिवसाला दिवस बनवतो; आणि सर्व लोकांचा आदिस्थान म्हणून आदित्य म्हणतात. त्याच्यापासून बारा सूर्य उत्पन्न झाले, प्रत्येकाचे स्वतःचे तेज आहे; तरी तोच सर्वात श्रेष्ठ मानला जातो. तो परमेश्वर विश्वात व्यापलेला आहे हे पाहून, त्यात वसणारे देव प्रकट झाले आणि त्याची स्तुती करू लागले.