एकदा, अत्यंत शक्तिशाली आणि वीर असुरांनी, त्यांच्या तीक्ष्ण बाणांनी, देवांच्या सैन्याला सतत युद्धात पराभूत केले. हे पाहून, ब्रहस्पतीने देवांना सांगितले, "हे देवांनो, तुमचे सैन्य नेतृत्वाच्या अभावामुळे कमजोर झाले आहे." ब्रहस्पती पुढे म्हणाले, "इंद्र एकटा या दिव्य सैन्याचे रक्षण करू शकत नाही; त्यामुळे लवकरच एखादा सेनापती शोधा." देवांनी ब्रह्मा, जगाचा प्रपितामह, यांच्याकडे जाऊन व्याकुळतेने विनंती केली, "आम्हाला सेनापती द्या." चारमुखी ब्रह्मा विचारात पडले, "मी यांच्यासाठी काय करू?" मग ब्रह्मा मनात रुद्राचे स्मरण केले. त्यानंतर, ब्रह्मा आणि देव, गंधर्व, ऋषी, सिद्ध, चारण यांच्या सोबत, ब्रह्मा प्रमुख म्हणून कैलास पर्वतावर गेले. तेथे, त्यांनी शिव, महादेव, जीवांचा स्वामी, यांना पाहिले. इंद्र आणि इतर देवांनी विविध स्तोत्रांनी महादेवाची स्तुती केली. देव म्हणाले, "हे त्रिनेत्रधारी, जीवांचा निर्माता, उमा-पती, विश्वाचा स्वामी, वायूंचा स्वामी, शंकर, आम्ही तुझ्या शरण आलो आहोत; तू आम्हाला रक्षण कर." "त्रिशूलधारी, परमपुरुष, अपराजित, ज्या जटांमध्ये चंद्र शोभतो, तुझ्या तेजाने तीनही लोक उजळतात—हे महादेव, राक्षसांपासून तीन लोकांचे रक्षण कर." "तू आदिदेव, परमपुरुष, हरि, भव, त्रिपुरारि, भागाचा नेत्र नष्ट करणारा, प्राचीन असुरांचा शत्रू, वृषध्वज—हे देवश्रेष्ठ, रक्षण कर." "गिरीजापती, पर्वतपुत्रीचा प्रिय, अमर लोकांनी पूज्य, गणांचा स्वामी, जीवांचा स्वामी, शाश्वत, अविनाशी शिव—राक्षसांचा नाश करणारा, अपराजित, तू आम्हाला रक्षण कर." "तू पृथ्वीपासून सुरू होणाऱ्या पंचमहाभूतांमध्ये स्थित आहेस; आकाशात ध्वनीचा सार आहेस; वायूमध्ये द्विविध, अग्नीत त्रिविध, जलात चतुर्विध, पृथ्वीमध्ये पंचविध—रक्षण कर." "तू अग्निस्वरूप, वृक्ष आणि दगडांमध्ये आहेस; जलात अस्तित्वस्वरूप आहेस; महादेव तेजस्वरूप आहे. हे हर, राक्षसांच्या कष्टाने ग्रस्त आम्हाला रक्षण कर." "हे त्रिनेत्रधारी, या विश्वाचा अस्तित्व नव्हता तेव्हा सूर्य, चंद्र, धनाधिपती कुठे होते? त्या वेळी, विरोधी नेत्र असलेला तूच, निर्बंध, अमाप, अस्तित्वात होतास." "हे मुंडमाळा घालणारा, चंद्रमुकुटधारी, स्मशानवासी, भस्मलेपित, शरीरावर नागराज लपेटलेला, मृत्यूहर्ता, देवांचा स्वामी, तुझ्या बुद्धिमत्तेने आम्हाला रक्षण कर." "तू परमपुरुष आहेस, आणि तुझी शक्ती ही पर्वतपुत्री आहे; ती तुझ्या सर्व अंगांमध्ये आहे. त्रिशूलरूपाने तीन लोक तुझ्या हातात आहेत, आणि तुझ्या तीन नेत्रांत तीन यज्ञाग्नी आहेत." "तुझ्या जटांमध्ये सर्व समुद्र, पर्वत, नद्या आहेत. चंद्र, सर्वोच्च ज्ञान तुझ्यात वास करते. दोषयुक्त दृष्टी असलेले हे पाहू शकत नाहीत." "तू नारायण, लोकांचा आदिकारण, भव, आणि ब्रह्मा आहेस. अस्तित्व व अग्नीच्या भेदानुसार, युगांच्या विभागानुसार, तू त्रिविध स्वरूपात स्थित आहेस." "हे देवांच्या नेत्यांनो, तुमच्या कल्याणासाठी तुम्ही दुसऱ्या कुणाची नव्हे, शिवाचीच स्तुती करता. त्यामुळे, भस्मलेपित, आम्हावर कृपा कर. हे रुद्र, विश्वाचा स्वामी, आम्ही तुझ्या चरणी नतमस्तक आहोत; रक्षण कर." त्यानंतर, महातपस्वी म्हणाले: त्या वेळी, देवांनी अशा प्रकारे स्तुती केल्यावर, रुद्र, जीवांचा स्वामी, शांतपणे देवांना म्हणाले, "लवकर सांगा, काय करायचे आहे?" देव म्हणाले, "हे देवाधिदेव, राक्षसांचा नाश करण्यासाठी आम्हाला सेनापती द्या. ब्रह्मा प्रमुख असलेल्या देवांसाठी हेच हितकारक आहे." रुद्र म्हणाले, "मी तुम्हाला सेनापती देतो, चिंता करू नका. भविष्यात एक प्राचीन, योगींचा नेता, विचारातीत सेनापती होईल." असे सांगून, हराने देवांना निरोप दिला आणि आपल्या शरीरातील शक्तीला पुत्राच्या हेतूने जागृत केले. त्या शक्तीचे उद्वेलन होताच, अग्नी आणि सूर्यासारखा तेजस्वी, जन्मजात शक्ती आणि अद्वितीय ज्ञान असलेला पुत्र उत्पन्न झाला. त्याचा जन्म विविध स्वरूपात, विविध युगांमध्ये, देवांच्या सैन्याचा सेनापती म्हणून झाला आहे. शरीरात वास करणाऱ्या त्या देवाला 'अहंकार' म्हणतात; आवश्यकतेनुसार तोच सेनापती होतो. त्याच्या जन्मानंतर, ब्रह्मा आणि सर्व देवांनी, त्या वेळी, शिवाची पूजा केली. देव, ऋषी, सिद्ध यांनी सेनापतीला वर दिला. तो संतुष्ट होऊन देवांना खेळासाठी साथीदाराची मागणी केली. त्याचे शब्द ऐकून, महादेव म्हणाले, "मी तुला कोंबडा खेळण्यासाठी देतो, आणि दोन सेवक—शाख आणि विशाख. हे कुमार, तू भूतांचा नेता आणि देवांच्या सैन्याचा सेनापती होशील." मग, देव आणि शिव यांनी स्कंद, सेनापती, याची स्तुती केली. देव म्हणाले, "हे महादेवपुत्र, दिव्य सैन्याचा सेनापती हो, षडमुख, स्कंद, विश्वाचा स्वामी, कोंबड्याचा ध्वजधारी, अग्निपुत्र!" "कंपनाचा नाश करणारा, कुमारांचा स्वामी, स्कंद, ग्रहांचा अनुयायी, क्रौंचाचा नाश करणारा, कृतिकांचा पुत्र, मातांचा जन्मलेला!" "भूत आणि ग्रहांचे श्रेष्ठ स्वामी, अग्निपुत्र, रमणीय स्वरूपाचा, महाभूतांचा स्वामी, त्रिनेत्रधारी, तुला नमस्कार!" देवांनी अशी स्तुती केल्यावर, भवपुत्र स्कंद वाढला; तो बाराही सूर्यांसारखा तेजस्वी झाला, आणि त्याच्या तेजाने तीनही लोक दग्ध झाले. प्रजापाल म्हणाले: "तुम्ही त्याला कृतिकांचा पुत्र, देवांचा गुरु, अग्निपुत्र, मातांचा पुत्र कसा म्हणता?" महातपस्वी म्हणाले: "प्रथम मन्वंतरात, जसा मी त्याचा जन्म सांगितला, तसेच सूक्ष्मदृष्टी असलेल्या देवांनी त्याची स्तुती केली." "कृतिका, अग्नी, इतर माता, आणि गिरीजा—या गुहाच्या द्विज जन्माचे कारण आहेत." "राजा, मी तुझ्या विचारलेल्या प्रश्नानुसार, आत्मज्ञानाचा रहस्य, अमृत, आणि अहंकाराचा उत्पत्ती सांगितला." "स्कंद हा महान देव आहे, सर्व पापांचा नाश करणारा; ब्रह्माने त्याच्या अभिषेकावेळी सहावा तिथी दिली." "जो मन नियंत्रित करून, या स्तोत्राचा फलाची इच्छा ठेवून नियमितपणे पाठ करतो, तो पुत्रहीन असला तरी पुत्र प्राप्त करतो, दरिद्री असला तरी धन मिळवतो; जो काही मनात इच्छा करतो, ती त्याला प्राप्त होते.