ब्राह्मणश्रेष्ठ नरादा यांना एका दिव्य युवतीने सांगितले, “हे तीन महान वेद आहेत, ब्राह्मण. हेच तीन देव म्हणून ओळखले जातात. याच 'अ' या अक्षराने सुरू होतात आणि याच यज्ञकर्म आहेत, द्विजश्रेष्ठ.” तिने पुढे सांगितले, “हे सर्व मी तुला संक्षिप्तपणे सांगितले आहे, ब्राह्मणश्रेष्ठ. वेद, शास्त्र आणि सर्वज्ञता तू स्वीकार, नरादा.” “या वेदांच्या सरोवरात स्नान कर, महान व्रती. येथे स्नान केल्याने, तू आपल्या पूर्वजन्मांची आठवण ठेवशील, श्रेष्ठ नरादा.” असे सांगून ती युवती अदृश्य झाली. नरादा म्हणाले, “राजा, मी त्या वेदांच्या सरोवरात स्नान करून, तुला भेटण्यासाठी येथे आलो आहे.” प्रियव्रताने विचारले, “हे पुण्यात्मा, माझ्या पूर्वजन्मातील सर्व घटना मला सांग. माझ्या मनात मोठी उत्सुकता आहे, ऋषी.” नरादा उत्तर देतात, “राजा, मी त्या वेदांच्या सरोवरात स्नान केल्यावर आणि सावित्रीचे शब्द ऐकले, त्या क्षणी मला हजार पूर्वजन्मांची आठवण आली. माझ्या पूर्वजन्माची कथा ऐक.” “अवंती नावाचे एक नगर आहे, राजा, तेथे मी पूर्वी एक श्रेष्ठ ब्राह्मण होतो, सारस्वत नावाचा, वेद आणि त्यांच्या शाखांमध्ये पारंगत.” “अनेक सेवकांनी वेढलेला आणि विपुल धान्याचा मालक, राजा, मी कृतयुगात, सर्वोच्च बुद्धीने संपन्न, जीवन जगत होतो.” “मग, मी एकांतात विचार केला, ‘या सर्वाचा मी काय करू?’ सर्व काही माझ्या पुत्रांना दिले आणि तपस्येचा निर्धार करून, मी सारस्वत सरोवराकडे निघालो.” “असे विचार करून, मी केशवाची पूजा केली, पितृ, देव आणि इतर जीवांना श्राद्ध व यज्ञ अर्पण केले.” “मग, राजा, मी तपस्येच्या संकल्पाने सारस्वत नावाच्या पुष्कर सरोवराकडे गेलो.” “तेथे, मी प्राचीन, शुभ, आदिपुरुष विष्णूची भक्तीपूर्वक नारायण मंत्राने पूजा केली.” “राजा, त्या सर्वोच्च स्तोत्राचा जप करून, जो परम ब्रह्माकडे नेतो, भगवंत प्रसन्न झाले आणि प्रत्यक्ष माझ्यासमोर प्रकट झाले.” प्रियव्रत विचारतो, “ते सर्वोच्च ब्रह्म स्तोत्र काय आहे? मला ते ऐकायचे आहे, पुण्यात्मा. कृपया सांग, देवर्षी.” नरादा म्हणतात, “मी नेहमी परम, अमरांमध्ये अमर, प्राचीन, श्रेष्ठ, अनंत शक्तिसंपन्न, सनातन पुरुष, आदिशरण विष्णूला नमस्कार करतो.” “मी हरिला नमस्कार करतो, तो प्रभू, प्राचीन, अनुपम, आदिदेव, जो सर्वत्र आहे, परावर गेलेला, तेजस्वी, गहन बुद्धीचा श्रेष्ठ.” “मी नारायणाची स्तुती करतो, सर्वोच्चात सर्वोच्च, शुद्ध, विशाल, परात्पर, प्राचीन पुरुष, शुद्ध अंतःकरणाने.” “जेव्हा जग रिकामे होते, त्याने ते निर्माण केले; मग आदिपुरुष म्हणून तो स्थित राहिला. लोकांमध्ये प्रसिद्ध, तो शुद्ध आणि प्राचीन नारायण माझा आश्रय असो.” “मी नेहमी विष्णूची स्तुती करतो, सर्वोच्च, सीमाहीन रूपाचा, प्राचीन, ज्ञानीमध्ये श्रेष्ठ, धैर्यशील, शांतीचा धारक, पृथ्वीचा प्रभू, शुभ, महिमामय.” “मी नारायणाची स्तुती करतो, अमर, सर्वोच्च प्रभू, हजार डोके, अनंत पाय, अनेक हात, ज्याचे डोळे चंद्र आणि सूर्य आहेत, नाशवान व अनाश्वान, जो क्षीरसागरावर शयन करतो.” “मी नारायणाला नमस्कार करतो, जो तीन वेदांनी ओळखला जातो, त्रिमूर्ती, नवगुण, एकरूप, त्रिगुणी पवित्रता, त्रिगुणी अग्नी, त्रिगुणी तत्वांचा ध्येय, त्रिकाळाचा प्रभू, त्रिनेत्र, अपरिमेय.” “कृतयुगात तो श्वेत, त्रेतायुगात लाल, द्वापारात शुद्ध आणि प्राचीन, कलियुगात मी हरिला नमस्कार करतो, ज्याचे स्वरूप काळे होते.” “त्याने ब्राह्मणांना आपल्या तोंडातून, क्षत्रियांना हातातून, वैश्यांना उरूपातून, शूद्रांना पायातून निर्माण केले — त्या सर्वरूप, प्राचीनाला मी नमस्कार करतो.” “मी नारायणाला नमस्कार करतो, सर्वोच्चात सर्वोच्च, परावर गेलेला, ज्ञानाचा विषय, वीरांचा प्रभू, जो कर्मासाठी कृष्ण झाला, गदा, ढाल, उंचावलेला हात, अपरिमेय.” “अशा प्रकारे स्तुती करून, देवांचा श्रेष्ठ, प्रसन्न होऊन, गडगडाटासारख्या आवाजात म्हणाला, ‘वर माग.’ मग मी वारंवार त्याच्यामध्ये विलीन होण्याची इच्छा व्यक्त केली.” “हे शब्द ऐकून, शाश्वत देवांनी सांगितले, ‘ब्राह्मण, या अक्षय स्वरूपात प्रवेश कर.’” “ब्रह्माच्या हजार युगांनंतर, तू त्यातून उठशील; तुझे नाव व कार्य तसेच मिळेल.” “तू नेहमी पितृांना ‘नारा’ जल अर्पण करतोस, म्हणून तुझे नाव नारद असेल.” “असे सांगून, देव अदृश्य झाला; मग तपस्येने मी योग्य वेळेवर शरीर त्यागले.” “मी ब्रह्माच्या शरीरात विलीन झालो, राजा, आणि दिवसाच्या प्रारंभाला, दहा पुत्रांसह पुन्हा जन्म घेतला.” “ब्रह्मा, जो अव्यक्तातून जन्मतो, त्याचा दिवस म्हणजे सर्व जीवांचे, देवांचे निर्माण व लय — यात शंका नाही.” “हेच, दिव्य नियमानुसार, संपूर्ण विश्वाची निर्मिती आहे; हेच माझा नैसर्गिक जन्म आहे, ज्याबद्दल तू विचारतोस, राजा.” “म्हणून, नारायणाचे ध्यान करून, मी सर्वोच्च स्थान प्राप्त केले आहे, राजा; तूही, श्रेष्ठ राजन, विष्णूला समर्पित हो.” पृथ्वीने विचारले, “तो नारायण, सर्वोच्च आणि शाश्वत आत्मा — प्रभू, खरे सांग, त्याची पूर्ण भक्ती करावी का, की नाही?” श्रीवराह उत्तर देतात, “मत्स्य, कूर्म, वराह, नरसिंह, वामन, राम, राम, कृष्ण, बुद्ध आणि कल्की — ही त्याची दहा रूपे आहेत.” “ही त्याची रूपे, जीवांचे धारक, त्याला पाहण्याची इच्छा असणाऱ्यांसाठी, चमकणाऱ्या पायऱ्यांसारखी आहेत.” “त्याचे सर्वोच्च रूप देवांना दिसत नाही; ते आमच्यासारख्या रूपांनी स्वतःला सामर्थ्य मिळवतात.” “ब्रह्मा, प्रभूच्या रूपाने, तसेच रजस व तमसने, विश्वाची स्थापना व गती करतो.” “हे पर्वतधारक, तूच प्रभूचे पहिले रूप; दुसरे जल, तिसरे अग्नी.” “चौथे वायू, पाचवे आकाश; ही त्याची रूपे आहेत, आणि क्षेत्रज्ञ म्हणजे माझी समज. असे, तीन आणि आठ रूपे त्याची आहेत.” अशा प्रकारे, नरदाने आणि वराहाने, वेद, त्यांचे स्वरूप, नारायणाची महिमा, त्याच्या विविध अवतारांची कथा आणि विश्वाच्या निर्मितीचे रहस्य, अत्यंत भक्तिपूर्वक आणि साक्षात्काराने सांगितले.