വരാഹപുരാണമ്

പരമേഷ്ഠിഗുണൈര്യുക്തോ ലഘുവദ്ഭീതിതഃ പുരാ । നമസ്കം കുരുതേ മോഘം പൃഥിവ്യാം പദ്മജഃ സ്വയമ് ।। ൨൧.

'പരമേശ്വരന്റെ ഗുണങ്ങൾ ഉള്ളവനാണെങ്കിലും, മുമ്പ് ഭയത്താൽ, സ്വയം ജനിച്ച പദ്മജന്മാവും ഭൂമിയിൽ വെറുതെ നമസ്കരിച്ചു.'

ഏവമുക്ത്വാ ഗരുത്മന്തമാരുരോഹ ഹരിസ്തദാ । ശങ്ഖചക്രഗദാപാണിഃ പീതവാസാ ജനാര്ദനഃ ।। ൨൧.

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, മഞ്ഞ വസ്ത്രം ധരിച്ചും, ശംഖും ചക്രവും ഗദയും കൈവശമുള്ള ജനാർദ്ദനൻ അന്നേരം ഗരുഡന്റെ മേൽ കയറി.

തതോ ഹരിഹരം യുദ്ധമഭവല്ലോമഹര്ഷണമ് । രുദ്രഃ പാശുപതാസ്ത്രേണ വിവ്യാധ ഹരിമോജസാ । ഹരിര്നാരായണാസ്ത്രേണ രുദ്രം വിവ്യാധ കോപവാന് ।। ൨൧.

അതിനുശേഷം ഹരിയും ഹരനും തമ്മിൽ രോമാഞ്ചം വരുത്തുന്ന ഒരു യുദ്ധം ഉണ്ടായി. രുദ്രൻ വലിയ ശക്തിയോടെ പാശുപതാസ്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് ഹരിയെ ആക്രമിച്ചു; കോപത്തോടെ ഹരി നാരായണാസ്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് രുദ്രനെ ആക്രമിച്ചു.

നാരായണം പാശുപതമുഭേഽസ്ത്രേ വ്യോമ്നി രോഷിതേ । യുയുധാതേ ഭൃശം ദിവ്യം പരസ്പരജിഘാംസയാ । ദിവ്യം വര്ഷസഹസ്ത്രം തു തയോര്യുദ്ധമഭൂത് തദാ ।। ൨൧.

നാരായണാസ്ത്രവും പാശുപതാസ്ത്രവും ആക്രോശത്തോടെ ആകാശത്ത് ഏറ്റുമുട്ടി. ഇരുവരും പരസ്പരം നശിപ്പിക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ച് ഉഗ്രമായി പോരാടിയപ്പോൾ ആ ദിവ്യമായ യുദ്ധം ആയിരം വർഷം നീണ്ടു.

തത്രൈകം മുകുടോദ്ബദ്ധം മൂര്ദ്ധന്യം ജടജാലകമ് । ഏകം പ്രധ്മാപയച്ഛങ്ഖമന്യഡുമരുകം ശുഭമ് ।। ൨൧.

അവിടെ ഒരുവൻ മുടിയിലേയും ജടകളിലേയും കിരീടം അണിഞ്ഞിരുന്നു; ഒരുവൻ ശംഖം ഊതി, മറ്റൊരുവൻ മനോഹരമായ ഒരു മൃദംഗം മുഴക്കി.

ഏകം ഖങ്ഗകരം തത്ര തഥാഽന്യം ദണ്ഡധാരിണമ് । ഏകം കൌസ്തുഭദീപ്താങ്ഗമന്യം ഭൂതിവിഭൂഷിതമ് ।। ൨൧.

അവിടെ ഒരുവന്റെ കൈയിൽ വാൾ ഉണ്ടായിരുന്നു, മറ്റൊരുവൻ ദണ്ഡം പിടിച്ചു നിന്നു; ഒരുവന്റെ ശരീരം കൗസ്തുഭമണിയുടെ പ്രകാശത്തിൽ തിളങ്ങി, മറ്റൊരുവൻ ഭസ്മം പുരട്ടിയിരുന്നു.

ഏകം ഗദാം ഭ്രാമയതി ദ്വിതീയം ദണ്ഡമേവ ച । ഏകം ശോഭതി കണ്ഠസ്ഥൈര്മണിഭിസ്ത്വസ്ഥിഭിഃ പരമ് । ഏകം പീതാമ്ബരം തത്ര ദ്വിതീയം സര്പമേഖലമ് ।। ൨൧.

ഒരുവൻ ഗദ ചുറ്റി വീശി, മറ്റൊരുവൻ ദണ്ഡം പിടിച്ചു; ഒരുവന്റെ കഴുത്തിൽ രത്നങ്ങൾ തിളങ്ങി, മറ്റൊരുവന്റെ കഴുത്തിൽ അസ്ഥികൾ; ഒരുവൻ മഞ്ഞ വസ്ത്രം ധരിച്ചു, മറ്റൊരുവൻ പാമ്പിനെ കെട്ടുപോലെയാക്കി ധരിച്ചു.

ഏവം തൌ സ്പര്ദ്ധിനാവസ്ത്രൌ രൌദ്രനാരായണാത്മകൌ । അന്യോഽന്യാതിശയോപേതൌ തദാലോക്യ പിതാമഹഃ ।। ൨൧.

ഇങ്ങനെ, പരസ്പരം മത്സരിച്ചും ഉഗ്രതയോടെ, രൗദ്രനും നാരായണനും ആയ ആ ഇരുവരെയും ബ്രഹ്മാവ് അവിടെ കണ്ടു.

ഉവാച ശാമ്യതാമസ്ത്രൌ സ്വസ്വഭാവേന സുവ്രതൌ । ഏവം തേ ബ്രഹ്മണാ ചോക്തൌ ശാന്തഭാവം പ്രജഗ്മതുഃ ।। ൨൧.

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: 'നിങ്ങൾ രണ്ടുപേരും, ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ സ്വഭാവപ്രകാരം, ആയുധങ്ങൾ പിന്‍വലിക്കട്ടെ.' ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട് ഇരുവരും ശാന്തരായി.

തഥാ വിഷ്ണുഹരൌ ബ്രഹ്മാ വാക്യമേതദുവാച ഹ । ഉഭൌ ഹരിഹരൌ ദേവൌ ലോകേ ഖ്യാതിം ഗമിഷ്യഥഃ ।। ൨൧.

അതിനുശേഷം ബ്രഹ്മാവ് വിഷ്ണുവിനും ഹരനുമൊപ്പമിരുന്ന് പറഞ്ഞു: 'നിങ്ങൾ ഇരുവരും, ഹരിയും ഹരനും, ലോകത്തിൽ ദേവന്മാരായി പ്രശസ്തരാവും.'

അയം ച യജ്ഞോ വിധ്വസ്തഃ സംപൂര്ണത്വം ഗമിഷ്യതി । ദക്ഷസ്യ ഖ്യാതിമാഁല്ലോകഃ സംതത്യാഽയം ഭവിഷ്യതി ।। ൨൧.

'ഇവിടെ തടസ്സം വന്ന ഈ യജ്ഞം പൂര്‍ത്തിയാകും; ദക്ഷനും അവന്റെ സന്തതിയും ലോകത്തിൽ പ്രശസ്തി നേടും.'

ഏവമുക്ത്വാ ഹരിഹരൌ തദാ ലോകപിതാമഹഃ । ബ്രഹ്മാ ലോകാനുവാചേദം രുദ്രഭാഗോഽസ്യ ദീയതാമ് ।। ൨൧.

ഇങ്ങനെ ഹരിയെയും ഹരനെയും ഉദ്ദേശിച്ച് പറഞ്ഞ ശേഷം, ലോകങ്ങളുടെ പിതാവ് ബ്രഹ്മാവ് എല്ലാവരോടും പറഞ്ഞു: 'രുദ്രന്റെ ഭാഗം അവനു നൽകണം.'

രുദ്രഭാഗോ ജ്യേഷ്ഠഭാഗ ഇതീയം വൈദികീ ശ്രുതിഃ । സ്തുതിം ച ദേവാഃ കുരുത രുദ്രസ്യ പരമേഷ്ഠി നഃ ।। ൨൧.

'രുദ്രന്റെ ഭാഗം ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടതാണെന്ന് വേദം പറയുന്നു. ദേവന്മാരേ, നമ്മുടെ പരമേശ്വരനായ രുദ്രനെ സ്തുതിക്കൂ.'

ഭഗനേത്രഹരം ദേവം പൂഷ്ണോ ദന്തവിനാശനമ് । സ്തുതിം കുരുതമാ ശീഘ്രം ഗീതൈരേതൈസ്തു നാമഭിഃ । യേനായം വഃ പ്രസന്നാത്മാ വരദത്വം ഭജേത ഹ ।। ൨൧.

'ഭഗന്റെ കണ്ണ് എടുത്തവനെയും, പൂഷന്റെ പല്ലുകൾ നശിപ്പിച്ചവനെയും, ഈ നാമങ്ങൾ കൊണ്ട് വേഗത്തിൽ സ്തുതിക്കൂ, അങ്ങനെ അവൻ സന്തോഷത്തോടെ നിങ്ങൾക്ക് വരങ്ങൾ നൽകും.'

ഏവമുക്താസ്തു തേ ദേവാഃ സ്തോത്രം ശംഭോര്മഹാത്മനഃ । ചക്രുഃ പരമയാ ഭക്ത്യാ നമസ്കൃത്യ സ്വയംഭുവേ ।। ൨൧.

ഇങ്ങനെ കേട്ട ദേവന്മാർ, സ്വയംഭുവിനെ നമസ്കരിച്ചു, മഹാത്മാവായ ശംഭുവിനെ പരമഭക്തിയോടെ സ്തുതിച്ചു.

ദേവാ ഊചുഃ । നമോ വിഷമനേത്രായ നമസ്തേ ത്ര്യമ്ബകായ ച । നമഃ സഹസ്ത്രനേത്രായ നമസ്തേ ശൂലപാണയേ ।। ൨൧.

ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു: 'ഭയങ്കരമായ കണ്ണുള്ളവനേ, നമസ്കാരം. മൂന്നു കണ്ണുള്ളവനേ, നമസ്കാരം. ആയിരം കണ്ണുള്ളവനേ, നമസ്കാരം. ത്രിശൂലം കൈവശമുള്ളവനേ, നമസ്കാരം.'

നമഃ ഖട്വാങ്ഗഹസ്തായ നമോ ദണ്ഡഭൃതേ കരേ । ത്വം ദേവ ഹുതഭുഗ്ജ്വാലാകോടിഭാനുസമപ്രഭഃ ।। ൨൧.

'ഖട്വാംഗം കൈവശമുള്ളവനേ, നമസ്കാരം. ദണ്ഡം കൈവശമുള്ളവനേ, നമസ്കാരം. ദേവാ, അഗ്നിയുടെ ജ്വാലയും കോടിയോളം സൂര്യന്റെ പ്രകാശവും പോലെയുള്ള പ്രകാശമുള്ളവനേ.'

അദര്ശനേഽനയദ് ദേവ മൂഢവിജ്ഞാനതോഽധുനാ । കൃതമസ്മാഭിരേവേശ തദത്ര ക്ഷമ്യതാം പ്രഭോ ।। ൨൧.

'ദേവാ, അറിവില്ലായ്മ കൊണ്ടും അജ്ഞാനത്താലും ഞങ്ങൾ തെറ്റു ചെയ്തു. ഈ കുറ്റം ഞങ്ങൾക്കു ക്ഷമിക്കണമേ, പ്രഭോ.'

നമസ്ത്രിനേത്രാര്ത്തിഹരായ ശംഭോ ത്രിശൂലപാണേ വികൃതാസ്യരൂപ । സമസ്തദേവേശ്വര ശുദ്ധഭാവ പ്രസീദ രുദ്രാച്യുത സര്വഭാവ ।। ൨൧.

'മൂന്നു കണ്ണുള്ളവനേ, ദു:ഖം അകറ്റുന്നവനേ, ശംഭുവേ, ത്രിശൂലം കൈവശമുള്ളവനേ, ഭയങ്കരമായ മുഖവും രൂപവും ഉള്ളവനേ, എല്ലാ ദേവന്മാരുടെയും ഇശ്വരനേ, ശുദ്ധമായ സ്വഭാവമുള്ളവനേ, ദയവായി അനുഗ്രഹിക്കണമേ, രുദ്രാ, അക്ഷയനും സർവ്വഭാവമുള്ളവനേ.'

പൂഷ്ണോഽസ്യ ദന്താന്തക ഭീമരൂപ പ്രലമ്ബഭോഗീന്ദ്രലുലന്തകണ്ഠ । വിശാലദേഹാച്യുത നീലകണ്ഠ പ്രസീദ വിശ്വേശ്വര വിശ്വമൂര്ത്തേ ।। ൨൧.

പൂഷണേ, ഭയങ്കരമായ രൂപവും കഠിനമായ പല്ലുകളും ഉള്ളവനേ, പ്രലമ്പനാമമുള്ള പാമ്പ് കഴുത്തിൽ അലങ്കാരമായി ധരിച്ചവനേ, വിശാലമായ ശരീരമുള്ള അച്യുതനേ, നീലവണ്ണം കണുത്തവനേ, സർവ്വലോകങ്ങളുടെ നാഥനേ, സകലരൂപങ്ങളുടെയും ആധാരമായവനേ, ദയചെയ്യണമേ.

ഭഗാക്ഷിസംസ്ഫോടനദക്ഷകര്മാ ഗൃഹാണ ഭാഗം മഖതഃ പ്രധാനമ് । പ്രസീദ ദേവേശ്വര നീലകണ്ഠ പ്രപാഹി നഃ സര്വഗുണോപപന്ന ।। ൨൧.

ഭഗന്റെ കണ്ണുപോലെ പ്രകാശമുള്ള കണ്ണുകളുള്ളവനേ, ദക്ഷന്റെ യാഗം നിർവഹിച്ചു പ്രധാനഭാഗം സ്വീകരിക്കണമേ, ദേവന്മാരുടെ നാഥനേ, നീലകണ്ഠനേ, എല്ലാ ഗുണങ്ങളാലും സമ്പന്നനായവനേ, ദയചെയ്യണം, ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കണമേ.

സിതാങ്ഗരാഗാപ്രതിപന്നമൂര്ത്തേ കപാലധാരിംസ്ത്രിപുരഘ്ന ദേവ । പ്രപാഹി നഃ സര്വഭയേഷു ചൈവ ഉമാപതേ പുഷ്കരനാലജന്മ ।। ൨൧.

വെളുത്ത ചന്ദനപ്പൊടി പുരട്ടിയ രൂപമുള്ളവനേ, കപാലം കൈവശം വഹിക്കുന്നവനേ, ത്രിപുരങ്ങളെ നശിപ്പിച്ച ദേവനേ, ഉമാദേവിയുടെ ഭർത്താവേ, താമരയുടെ തണ്ടിൽ ജനിച്ചവനേ, എല്ലാ ഭയങ്ങളിൽ നിന്നും ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കണമേ.

പശ്യാമ തേ ദേഹഗതാന് സുരേശ സര്ഗാദയോ വേദവരാനനന്ത । സാങ്ഗാന് സവിദ്യാന് സപദക്രമാംശ്ച സര്വാന് നിലീനാംസ്ത്വയി ദേവദേവ ।। ൨൧.

ദേവന്മാരുടെ നാഥനേ, നിന്റെ ശരീരത്തിനകത്ത് സൃഷ്ടിയുടെ ആരംഭവും, വേദങ്ങളും അവയുടെ എല്ലാ ഭാഗങ്ങളോടും കൂടി, ജ്ഞാനവും മന്ത്രങ്ങളും എല്ലാം നിനക്കുള്ളിൽ ലയിച്ചിരിക്കുന്നതായാണ് ഞങ്ങൾ കാണുന്നത്, ദേവദേവനേ.

ഭവ ശര്വ മഹാദേവ പിനാകിന് രുദ്ര തേ ഹര । നതാഃ സ്മ സര്വേ വിശ്വേശ ത്രാഹി നഃ പരമേശ്വര ।। ൨൧.

ഭവനേ, ശർവനേ, മഹാദേവനേ, വില്ല് കൈവശമുള്ളവനേ, രുദ്രനേ, ഹരനേ, സർവ്വലോകങ്ങളുടെ നാഥനേ, ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും നിനക്കു നമസ്കരിക്കുന്നു. പരമേശ്വരനേ, ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കണമേ.

ഇത്ഥം സ്തുതസ്തദാ ദേവൈര്ദേവദേവോ മഹേശ്വരഃ । തുതോഷ സര്വദേവാനാം വാക്യം ചേദമുവാച ഹ ।। ൨൧.

ഇങ്ങനെ ദേവന്മാർ മഹേശ്വരനെ സ്തുതിച്ചപ്പോൾ, ദേവദേവനായ മഹേശ്വരൻ സന്തോഷിച്ചു, എല്ലാ ദേവന്മാരോടും ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.

രുദ്ര ഉവാച । ഭഗസ്യ നേത്രം ഭവതു പൂഷ്ണോ ദന്താസ്തഥാ മഖഃ । ദക്ഷസ്യാച്ഛിദ്രതാം യാതു യജ്ഞശ്ചാപ്യദിതേഃ സുതാഃ । പശുഭാവം തഥാ ചാപി അപനേഷ്യാമി വോ സുരാഃ ।। ൨൧.

രുദ്രൻ പറഞ്ഞു: ഭഗന്റെ കണ്ണ് പുനഃസ്ഥാപിക്കപ്പെടട്ടെ, പൂഷന്റെ പല്ലുകളും തിരിച്ചുകിട്ടട്ടെ, ദക്ഷന്റെ യാഗം വീണ്ടും പൂര്‍ണ്ണമാകട്ടെ, അദിതിയുടെ പുത്രന്മാർക്ക് അവരുടെ സ്ഥാനം വീണ്ടെടുക്കാം. ദേവന്മാരേ, നിങ്ങളുടെ മൃഗസ്വഭാവം ഞാൻ അകറ്റും.

മദ്ദര്ശനേന യോ ജാതഃ പശുഭാവോ ദിവൌകസാമ് । സ മയാഽപഹൃതഃ സദ്യഃ പതിത്വം വോ ഭവിഷ്യതി ।। ൨൧.

എന്നെ കണ്ടതുകൊണ്ട് ദേവന്മാരിൽ ഉരുത്തിരിഞ്ഞ മൃഗസ്വഭാവം ഞാൻ ഉടൻ തന്നെ അകറ്റിയിരിക്കുന്നു; അതിൽ നിന്ന് നിങ്ങൾ മോചിതരാവും.

അഹം ച സര്വവിദ്യാനാം പതിരാദ്യഃ സനാതനഃ । അഹം വൈ പതിഭാവേന പശുമധ്യേ വ്യവസ്ഥിതഃ ।। ൨൧.

എല്ലാ ജ്ഞാനങ്ങളുടെയും പ്രാചീനമായ ശാശ്വതനായ ഉടമ ഞാൻ തന്നെയാണ്; മൃഗങ്ങളിൽ പതി എന്ന നിലയിൽ ഞാൻ നിലകൊള്ളുന്നു.

അതഃ പശുപതിര്നാമ മമ ലോകേ ഭവിഷ്യതി । യേ മാം യജന്തി തേഷാം സ്യാദ് ദീക്ഷാ പാശുപതീ ഭവേത് ।। ൨൧.

അതിനാൽ ലോകത്തിൽ എന്റെ പേര് മൃഗങ്ങളുടെ നാഥൻ എന്നായിരിക്കും; എന്നെ ആരാധിക്കുന്നവർക്ക് പാശുപതദീക്ഷ ലഭിക്കും.