യേ നരാ ദുഃഖസന്തപ്താസ്തപസ്തീവ്രം സമാശ്രിതാഃ
ദു:ഖത്തിൽ കുഴഞ്ഞ പുരുഷന്മാർ കടുത്ത തപസ്സിൽ ആശ്രയം കണ്ടെത്തുന്നു.
മനസാ നിശ്ചിതാത്മാനസ്ത്യക്ത്വാ സര്വപ്രിയാപ്രിയമ്
മനസ്സിൽ ഉറച്ചുറപ്പ് വരുത്തി, അവരൊക്കെയും ഇഷ്ടവും അനിഷ്ടവും എല്ലാം ഉപേക്ഷിക്കുന്നു.
ശ്രുതാ ലോകേ ശ്രുതിസ്താത ശ്രേയോധര്മാ ഹി നിത്യശഃ
ലോകത്തിൽ ഈ ശാസ്ത്രം കേട്ടിട്ടുണ്ട്, പ്രിയനേ; സദാ ഉത്തമമായത് ധർമ്മപഥമാണ്.
കസ്യൈതച്ചേഷ്ടിതം താത കര്ത്താ കാരയിതാപി വാ
പ്രിയനേ, ഇതെവരുടെ പ്രവൃത്തിയാണ്? ആരാണ് ചെയ്യുന്നത്, ആരാണ് ചെയ്യിപ്പിക്കുന്നത്?
കം വാ ദ്വേഷം പുരസ്കൃത്യ മതിസ്തസ്യ പ്രവര്ത്തതേ
ഏത് വൈരാഗ്രഹം കൊണ്ടാണ് അവന്റെ മനസ്സ് ഇങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്?
യദ്യേവം തു മയാ ഗുഹ്യം ദുര്വിജ്ഞേയം സുരൈരപി
ഇങ്ങനെ ആണെങ്കിൽ, ദേവന്മാർക്കുപോലും ഗ്രഹിക്കാനാവാത്ത രഹസ്യം ഞാൻ ചോദിക്കുന്നു.
നാരദേനൈവമുക്തസ്തു ധര്മരാജോ മഹാമനാഃ
ഇങ്ങനെ നാരദൻ ചോദിച്ചപ്പോൾ, മഹാത്മാവായ ധർമ്മരാജാവ് പറഞ്ഞു.
യമ ഉവാച ത്വദുക്ത്യാ മേ കഥയതഃ ശൃണുഷ്വാവഹിതോഽനഘ ।। 210.
യമൻ പറഞ്ഞു: നീ ചോദിച്ചതിനുപോലെ ഞാൻ പറയാം; പാപമില്ലാത്തവനേ, ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കു.
ന കശ്ചിദ്ദൃശ്യതേ ലോകേ കര്ത്താ കാരയിതാപി വാ
ലോകത്ത് ആരെയും കർത്താവായോ ചെയ്യിപ്പിക്കുന്നവനായോ കാണുന്നില്ല.
യസ്യ വൈ കീര്ത്ത്യതേ നാമ യേന ചാജ്ഞാപ്യതേ ജഗത്
ആരുടെയും നാമം പുകഴപ്പെടുന്നു, ആരാൽ ഈ ലോകം നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുന്നു.
ദിവ്യേഽസ്മിന് സദസി ബ്രഹ്മന് ബ്രഹ്മര്ഷിഗണസംവൃതേ
ഈ ദിവ്യമായ സഭയിൽ, ബ്രഹ്മർഷിമാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണനേ,
സ്വകര്മ ഭുജ്യതേ താത സമ്ഭൂതൈര്യത്കൃതം സ്വയമ്
സ്വയം ചെയ്ത പ്രവൃത്തിയുടെ ഫലം ഓരോരുത്തരും അനുഭവിക്കുന്നു, പ്രിയനേ.
വായുനാ ഭാവിതാ സംജ്ഞാ സംസാരേ സാ ദൃഢീകൃതാ
വായുവാൽ രൂപംകൊണ്ട മനസ്സാണ് ഈ ലോകജീവിതത്തിൽ ഉറപ്പുള്ളത്.
അഭിഘാതാഭിഭൂതസ്തു ആത്മനാത്മാനമുദ്ധരേത്
വ്യസനത്തിൽ അടിയറവുപോയാലും, ആൾ സ്വയം തന്നെ ഉയർത്തണം.
ബന്ധും ബന്ധുപരിക്ലേശം നിര്മിതം പൂര്വകര്മഭിഃ
ബന്ധു എന്നത്, ബന്ധുക്കൾക്ക് കഷ്ടം ഉണ്ടാക്കുന്നവനാണ്; അതെല്ലാം മുമ്പ് ചെയ്ത കർമ്മങ്ങൾ കൊണ്ടാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്.
മിഥ്യാപ്രവൃത്തഃ ശബ്ദോഽയം ജഗദ്ഭ്രമതി സര്വശഃ
ഇവിടെ ഈ ശബ്ദം വ്യർത്ഥമായി ഉണർത്തപ്പെട്ടതുകൊണ്ടു ലോകം എല്ലായിടത്തും അലയുന്നു.
യഥാ യഥാ ക്ഷയം യാതി ഹ്യശുഭം പുരുഷസ്യ വൈ
ഒരു മനുഷ്യന്റെ ദുർഭാഗ്യം ക്രമേണ കുറയുന്നതുപോലെ,
സംസാരേ പ്രാപ്തദോഷസ്യ ജായമാനസ്യ ദേഹിനഃ 210.
ജന്മം പ്രാപിച്ച ശരീരധാരിക്ക്, ഈ ലോകത്തിൽ പാപങ്ങൾ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ,
ശുഭാശുഭകരീം ബുദ്ധിം ലഭതേ പൌര്വദൈഹികീമ് ക്ലേശക്ഷയം പാപഹരം ശുഭം കര്മ കരോത്യഥ
മുൻ ജന്മഫലമായി, നല്ലതും ചീത്തയും തിരിച്ചറിയുന്ന ബുദ്ധി ലഭിക്കുന്നു; കഷ്ടങ്ങൾ തീർന്നപ്പോൾ, പാപം നീക്കുന്ന നല്ല പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യുന്നു.
ശുഭാശുഭം നരഃ പ്രാപ്യ കര്മാകര്മ തഥൈവ ച
നല്ലതും ചീത്തയും അനുഭവിച്ചാൽ, മനുഷ്യൻ അതുപോലെ പ്രവർത്തിയും പ്രവർത്തനരഹിതവുമാകുന്നു.
സ്വര്ഗഃ ശുഭഫലപ്രാപ്തിര്നിരയഃ പാപസംഭവഃ
സ്വർഗം എന്നത് നല്ല ഫലങ്ങൾ ലഭിക്കുന്നതാണ്; നരകം പാപത്തിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്.
നാരദ ഉവാച ശുഭസ്യേഹ ഭവേദവൃദ്ധിരശുഭസ്യ ക്ഷയോഽപി വാ
നാരദൻ ചോദിച്ചു: ഈ ലോകത്ത്, പുണ്യം കുറയാമോ, അല്ലെങ്കിൽ പാപം നശിക്കാമോ?
മനസാ കര്മണാ വാപി തപസാ ചരിതേന വാ
മനസ്സിലൂടെ, പ്രവൃത്തിയിലൂടെ, തപസ്സിലൂടെ, അല്ലെങ്കിൽ നല്ല പെരുമാറ്റത്തിലൂടെ,
യമ ഉവാച കീര്ത്തയിഷ്യാമി തേ സമ്യക്പാപദോഷക്ഷയം സദാ
യമൻ പറഞ്ഞു: ഞാൻ എപ്പോഴും പാപവും ദോഷവും എങ്ങനെ നശിപ്പിക്കാമെന്ന് നിനക്കു വ്യക്തമാക്കാം.
പ്രണമ്യ ശിരസാ സമ്യക്പാപപുണ്യകരായ ച
പാപത്തിന്റെയും പുണ്യത്തിന്റെയും കാരണനായവനോട് ഞാൻ തലകുനിഞ്ഞ് വന്ദനം ചെയ്യുന്നു.
യേന സൃഷ്ടമിദം സര്വം ത്രൈലോക്യം സചരാചരമ്
സഞ്ചരിക്കുന്നവയോടും അചഞ്ചലങ്ങളോടും കൂടിയ ഈ മൂന്നു ലോകവും സൃഷ്ടിച്ചവനാണ് അവൻ.
യഃ സമഃ സര്വഭൂതേഷു ജിതാത്മാ ശാന്തമാനസഃ
എല്ലാ ജീവികളോടും സമഭാവനയുള്ളവൻ, ആത്മസംയമനം ഉള്ളവൻ, മനസ്സിൽ സമാധാനമുള്ളവൻ.
തത്ത്വാര്ഥം വേത്തി യഃ സമ്യക്പുരുഷം പ്രകൃതിം തഥാ 210.
തത്വത്തിന്റെ സത്യവും, പുരുഷനും പ്രകൃതിയും ശരിയായി അറിയുന്നവൻ.
ഗുണാഗുണപരിജ്ഞാതാ ഹ്യക്ഷയസ്യ ക്ഷയസ്യ ച
ക്ഷയമില്ലാത്തതിന്റെയും നശിക്കുന്നതിന്റെയും ഗുണങ്ങളും അഗുണങ്ങളും അറിയുന്നവൻ.
സ്വദേഹേ പരദേഹേ ച സുഖദുഃഖേന നിത്യശഃ
സ്വന്തം ശരീരത്തിലും മറ്റുള്ളവരുടെ ശരീരത്തിലും, സുഖദുഃഖങ്ങളിൽ എല്ലായ്പ്പോഴും അവൻ ഒരുപോലെയാണ്.