കുരുഷ്വ ദയിതം ക്ഷേത്രം യഥാ മനസി വര്ത്തതേ
നിന്റെ മനസ്സിൽ എങ്ങനെ ആഗ്രഹമുണ്ടോ, അതുപോലെ പ്രിയപ്പെട്ട ഈ നിലം ചെയ്യൂ.
ഉപാനഹൌ ച ഛത്രം ച ദിവ്യാലംകാര ഭൂഷിതമ് 208.
ദിവ്യമായ അലങ്കാരങ്ങൾകൊണ്ടു അലങ്കരിച്ച സാന്ദലും കുടയും തന്നു.
ഉപഭോക്തും സുഖസ്യാര്ഥം സുപുണ്യസ്യ വിശേഷതഃ
സന്തോഷം അനുഭവിക്കാൻ, പ്രത്യേകിച്ച് വലിയ പുണ്യത്തിനായി, ഇതൊക്കെയായിരുന്നു.
ഏവമുക്ത്വാ തു ഭഗവാംസ്തഥാ തത്കൃതവാന് ക്വചിത്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ഭഗവാൻ അവിടെയെത്തി അതുപോലെ തന്നെ ചെയ്തു.
തതഃ സാപ്യായിതാ ദേവീ തോയേന ശുഭലക്ഷണാ
ശുഭലക്ഷണങ്ങളുള്ള ദേവിയെ വെള്ളംകൊണ്ട് ഉല്ലാസിപ്പിച്ചു.
ദേവീ ദൃഷ്ട്വാ തദാശ്ചര്യം വിസ്മയോത്ഫുല്ലലോചനാ
ആ അത്ഭുതം കണ്ട ദേവി, അതിശയത്തോടെ കണ്ണുകൾ വലിയതായി.
ഏതന്മേ സംശയം രാജന്കഥയസ്വ തപോധന ഏഷ ദേവോ മഹാദേവി വിവസ്വാന്നാമ നാമതഃ
രാജാവേ, ഈ സംശയം നീ പറയണം, മഹാതപസ്വിനേ; ഈ ദേവൻ, മഹാദേവിയേ, വിവസ്വാൻ എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
തവാനുകമ്പയാ ദേവി മുക്ത്വാകാശമിഹാഗതഃ
ദേവി, നിനക്കുള്ള കരുണകൊണ്ട്, ആ ദേവൻ ആകാശം വിട്ട് ഇവിടെ വന്നു.
കരവാണ്യസ്യ കാം പ്രീതിം ജ്ഞായതാമസ്യ വാച്ഛിതമ്
അവൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന സന്തോഷം എന്താണെന്ന് എനിക്ക് അറിയാൻ അനുവദിക്കൂ, ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യണം?
വിജ്ഞാപയാമാസ തദാ ഭഗവന് കിം കരോമി തേ
അപ്പോൾ അവൾ ചോദിച്ചു: 'ഭഗവാനേ, ഞാൻ നിനക്കു എന്ത് ചെയ്യണം?'
അഭയം മേ മഹാരാജ സ്ത്രീഭ്യോ ഭവതു മാനദ
മഹാരാജാവേ, എനിക്കും സ്ത്രീകൾക്കും ഭയം ഇല്ലായിരിക്കട്ടെ, മാനം നൽകുന്നവനേ.
താം പ്രിയാം പ്രീതഹൃദയാം ശ്രാവയംസ്തസ്യ ഭാഷിതമ് 208.
ഹൃദയം സന്തോഷത്തോടെ നിറഞ്ഞ പ്രിയയോട് അവൻ ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
പ്രീത്യാ പരമയാ യുക്താ തസ്യ രാജ്ഞോ മനഃപ്രിയാ
പരമസ്നേഹത്തോടെ നിറഞ്ഞ അവൾ ആ രാജാവിന്റെ മനസ്സിന് പ്രിയയായിരുന്നു.
ഇമൌ ചോപാനഹൌ ദത്ത്വാ ചൌഭൌ പാദസ്യ ശങ്കരൌ
ഇവ രണ്ടും സാന്ദലുകൾ ശങ്കരന്റെ കാലുകൾക്കായി നൽകി.
ഏവം പതിവ്രതാം വിപ്ര പൂജയാമി നമാമി ച
ഇങ്ങനെ, ബ്രാഹ്മണനേ, ഞാൻ പതിവ്രതയെ ആദരിക്കുകയും നമസ്കരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
ഇതി ശ്രീവരാഹപുരാണേ സംസാരചക്രേ പതിവ്രതോപാഖ്യാനം നാമ അഷ്ടാധികദ്വിശതതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീവരാഹപുരാണത്തിൽ, സംസാരചക്രത്തിൽ, 'പതിവ്രതയുടെ കഥ' എന്ന ഇരുനൂറ്റിയെട്ടാം അധ്യായം.
അഥ പതിവ്രതാമാഹാത്മ്യ വര്ണനമ് കര്മണാ കേന രാജേന്ദ്ര തപസാ വാ തപോധനാഃ
ഇപ്പോൾ പതിവ്രതയുടെ മഹത്വം വിവരിക്കുന്നു: രാജാധിരാജാവേ, ഏത് പ്രവൃത്തിയാലോ, അല്ലെങ്കിൽ ഏത് തപസ്സിനാലോ, മഹാതപസ്വികളേ?
ഏവമുക്തസ്തു ധര്മാത്മാ നാരദേനാബ്രവീത്തദാ ന തസ്യ നിയമോ വിപ്ര തപോ നൈവ ച സുവ്രത
ഇങ്ങനെ ചോദിച്ചപ്പോൾ, ധാർമ്മികൻ നാരദനോട് പറഞ്ഞു: ബ്രാഹ്മണനേ, അവൾക്കു പ്രത്യേക നിയമമോ, തപസ്സോ, കഠിനവ്രതമോ ഇല്ല.
ഉപവാസോ ന ദാനം വാ ന ദേവോ വാ മഹാമുനേ
മഹാമുനിവേ, ഉപവാസം, ദാനം, ദേവാരാധന — ഇവയൊന്നും തന്നെ അത്ര മഹത്വമുള്ളതല്ല.
പ്രസുപ്തേ യാ പ്രസ്വപിതി ജാഗര്തി വിബുധേ സ്വയമ്
ഭർത്താവ് ഉറങ്ങുമ്പോൾ അവളും ഉറങ്ങുന്നു, അവൻ ഉണർന്നാൽ അവളും സ്വയം ഉണരുന്നു.
മൌനേ മൌനാ ഭവേദ്യാ തു സ്ഥിതേ തിഷ്ഠതി യാ സ്വയമ്
അവൻ മിണ്ടാതിരിക്കുമ്പോൾ അവളും മിണ്ടാതെ ഇരിക്കുന്നു, അവൻ നില്ക്കുമ്പോൾ അവളും സ്വയം നില്ക്കുന്നു.
ഏകദൃഷ്ടിരേകമനാ ഭര്ത്തുര്വചനകാരിണീ
അവളുടെ കണ്ണും മനസ്സും ഭർത്താവിൽ മാത്രം കേന്ദ്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നു, അവൻ പറയുന്നത് അനുസരിച്ച് അവൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
ദേവാനാമപി സാ സാധ്വീ പൂജ്യാ പരമശോഭനാ
അത്തരത്തിലുള്ള സതീ സ്ത്രീ ദേവന്മാർക്കും ആരാധനാർഹയാണു്, അത്യന്തം ഭാസുരയാണു്.
വര്ത്തമാനാപി വിപ്രേന്ദ്ര പ്രത്യാഖ്യാതാപി വാ സദാ
വൈദ്യനാഥാ, അവൾ എപ്പോഴും സമൃദ്ധിയിലായാലും ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടാലും അതേ നിലയിൽ തന്നെയാണ്.
സാ ന മൃത്യുമുഖം യാതി ഏവം യാ സ്ത്രീ പതിവ്രതാ
അത്തരത്തിലുള്ള ഭർത്തൃഭക്തയായ സ്ത്രീ മരണത്തിന്റെ വായിൽ ചേരുന്നില്ല.
അനുവേഷ്ടനഭാവേന ഭര്ത്താരമനുഗച്ഛതി 209.
അവൾ ഭർത്താവിനെ ഭക്തിപൂർവ്വം അനുഗമിക്കുന്നു.
ഏഷ മാതാ പിതാ ബന്ധുരേഷ മേ ദൈവതം പരമ്
അവൻ തന്നെയാണ് എന്റെ അമ്മ, അച്ഛൻ, ബന്ധു, പരമദൈവം.
പതിവ്രതാ തു യാ സാധ്വീ തസ്യാം ചാഹം കൃതാഞ്ജലിഃ
അത്തരത്തിലുള്ള ഭർത്തൃഭക്തയായ സതീ സ്ത്രീക്ക് ഞാൻ കയ്യുകൂപ്പി വന്ദനം ചെയ്യുന്നു.
ഭര്ത്താരമനുശോചന്തീ മൃത്യുദ്വാരം ന പശ്യതി
ഭർത്താവിനെ ദുഃഖത്തോടെ ഓർക്കുന്ന സ്ത്രീ മരണവാതിലിനെ കാണുന്നില്ല.
ന ശൃണോതി ന പശ്യേദ്യാ മൃത്യുദ്വാരം ന പശ്യതി
മറ്റൊരാളെ കേൾക്കുകയോ കാണുകയോ ചെയ്യാത്ത സ്ത്രീ മരണവാതിലിനെ കാണുന്നില്ല.