യദൃച്ഛയാ പതന്ത്യാ തു സൂര്യഃ കോപേന വീക്ഷിതഃ
അവൾ അപ്രതീക്ഷിതമായി വീഴുമ്പോൾ, സൂര്യനെ കോപത്തോടെ നോക്കി.
ദിവം മുക്ത്വാ മഹാതേജാഃ പതിതോ ധരണീതലേ
ആ മഹാതേജസ്വി ആകാശം വിട്ട് ഭൂമിയിൽ വീണു.
കിമര്ഥമിഹ തേജസ്വിംസ്ത്യക്ത്വാ മണ്ഡലമാഗതഃ 208.
തേജസ്വിയേ, നീന്താൻറെ മണ്ഡലം വിട്ട് ഇവിടെ വന്നതെന്തിനാണ്?
ഏവം ബ്രുവന്തം രാജാനം സൂര്യഃ സാനുനയോഽബ്രവീത്
ഇങ്ങനെ ചോദിച്ച രാജാവിനോട് സൂര്യൻ സ്നേഹപൂർവ്വം ഉത്തരം പറഞ്ഞു.
തതോഽഹം പതിതോ രാജംസ്തവ കാര്യാനുശാസനഃ
അതിനാൽ രാജാവേ, നിന്റെ ആജ്ഞ പ്രകാരം ഞാൻ ഇവിടെ വീണു.
പൃഥിവ്യാം സ്വര്ഗലോകേ വാ ന കാചിദിഹ ദൃശ്യതേ
ഭൂമിയിലോ സ്വർഗ്ഗത്തിലോ ഇതുപോലെയുള്ളത് എവിടെയും കാണുന്നില്ല.
അഹോ ധൈര്യം ച ശക്തിശ്ച തവൈവം ശംസിതാ ഗുണാഃ
അയ്യോ, നിന്റെ ധൈര്യവും ശക്തിയും എത്രയും പ്രശംസനീയമാണ്.
അനുരൂപാ വിശുദ്ധാ ച തപസാ ച വരാങ്ഗനാ
അവൾ യോജിച്ചവളും വിശുദ്ധയുമാണ്, തപസ്സിലൂടെ ഉത്തമ സ്ത്രീയുമാണ്.
സദൃശീ തേ മഹാഭാഗ ശക്രസ്യേവ യഥാ ശചീ
മഹാഭാഗവാനേ, ശചി ഇന്ദ്രനോട് എങ്ങനെ യോജിച്ചവളോ അതുപോലെ അവളും നിന്നോട് യോജിച്ചവളാണ്.
അനുരൂപഃ സുരൂപോ വാ യതോ ജാതഃ സുയന്ത്രിതഃ
അവളിൽ നിന്നു ജനിച്ചവൻ യോജിച്ചവനും സുന്ദരനുമാണ്, നല്ല രീതിയിൽ നിയന്ത്രിതനുമാണ്.
കുരുഷ്വ ദയിതം ക്ഷേത്രം യഥാ മനസി വര്ത്തതേ
നിന്റെ മനസ്സിൽ എങ്ങനെ ആഗ്രഹമുണ്ടോ, അതുപോലെ പ്രിയപ്പെട്ട ഈ നിലം ചെയ്യൂ.
ഉപാനഹൌ ച ഛത്രം ച ദിവ്യാലംകാര ഭൂഷിതമ് 208.
ദിവ്യമായ അലങ്കാരങ്ങൾകൊണ്ടു അലങ്കരിച്ച സാന്ദലും കുടയും തന്നു.
ഉപഭോക്തും സുഖസ്യാര്ഥം സുപുണ്യസ്യ വിശേഷതഃ
സന്തോഷം അനുഭവിക്കാൻ, പ്രത്യേകിച്ച് വലിയ പുണ്യത്തിനായി, ഇതൊക്കെയായിരുന്നു.
ഏവമുക്ത്വാ തു ഭഗവാംസ്തഥാ തത്കൃതവാന് ക്വചിത്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ഭഗവാൻ അവിടെയെത്തി അതുപോലെ തന്നെ ചെയ്തു.
തതഃ സാപ്യായിതാ ദേവീ തോയേന ശുഭലക്ഷണാ
ശുഭലക്ഷണങ്ങളുള്ള ദേവിയെ വെള്ളംകൊണ്ട് ഉല്ലാസിപ്പിച്ചു.
ദേവീ ദൃഷ്ട്വാ തദാശ്ചര്യം വിസ്മയോത്ഫുല്ലലോചനാ
ആ അത്ഭുതം കണ്ട ദേവി, അതിശയത്തോടെ കണ്ണുകൾ വലിയതായി.
ഏതന്മേ സംശയം രാജന്കഥയസ്വ തപോധന ഏഷ ദേവോ മഹാദേവി വിവസ്വാന്നാമ നാമതഃ
രാജാവേ, ഈ സംശയം നീ പറയണം, മഹാതപസ്വിനേ; ഈ ദേവൻ, മഹാദേവിയേ, വിവസ്വാൻ എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
തവാനുകമ്പയാ ദേവി മുക്ത്വാകാശമിഹാഗതഃ
ദേവി, നിനക്കുള്ള കരുണകൊണ്ട്, ആ ദേവൻ ആകാശം വിട്ട് ഇവിടെ വന്നു.
കരവാണ്യസ്യ കാം പ്രീതിം ജ്ഞായതാമസ്യ വാച്ഛിതമ്
അവൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന സന്തോഷം എന്താണെന്ന് എനിക്ക് അറിയാൻ അനുവദിക്കൂ, ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യണം?
വിജ്ഞാപയാമാസ തദാ ഭഗവന് കിം കരോമി തേ
അപ്പോൾ അവൾ ചോദിച്ചു: 'ഭഗവാനേ, ഞാൻ നിനക്കു എന്ത് ചെയ്യണം?'
അഭയം മേ മഹാരാജ സ്ത്രീഭ്യോ ഭവതു മാനദ
മഹാരാജാവേ, എനിക്കും സ്ത്രീകൾക്കും ഭയം ഇല്ലായിരിക്കട്ടെ, മാനം നൽകുന്നവനേ.
താം പ്രിയാം പ്രീതഹൃദയാം ശ്രാവയംസ്തസ്യ ഭാഷിതമ് 208.
ഹൃദയം സന്തോഷത്തോടെ നിറഞ്ഞ പ്രിയയോട് അവൻ ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
പ്രീത്യാ പരമയാ യുക്താ തസ്യ രാജ്ഞോ മനഃപ്രിയാ
പരമസ്നേഹത്തോടെ നിറഞ്ഞ അവൾ ആ രാജാവിന്റെ മനസ്സിന് പ്രിയയായിരുന്നു.
ഇമൌ ചോപാനഹൌ ദത്ത്വാ ചൌഭൌ പാദസ്യ ശങ്കരൌ
ഇവ രണ്ടും സാന്ദലുകൾ ശങ്കരന്റെ കാലുകൾക്കായി നൽകി.
ഏവം പതിവ്രതാം വിപ്ര പൂജയാമി നമാമി ച
ഇങ്ങനെ, ബ്രാഹ്മണനേ, ഞാൻ പതിവ്രതയെ ആദരിക്കുകയും നമസ്കരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
ഇതി ശ്രീവരാഹപുരാണേ സംസാരചക്രേ പതിവ്രതോപാഖ്യാനം നാമ അഷ്ടാധികദ്വിശതതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീവരാഹപുരാണത്തിൽ, സംസാരചക്രത്തിൽ, 'പതിവ്രതയുടെ കഥ' എന്ന ഇരുനൂറ്റിയെട്ടാം അധ്യായം.
അഥ പതിവ്രതാമാഹാത്മ്യ വര്ണനമ് കര്മണാ കേന രാജേന്ദ്ര തപസാ വാ തപോധനാഃ
ഇപ്പോൾ പതിവ്രതയുടെ മഹത്വം വിവരിക്കുന്നു: രാജാധിരാജാവേ, ഏത് പ്രവൃത്തിയാലോ, അല്ലെങ്കിൽ ഏത് തപസ്സിനാലോ, മഹാതപസ്വികളേ?
ഏവമുക്തസ്തു ധര്മാത്മാ നാരദേനാബ്രവീത്തദാ ന തസ്യ നിയമോ വിപ്ര തപോ നൈവ ച സുവ്രത
ഇങ്ങനെ ചോദിച്ചപ്പോൾ, ധാർമ്മികൻ നാരദനോട് പറഞ്ഞു: ബ്രാഹ്മണനേ, അവൾക്കു പ്രത്യേക നിയമമോ, തപസ്സോ, കഠിനവ്രതമോ ഇല്ല.
ഉപവാസോ ന ദാനം വാ ന ദേവോ വാ മഹാമുനേ
മഹാമുനിവേ, ഉപവാസം, ദാനം, ദേവാരാധന — ഇവയൊന്നും തന്നെ അത്ര മഹത്വമുള്ളതല്ല.
പ്രസുപ്തേ യാ പ്രസ്വപിതി ജാഗര്തി വിബുധേ സ്വയമ്
ഭർത്താവ് ഉറങ്ങുമ്പോൾ അവളും ഉറങ്ങുന്നു, അവൻ ഉണർന്നാൽ അവളും സ്വയം ഉണരുന്നു.