വരാഹപുരാണമ്

ബ്രഹ്മോവാച । ദേവാനാമഥ യക്ഷാണാം ഗന്ധര്വാണാം ച സത്തമ । ആദൌ പ്രതിപദാ യേന ത്വമുത്പന്നോഽസി പാവക ।। ൧൯.

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: ദേവന്മാരിലും യക്ഷന്മാരിലും ഗന്ധർവന്മാരിലും ഉത്തമനായവനേ, പാവകാ, ആദ്യം നീ പ്രതിപദയിൽ ജനിച്ചു.

ത്വത്പദാത് പ്രതിപദം ചാന്യാ സംഭവിഷ്യന്തി ദേവതാഃ । അതസ്തേ പ്രതിപന്നാമ തിഥിരേഷാ ഭവിഷ്യതി ।। ൧൯.

നിന്റെ പാദങ്ങളിൽ നിന്നു ഓരോ ഘട്ടത്തിലും മറ്റു ദേവതകൾ ഉദിക്കും. അതിനാൽ ഈ ദിവസം以后 മുതൽ പ്രതിപദ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടും.

തസ്യാം തിഥൌ ഹവിഷ്യേണ പ്രാജാപത്യേന മൂര്തിനാ । ഹോഷ്യന്തി തേഷാം പ്രീതാഃ സ്യുഃ പിതരഃ സര്വദേവതാഃ ।। ൧൯.

ഈ തിഥിയിൽ പ്രജാപത്യ രൂപത്തിലുള്ള ഹവിസ്സു സമർപ്പിച്ചാൽ, പിതാക്കന്മാരും എല്ലാ ദേവതകളും സന്തോഷത്തോടെ സ്വീകരിക്കും.

ചതുര്വിധാനി ഭൂതാനി മനുഷ്യാഃ പശവോഽസുരാഃ । ദേവാഃ സര്വേ സഗന്ധര്വാഃ പ്രീതാഃ സ്യുസ്തര്പിതേ ത്വയി ।। ൧൯.

നാലു തരത്തിലുള്ള ജീവികൾ—മനുഷ്യർ, മൃഗങ്ങൾ, അസുരന്മാർ, ഗന്ധർവരോടുകൂടിയ എല്ലാ ദേവതകളും—നിനക്ക് അർപ്പണം ചെയ്താൽ സന്തോഷം പ്രാപിക്കും.

യശ്ചോപവാസം കുര്വീത ത്വദ്ഭക്തഃ പ്രതിപദ്ദിനേ । ക്ഷീരാശനോ വാ വര്ത്തേത ശ്രൃണു തസ്യ ഫലം മഹത് ।। ൧൯.

പ്രതിപദ ദിനത്തിൽ നിനക്ക് ഭക്തിയോടെ ഉപവാസം ചെയ്യുന്നവൻ, അല്ലെങ്കിൽ പാലിൽ മാത്രം കഴിയുന്നവൻ, അവനു ലഭിക്കുന്ന മഹത്തായ ഫലം ഞാൻ പറയാം, കേൾക്കൂ.

ചതുര്യുഗാനി ഷട്ത്രിംശത് സ്വര്ലോകേഽസൌ മഹീയതേ । തേജസ്വീ രൂപസംപന്നോ ദ്രവ്യവാന് ജായതേ നരഃ ।। ൧൯.

അവൻ മുപ്പത്താറ് യുഗങ്ങൾ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടും; പ്രകാശമുള്ളവനും സുന്ദരനുമായും ധനികനുമായും ജനിക്കും.

ഇഹ ജന്മന്യസൌ രാജാ പ്രേത്യ സ്വര്ഗേ മഹീയതേ । തൂഷ്ണീം ബഭൂവ സോപ്യഗ്നിര്ബ്രഹ്മദത്താശ്രയം യയൌ ।। ൧൯.

ഈ ജന്മത്തിൽ അവൻ രാജാവാവും, മരിച്ച ശേഷം സ്വർഗ്ഗത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടും; അങ്ങനെ അഗ്നി മൗനത്തിൽ ആയ് ബ്രഹ്മാവിനാൽ ലഭിച്ച ആശ്രയത്തിലേക്ക് പോയി.

യ ഇദം ശ്രൃണുയാന്നിത്യം പ്രാതരുത്ഥായ മാനവഃ । അഗ്നേര്ജന്മ സ പാപേഭ്യോ മുച്യതേ നാത്ര സംശയഃ ।। ൧൯.

ആഗ്നിയുടെ ജനനം എന്ന ഈ കഥ പ്രഭാതത്തിൽ എഴുന്നേറ്റു ദിവസവും കേൾക്കുന്ന മനുഷ്യൻ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനാകും—ഇതിൽ സംശയമില്ല.

പ്രജാപാല ഉവാച । ഏവമഗ്നേഃ സമുത്പത്തിര്ജാതാ ബ്രഹ്മന് മഹാത്മനഃ । പ്രാണാപാനൌ കഥം ദേവാവശ്വിനൌ സംബഭൂവതുഃ ।। ൨൦.

പ്രജാപാലൻ പറഞ്ഞു: ബ്രഹ്മനേ, അങ്ങനെ മഹാത്മാവായ അഗ്നിയുടെ ജനനം നീ വിവരണം ചെയ്തു. പ്രാണനും അപാനനും ആയ ദേവന്മാരായ അശ്വിനികൾ എങ്ങനെ ജനിച്ചു?

മരീചിര്ബ്രഹ്മണഃ പുത്രഃ സ്വയം ബ്രഹ്മാ ദ്വിസപ്തഭിഃ । രൂപൈര്വ്യവസ്ഥിതസ്തേഷാം മരീചിഃ ശ്രേഷ്ഠതാമഗാത് ।। ൨൦.

മരീചി ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രനാണ്; ബ്രഹ്മാവും മരീചിയും പതിനാലു രൂപങ്ങളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു; അവരിൽ മരീചി ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനായി.

തസ്യ പുത്രോ മഹാതേജാഃ കശ്യപോ നാമ വൈ മുനിഃ । സ്വയം പ്രജാപതിഃ ശ്രീമാന് ദേവതാനാം പിതാഽഭവത് ।। ൨൦.

അവന്റെ പുത്രൻ മഹാതേജസ്സുള്ള കശ്യപമുനിയാണ്; സ്വയം പ്രജാപതിയും, ദേവന്മാരുടെ പിതാവുമാണ്.

തസ്യ പുത്രാ ബഭൂവുര്ഹി ആദിത്യാ ദ്വാദശ പ്രഭോ । അദിത്യപത്യാനി തേ സര്വേ ആദിത്യാസ്തേന കീര്തിതാഃ ।। ൨൦.

അവനു പിറന്നവരാണ് പതിനിരണ്ട് ആദിത്യന്മാർ; അവരൊക്കെയും ആദിതിയുടെ മക്കളാണ്, അതിനാൽ ആദിത്യന്മാർ എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു.

തേഷാം മധ്യേ മഹാതേജാ മാര്ത്തണ്ഡോ ലോകവിശ്രുതഃ । നാരായണാത്മകം തേജോ ദ്വാദശം സംപ്രകീര്തിതമ് ।। ൨൦.

അവരിൽ മഹാതേജസ്സുള്ള മാർത്താണ്ഡൻ ലോകങ്ങളിൽ പ്രശസ്തനാണ്; നാരായണാത്മാവുള്ള പതിനിരണ്ടാമൻ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.

യേ തേ മാസാസ്ത ആദിത്യാഃ സ്വയം സംവത്സരോ ഹരിഃ । ഏവം തേ ദ്വാദശാദിത്യാ മാര്ത്തണ്ഡശ്ച പ്രധാനവാന് ।। ൨൦.

ഈ ആദിത്യന്മാരാണ് മാസങ്ങൾ തന്നേ, സംവത്സരം ഹരിയാണ്; അങ്ങനെ മാർത്താണ്ഡൻ മുഖ്യനായ പതിനിരണ്ട് ആദിത്യന്മാർ നിലകൊള്ളുന്നു.

തസ്യ ത്വഷ്ടാ ദദൌ കന്യാം സംജ്ഞാം നാമ മഹാപ്രഭാമ് । തസ്യാപത്യദ്വയം ജജ്ഞേ യമശ്ച യമുനാ തഥാ ।। ൨൦.

അവനു ത്വഷ്ടാവ് സംജ്ഞ എന്ന മഹാപ്രഭയുള്ള പുത്രിയെ നൽകി; അവളിൽ നിന്ന് യമനും യമുനയും ജനിച്ചു.

തസ്യ തേജോഽപ്യസഹതീ ബഭൂവാശ്വീ മനോജവാ । സ്വാം ഛായാം തത്ര സംസ്ഥാപ്യ സാ ജഗമോത്തരാന് കുരൂന് ।। ൨൦.

അവന്റെ തേജസ് സഹിക്കാനാവാതെ, മനസ്സിന്റെ വേഗതയുള്ള അവൾ സ്വന്തം ഛായയെ അവിടെ വെച്ച് വച്ച് ഉത്തരകുരുക്കളിലേക്ക് പോയി.

തദ്രൂപാം താം സവര്ണാം തു ഭേജേ മാര്ത്തണ്ഡഭാസ്കരഃ । തസ്യാ അപി ദ്വയം ജജ്ഞേ ശനിം തപതിമേവ ച ।। ൨൦.

മാർത്താണ്ഡഭാസ്കരൻ ആ ഛായയെ തന്നെ തുല്യരൂപത്തിൽ ഭാര്യയായി സ്വീകരിച്ചു; അവളിൽ നിന്നും ശനി, തപതി എന്നിങ്ങനെ രണ്ടുപേർ ജനിച്ചു.

യദാ ത്വസദൃശം ഭേജേ പുത്രാന് പ്രതി നരോത്തമ । സംജ്ഞാം പ്രോവാച ഭഗവാന് ക്രോധസംരക്തലോചനഃ । അസമത്വം ന കര്ത്തവ്യം സ്വേഷ്വപത്യേഷു ഭാമിനി ।। ൨൦.

പുത്രന്മാരോട് അവൾ അസമത്വം കാണിച്ചപ്പോൾ, ഭഗവാൻ കോപത്തിൽ കണ്ണുകൾ ചുവന്നവനായി സംജ്ഞയോട് പറഞ്ഞു: 'സ്വന്തം മക്കളോട് ഭാഗംവെക്കൽ കാണരുത്, ഭാമിനി.'

ഏവമുക്താ യദാ സാ തു അസമത്വം വ്യരോചത । തദാ യമഃ സ്വപിതരം പ്രോവാച ഭൃശദുഃഖിതഃ ।। ൨൦.

അങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, അവൾക്ക് അസമത്വം ഇഷ്ടമായില്ല; അപ്പോൾ യമൻ അത്യന്തം ദുഃഖത്തോടെ തന്റെ പിതാവിനോട് പറഞ്ഞു.

നേയം മാതാ ഭവേത് താത അസ്മാകം ശത്രുവത് സദാ । സപത്നീവ വൃഥാചാരാ സ്വേസ്വപത്യേഷു വത്സലാ ।। ൨൦.

ഈ സ്ത്രീ ഞങ്ങളുടെ അമ്മയല്ല, അച്ഛനേ, അവൾ എപ്പോഴും ശത്രുവിനെപ്പോലെയാണ്. സഹപത്നിയെപ്പോലെ വ്യാജമായി പെരുമാറുന്നു, എന്നാൽ സ്വന്തം മക്കളോടു മാത്രം സ്നേഹമുള്ളവളാണ്.

ഏവം യമവചഃ ശ്രുത്വാ സാ ഛായാ ക്രോധമൂര്ച്ഛിതാ । ശശാപ പ്രേതരാജസ്ത്വം ഭവിഷ്യസ്യചിരാദിവ ।। ൨൦.

ഇങ്ങനെ യമന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, ഛായയ്ക്ക് കുപിതയായി, അവൻറെ മേൽ ശാപം ചൊല്ലി: 'നീ ഉടൻ തന്നെ പ്രേതങ്ങളുടെ രാജാവായിത്തീരും.'

ഏവം ശ്രുത്വാഽഥ മാര്ത്തണ്ഡസ്തദാ പുത്രഹിതൈഷയാ । ഉവാച മധ്യവര്തീ ത്വം ഭവിതാ ധര്മപാപയോഃ । ലോകപാലശ്ച ഭവിതാ ത്വം പുത്ര ദിവി ശോഭസേ ।। ൨൦.

ഇത് കേട്ട മാര്ത്താണ്ഡൻ തന്റെ മകന്റെ ഭാവി ഭേദം ആഗ്രഹിച്ച് പറഞ്ഞു: 'നീ ധർമ്മത്തിന്റെയും പാപത്തിന്റെയും നടുവിൽ നിൽക്കുന്നവനാകും. മകനേ, നീ ലോകങ്ങളെ കാത്തു നിൽക്കുന്നവനും ആകാശത്തിൽ പ്രകാശിക്കുന്നവനും ആകും.'

ശനിം ശശാപ മാര്ത്തണ്ഡശ്ഛായാകോപപ്രധര്ഷിതഃ । ത്വം ക്രൂരദൃഷ്ടിര്ഭവിതാ മാതൃദോഷേണ പുത്രക ।। ൨൦.

ഛായയുടെ കോപത്തിൽ അകപ്പെട്ട മാര്ത്താണ്ഡൻ ശനിയെ ശപിച്ചു: 'മകനേ, അമ്മയുടെ തെറ്റുകൊണ്ട് നിന്നെ ക്രൂരമായ കാഴ്ചയുള്ളവനാക്കും.'

ഏവമുക്ത്വാ സമുത്ഥായ യോഗം ഭാനുര്ദിദൃക്ഷയാ । താമപശ്യത്ത്വസൌ സാശ്വീ ഉത്തരേഷു കുരുഷ്വഥ ।। ൨൦.

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ഭാനു യോഗദൃഷ്ടിയാൽ അവളെ കാണാൻ ശ്രമിച്ചു. എന്നാൽ അവളെ കാണാൻ സാധിച്ചില്ല, കാരണം അവൾ കുതിരാരൂപത്തിൽ വടക്കൻ കുറുക്കളിൽ ആയിരുന്നു.

തതോഽശ്വരൂപം കൃത്വാ സ ഗത്വാ തത്രോത്തരാന് കുരൂന് । പ്രാജാപത്യേന മാര്ഗേണ യുയോജാത്മാനമാത്മനാ ।। ൨൦.

അപ്പോൾ അവൻ കുതിരാരൂപം ധരിച്ചു വടക്കൻ കുറുക്കളിലേക്ക് പോയി. പ്രജാപതിമാർഗം പിന്തുടർന്ന് അവൾക്കൊപ്പം ചേർന്നു.

തസ്യാം ത്വാഷ്ട്ര്യാമശ്വരൂപ്യാം മാര്ത്തണ്ഡസ്തീവ്രതേജസഃ । ബീജം നിര്വാപയാമാസ തജ്ജ്വലന്തം ദ്വിധാഽപതത് ।। ൨൦.

ട്വഷ്ടൃയുടെ കുതിരാരൂപത്തിലുള്ള അവളിൽ, അതിവിശാലമായ തേജസ്സുള്ള മാര്ത്താണ്ഡൻ തന്റെ വിത്ത് വിതറി; അതു ജ്വലിച്ചു രണ്ടു ഭാഗങ്ങളായി വീണു.

തത്ര പ്രാണസ്ത്വപാനശ്ച യോനൌ ചാത്മജിതൌ പുരാ । വരദാനേന ച പുനര്മൂര്ത്തിമന്തൌ ബഭൂവതുഃ ।। ൨൦.

അവിടെ, ജീവനും അപാനവായുവും, മുമ്പ് ആത്മജയികളായിരുന്നത്, അനുഗ്രഹം കൊണ്ടു വീണ്ടും ശരീരമുള്ളവരായി മാറി.

തൌ ത്വാഷ്ട്ര്യാമശ്വരൂപിണ്യാം ജാതൌ യേന നരോത്തമൌ । തതസ്താവശ്വിനൌ ദേവൌ കീര്ത്ത്യേതേ രവിനന്ദനൌ ।। ൨൦.

ട്വഷ്ടൃയുടെ കുതിരാരൂപത്തിൽ ജനിച്ച ആ ഇരുവരും മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠരായി. അതുകൊണ്ടു, ആ ഇരുവരും രവിയുടെ പുത്രന്മാരായ അശ്വിനിദേവന്മാർ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തരാണ്.

പ്രജാപതിഃ സ്വയം ഭാനുസ്ത്വാഷ്ട്രീ ശക്തിഃ പരാപരാ । തസ്യാഃ പ്രാഗ്വച്ഛരീരസ്ഥാവമൂര്ത്തൌ മൂര്തിമാശ്രിതൌ ।। ൨൦.

ഭാനു തന്നെയാണ് പ്രജാപതി, ട്വഷ്ട്രിയാണ് പരമശക്തി, അവളിൽ പ്രകടവും അപ്രകടവുമാണ്. മുമ്പുപോലെ അവളുടെ ശരീരത്തിൽ രൂപമില്ലാത്തവർക്ക് രൂപം ലഭിച്ചു.