ഏവമുക്ത്വാ സ ആത്രേയഃ പിതൃയജ്ഞ വിനിശ്ചയമ്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ആ അത്രിയന്റെ വംശജൻ പിതൃയജ്ഞത്തിന്റെ നിർണയം വിശദീകരിച്ചു.
നാരദ ഉവാച ചാതുവര്ണ്യസ്യ സര്വസ്യ ത്വയാ ധര്മഃ പ്രതിഷ്ഠിതഃ
നാരദൻ പറഞ്ഞു: നീ നാലു വർഗ്ഗങ്ങൾക്കുമുള്ള ധർമ്മം സ്ഥാപിച്ചു.
പിതൃയജ്ഞമുപശ്രാദ്ധേ മാസി മാസി ദിനേ തഥാ
ശ്മശാനവിദിക്ക് ശേഷം മാസത്തിൽ, അതുപോലെ ഓരോ ദിവസവും പിതൃയജ്ഞം നടത്തണം.
നിര്ദിഷ്ടം ബ്രാഹ്മണാനാം വൈ ശൂദ്രാണാം മന്ത്രവര്ജിതമ്
ഇത് ബ്രാഹ്മണർക്കായി നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു; ശൂദ്രന്മാർക്ക് മന്ത്രങ്ങൾ ഇല്ലാതെ ചെയ്യണം.
കുര്വന്തി സതതം ശ്രാദ്ധം നൈമിശ്രാദ്ധം തദുച്യതേ
അവർ സ്ഥിരമായി ശ്രാദ്ധം നടത്തുന്നു; അതാണ് നൈമിശ്രാദ്ധം എന്ന് വിളിക്കുന്നത്.
ഏവമുക്ത്വാ മുനിശ്രേഷ്ഠോ നാരദോ ദ്വിജതത്തമഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, മുനിശ്രേഷ്ഠനായ നാരദൻ, ദ്വിജന്മാരിൽ ഏറ്റവും മികച്ചവൻ—
ഏവം ച പിണ്ഡസംകല്പം ശ്രാദ്ധോത്പത്തിശ്ച മാധവി
ഇങ്ങനെ, പിണ്ഡം സമർപ്പിക്കുന്ന ഉദ്ദേശവും ശ്രാദ്ധത്തിന്റെ ഉത്ഭവവും, മാധവി—
ഇതി ശ്രീവരാഹപുരാണേ ഭഗവച്ഛാസ്ത്രേ പിണ്ഡകല്പ ശ്രാദ്ധോത്പത്തിര്നാമാഷ്ടാശീത്യധികശതതമോഽധ്യായ
ഇങ്ങനെ ശ്രീവരാഹപുരാണത്തിലെ ഭഗവദ്ശാസ്ത്രത്തിൽ പിണ്ഡകല്പം, ശ്രാദ്ധത്തിന്റെ ഉത്ഭവം എന്ന അഷ്ടാശീത്യധികശതതമം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
അഥ പിണ്ഡകല്പോത്പത്തിപ്രകരണമ് ശ്രുതം ശ്രാദ്ധം യഥാവൃത്തം ശൌചാശൌചാംശ്ച സര്വശഃ
ഇപ്പോൾ പിണ്ഡകല്പത്തിന്റെ ഉത്ഭവം സംബന്ധിച്ച പ്രकरणം: ശ്രാദ്ധം എങ്ങനെ നടന്നുവെന്ന്, ശുദ്ധിയും അശുദ്ധിയും എല്ലാം കേട്ടിരിക്കുന്നു.
ഉത്പന്നം സംശയം മേഽദ്യ ഭഗവന്വക്തുമര്ഹസി
ഇന്ന് എനിക്ക് സംശയം ഉണർന്നു, ഭഗവൻ, അതിനുള്ള മറുപടി പറയാൻ അർഹനാണ് നീ.
പ്രതിഗൃഹ്ണന്തി യേ തത്ര പ്രേതഭാഗം വിശേഷതഃ
അവിടെ പ്രത്യേകമായി പ്രേതഭാഗം സ്വീകരിക്കുന്നവർ—
ഭുക്ത്വാ തേഷാം ദ്വിജോ ദേവ മുച്യതേ കേന കര്മണാ
അത് കഴിച്ച ശേഷം, ബ്രാഹ്മണൻ അല്ലെങ്കിൽ ദേവൻ അവരിൽ നിന്ന് എങ്ങനെ മോചിതനാകുന്നു?
പ്രണയാത്സ്ത്രീസ്വഭാവേന പൃച്ഛാമി ത്വാം ജനാര്ദന
സ്നേഹത്താൽ, സ്ത്രീസ്വഭാവം കൊണ്ടും, ഞാൻ നിന്നോട് ചോദിക്കുന്നു, ജനാർദനാ.
വരാഹരൂപീ ഭഗവാന്പ്രത്യുവാച വസുന്ധരാമ് സാധു ഭൂമേ വരാരോഹേ യന്മാം ത്വം പരിപൃച്ഛസി
വരാഹരൂപത്തിൽ ഭഗവാൻ വസുന്ധരയെ ഉത്തരം പറഞ്ഞു: 'നന്നായി ചോദിച്ചു, ഭൂമേ, മനോഹരമായ രൂപമുള്ളവളേ, നീ എന്നോട് ചോദിച്ചത്.'
കഥയിഷ്യാമി തേ ദേവി താരയന്തി യഥാ ദ്വിജാഃ
ദേവി, ഞാൻ ദ്വിജന്മാർ എങ്ങനെ മോചനം പ്രാപിക്കുന്നുവെന്ന് നിന്നോട് പറയാം.
വിശോധനാര്ഥം ദേഹസ്യ ഉപവാസം തു കാരയേത്
ശരീര ശുദ്ധിക്കായി ഉപവാസം നടത്തണം.
പൂര്വസംധ്യാം വിനിര്വര്ത്യ കൃത്വാ ചൈവാഗ്നിതര്പണമ്
പൂർവ്വസന്ധ്യാ കർമ്മങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കി അഗ്നിക്ക് ഹോമം അർപ്പിച്ച ശേഷം,
പ്രാക്സ്രോതസം നദീം ഗത്വാ സ്നാനം കൃത്വാ വിധാനതഃ 189.
കിഴക്കോട്ട് ഒഴുകുന്ന നദിയിൽ ചെന്നു നിർദ്ദേശിച്ച രീതിയിൽ സ്നാനം ചെയ്യണം.
ഔദുമ്ബരേ ച പാത്രേ ച കൃത്വാ ശാന്ത്യുദകാനി ച
ഓഡുംബര മരത്തിൽ നിർമ്മിച്ച പാത്രത്തിൽ ശാന്തി അർപ്പണത്തിന് വേണ്ട വെള്ളം ഒരുക്കണം.
ദേവാശ്ചാഗ്നിമുഖാഃ സര്വേ തര്പയിത്വാ വിഭാഗശഃ
അഗ്നിയെ തുടർന്നുള്ള എല്ലാ ദേവന്മാർക്കും അവരവരുടെ ഭാഗം അനുസരിച്ച് ഹോമം അർപ്പിക്കണം.
ഏകാ ഗൌസ്തു പ്രദാതവ്യാ പാപക്ഷയകരീ തദാ
അപ്പോൾ ഒരു പശു ദാനം ചെയ്യണം; അതു പാപം നശിപ്പിക്കുന്നു.
പ്രേതാന്നേ ചോദരസ്ഥേ തു കാലധര്മമുപാഗതഃ
മരിച്ചവരുടെ അന്നം മരിച്ചവന്റെ വയറ്റിൽ വെച്ചാൽ,
പ്രാപ്നോതി രാക്ഷസത്വം വൈ തതോ മുച്യേത കില്ബിഷാത്
അവൻ രാക്ഷസത്വം പ്രാപിക്കുന്നു; അതിലൂടെ പാപത്തിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കുന്നു.
ഗോഹസ്ത്യശ്വധനാദീനി സാഗരാന്താനി മാധവി
മാധവി, പശു, ആന, കുതിര, സമ്പത്ത് എന്നിവയും സമുദ്രം വരെ ദാനങ്ങൾ നൽകണം.
പ്രായശ്ചിത്തം ചരേദ്യസ്തു സ താരയതി നിശ്ചിതമ് । ദ്വിജോ ജ്ഞാനേന സമ്പന്നോ വേദാഭ്യാസരതഃ സദാ
പ്രായശ്ചിത്തം ചെയ്യുന്ന, ജ്ഞാനമുള്ള, സദാ വേദപഠനത്തിൽ ലഗ്നമായ ദ്വിജൻ ഉറപ്പായും മറ്റുള്ളവരെ മോചിപ്പിക്കുന്നു.
സ താരയതി ചാത്മാനം ദാതാരം നൈവ സംശയഃ
അവൻ തന്നെയും ദാനദാതാവിനെയും മോചിപ്പിക്കുന്നു; ഇതിൽ സംശയം ഇല്ല.
ദൈവേ ച ജന്മനക്ഷത്രേ ശ്രാദ്ധകാലേ ച പര്വസു
ദൈവിക കർമ്മങ്ങൾക്കു സമയത്ത്, ജനന നക്ഷത്രത്തിൽ, ശ്രാദ്ധകാലത്തും ഉത്സവദിനങ്ങളിലും,
വേദവിദ്യാവ്രതസ്നാതം ബഹുധര്മനിരന്തരമ് 189.
വേദം പഠിച്ച, വ്രതസ്നാനം ചെയ്ത, പല ധർമ്മങ്ങളിൽ നിരന്തരം ലഗ്നമായവൻ,
ക്ഷമായുക്തം ച ശാസ്ത്രജ്ഞമഹിംസായാം രതം തഥാ
ക്ഷമയുള്ള, ശാസ്ത്രജ്ഞൻ, അഹിംസയിൽ ലഗ്നനായവൻ,
ദദ്യാദ്ദാനാനി വിപ്രായ സ വൈ താരയിതും ക്ഷമഃ
അത്തരം ബ്രാഹ്മണനു ദാനം നൽകണം; അവൻ മോചിപ്പിക്കാൻ യോഗ്യനാണ്.