വര്ഷാണാം ച സഹസ്രാണി തപസ്തപ്ത്വാ വസുന്ധരേ
ഭൂമിദേവി, അവർ ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾ തപസ്സ് ചെയ്തു.
നഷ്ടം ച തം സുതം ദൃഷ്ട്വാ നിമേഃ ശോക ഉപാവിശത്
ആ മകനെ നഷ്ടമായതായി കണ്ട നിമിക്ക് വലിയ ദുഃഖം വന്നു.
നിമിഃ കൃത്വാ തതഃ ശോകം വിധാനാത്തത്ര മാധവി
ശോകം അനുഭവിച്ച ശേഷം നിമി അവിടെ ആചാരങ്ങൾ നടത്തി, മാധവി.
തസ്യ പ്രതിവിശുദ്ധസ്യ മാഘമാസേ തു ദ്വാദശീമ്
അവൻ എല്ലാം ശുദ്ധിയോടെ, മാഘമാസത്തിലെ പന്ത്രണ്ടാം തീയതി—
സ നിമിശ്ചിന്തയാമാസ ശ്രാദ്ധകല്പം സമാഹിതഃ
നിമി മനസ്സു ഏകാഗ്രമാക്കി ശ്രാദ്ധവിധികൾ ആലോചിച്ചു.
യാനി കാനി ച ഭക്ഷ്യാണി നവശ്ച രസസംഭവഃ
എല്ലാ ഭക്ഷ്യവസ്തുക്കളും, रसത്തിൽ നിന്നുള്ള ഒമ്പത് തരത്തിലുള്ളവയും—
ആമന്ത്ര്യ ബ്രാഹ്മണം പൂര്വം ശുചിര്ഭൂത്വാ സമാഹിതഃ
ബ്രാഹ്മണനോട് ആദരപൂർവ്വം സംസാരിച്ച്, അവൻ ശുദ്ധിയും ഏകാഗ്രതയും നേടി.
സപ്തകൃത്വസ്തതസ്തത്ര യുഗപത്സമുപാവിശത്
അതിനുശേഷം അവൻ അവിടെ ഏഴു പ്രാവശ്യം തുടർച്ചയായി ഇരുന്നു.
പൂജയിത്വാ തു വിപ്രാന്സ സപ്തകൃത്വശ്ച സുന്ദരി
സുന്ദരി, അവൻ ബ്രാഹ്മണന്മാരെ ഏഴു പ്രാവശ്യം ആരാധിച്ചു.
പ്രദദൌ ശ്രീമതേ പിണ്ഡം നാമഗോത്രമുദാഹരന് 187.
അവൻ ശ്രീയ്ക്ക് പിണ്ഡം സമർപ്പിച്ചു, പേര് ഗോത്രം ഉച്ചരിച്ച്.
ഏവം ദിനേ ഗതേ ഭദ്രേ ഹ്യസ്തം പ്രാപ്തേ ദിവാകരേ
ഇങ്ങനെ, ഭദ്രേ, ഒരു ദിവസം കഴിഞ്ഞു സൂര്യൻ അസ്തമിച്ചപ്പോൾ,
ഏകാകീ യതചിത്താത്മാ നിരാശീ നിഷ്പരിഗ്രഹഃ
ഒറ്റയ്ക്കായി, മനസ്സും ആത്മാവും നിയന്ത്രിച്ച്, ആശയില്ലാതെ, സ്വത്തുകളില്ലാതെ,
നാത്യുച്ചം നാതിനീചം ച ചേലാജിനകുശോത്തരമ്
അധികം ഉയർന്നോ താഴ്ന്നോ അല്ലാത്ത, വസ്ത്രം, മയില്പ്പെട്ടി, കുശഗ്രാസ് എന്നിവയിട്ട്,
ഉപവിശ്യാസനേഽയുഞ്ജദ്യോഗമാത്മവിശുദ്ധയേ
അവൻ ആാസനത്തിൽ ഇരുന്ന് ആത്മശുദ്ധിക്കായി യോഗം അഭ്യസിച്ചു.
സംപ്രേക്ഷ്യ നാസികാഗ്രം സ്വം ദിശശ്ചാനവലോകയന്
സ്വന്തം മൂക്കിന്റെ അഗ്രം നോക്കി, ദിശകളിലേക്കു നോക്കാതെ,
സംയമ്യ മയി ചിത്തം യോ യുക്ത ആസീത മത്പരഃ
മനസ്സിനെ എന്നിൽ ഏകാഗ്രമാക്കി, എന്നോടു ഭക്തിയോടെ ഒരുമിച്ചു ഇരിക്കുന്നവൻ,
ഏവം നിവൃത്തസംധ്യായാം തതോ രാത്രിരുപാഗതാ
ഇങ്ങനെ സന്ധ്യ കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, രാത്രി എത്തി.
കൃത്വാ തു പിണ്ഡ സംകല്പം പശ്ചാത്താപം ചകാര ഹ
പിണ്ഡം സമർപ്പിക്കാൻ മനസ്സിൽ ഉറച്ചശേഷം, അവൻ പിന്നീടു ഖേദിച്ചു.
നിവാപകര്മ ഹ്യശുചി പുത്രാര്ഥേ വിനിയോജിതമ്
അശുദ്ധമായും മകനുവേണ്ടി ചെയ്ത പിണ്ഡദാനകർമ്മം നടന്നു.
കഥം തേ മുനയഃ ശാപാത്പ്രദഹേയുര്ന മാമിതി 187.
മുനിമാർ ശാപം കൊണ്ടു എങ്ങനെ എന്നെ ദഹിപ്പിക്കാതിരിക്കും?
കിം വക്ഷ്യന്തി ച മാം സര്വേ യേ വൈ പിതൃപദേ സ്ഥിതാഃ
പിതൃസ്ഥാനത്ത് നിലകൊള്ളുന്ന എല്ലാവരും എനിക്കുറിച്ച് എന്ത് പറയും?
പൂര്വസന്ധ്യാനു സമ്പ്രാപ്താ ഉദിതേ ച ദിവാകരേ
പൂർവ്വസന്ധ്യ എത്തിയപ്പോൾ, സൂര്യൻ ഉദിച്ചപ്പോൾ,
പുനശ്ചിന്താം പ്രപന്നഃ സ ആത്രേയോ ഹ്യതിദുഃഖിതഃ
ആത്രേയൻ വീണ്ടും വലിയ ദുഃഖത്തോടെ ചിന്തയിൽ ആഴപ്പെട്ടു.
ധിഗ്വയോ ധിക്ച മേ കര്മ ധിഗ്ബലം ധിക്ച ജീവിതമ്
വയസ്സിനേയും, എന്റെ പ്രവർത്തികളേയും, ശക്തിയേയും, ജീവിതത്തേയും ശപിക്കുന്നു.
നരകം പൂതികാഖ്യാതം ഹൃദി ദുഃഖം വിദുര്ബുധാഃ
പൂതി എന്ന പേരിലുള്ള നരകം ഹൃദയത്തിലെ ദുഃഖമാണെന്ന് ജ്ഞാനികൾ അറിയുന്നു.
പൂജയിത്വാ തു ദേവാംശ്ച ദത്ത്വാ ദാനം ത്വനേകശഃ
എന്നാൽ ദേവന്മാരെ ആരാധിച്ച് പലതവണ ദാനം നൽകിയശേഷം,
പുത്രേണ ലഭതേ യേന പൌത്രേണ ച പിതാമഹാഃ
പുത്രന്റെ മുഖേന അച്ഛനും, മകന്മാരുടെ മുഖേന പിതാമഹന്മാരും അതു നേടുന്നു.
പുത്രേണ ശ്രീമതാ ഹീനം നാഹം ജീവിതുമുത്സഹേ
സമ്പന്നനായ പുത്രനെ ഇല്ലാതെ ഞാൻ ജീവിക്കാൻ കഴിയുന്നില്ല.
ജഗാമ താപസാരണ്യമൃഷ്യാശ്രമവിഭൂഷിതമ്
അവൻ ഋഷിമാരുടെ ആശ്രമങ്ങൾ അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്ന തപസ്സുകാരുടെ കാടിലേക്ക് പോയി.
തത്പ്രവിശ്യാശ്രമപദം ഭ്രാജമാനം സ്വതേജസാ 187.
സ്വന്തം തേജസ്സാൽ പ്രകാശിക്കുന്ന ആ ആശ്രമത്തിലേക്ക് അവൻ കടന്നു.