വരാഹപുരാണമ്

കൃത്വാ തത്പ്രതിമാം ചൈവ പ്രതിഷ്ഠാവിധിനാര്ച്ചയേത്

ആ പ്രതിമ നിർമ്മിച്ച്, പ്രതിഷ്ഠാവിധി പ്രകാരം അതിനെ ആരാധിക്കണം.

കര്പൂരം കുംകുമം ചൈവ ത്വചം ചാഗുരുമേവ ച

കർപ്പൂരം, കുങ്കുമം, ത്വക്ക്, അഗരു എന്നിവ ഉപയോഗിക്കണം.

ഏതൈര്വിലേപനം ദദ്യാദര്ചിതസ്തു വിചക്ഷണഃ

ഇവയാൽ, ആരാധന കഴിഞ്ഞ്, ജ്ഞാനിയാകുന്നവൻ അഭിഷേകം നടത്തണം.

വിധാനപൂര്വകം ചൈവ മംഗല്യം ചൈവ പായസമ്

വിധിപ്രകാരം തയ്യാറാക്കിയ മംഗളമായ പായസം അർപ്പിക്കണം.

ഏവം സര്വം തതോ ദദ്യാത്പൂജായാം വിഹിതം ശുഭമ്

ഇങ്ങനെ, ആരാധനയ്ക്ക് നിർദ്ദേശിച്ച എല്ലാ ശുഭഫലങ്ങളും പിന്നീട് അർപ്പിക്കണം.

പ്രാണായാമം തതഃ കൃത്വാ ഇമം മന്ത്രമുദീരയേത്

ശേഷം പ്രാണായാമം നടത്തി, ഈ മന്ത്രം ഉച്ചരിക്കണം.

സസമ്ഭ്രമം ലോകേ സുപ്രതീതസ്തിഷ്ഠ കാഷ്ഠേ സ ത്വം ഭുവി

ലോകത്തിൽ ഭക്തിയോടെ, ഭൂമിയിൽ ഉറപ്പോടെ, നീ കട്ടിലിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.

പുനഃ പ്രദക്ഷിണീകൃത്യ ശുദ്ധൈര്ഭാഗവതൈഃ സഹ

പുനരായും, ശുദ്ധമായ ഭക്തന്മാരോടൊപ്പം പ്രദക്ഷിണം നടത്തണം.

നോര്ദ്ധ്വം ന തിര്യഗീക്ഷേത കാമക്രോധവിവര്ജിതഃ

ആശയും കോപവും ഇല്ലാതെ, മേലോട്ടോ വശത്തോട്ടോ നോക്കരുത്.

കുര്യാത്സംസ്കരണം തേഷാം വിധിദൃഷ്ടേന കര്മണാ ।। 181.

വിധിപ്രകാരം നിർദ്ദേശിച്ച കർമ്മം അനുസരിച്ച് അവയുടെ സംസ്‌കാരം നടത്തണം.

മന്ത്രഃ – യോഽസൌ ഭവാന്സര്വജനപ്രവീര ഗതിഃ പ്രഭുസ്ത്വം വസസി ഹ്യമോഘ

മന്ത്രം: 'സകലജനങ്ങളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ പ്രഭുവേ, അഭയമായ് നീ എപ്പോഴും തങ്ങുന്നു.'

സര്വാമേവം തതഃ കൃത്വാ മമ സംസ്ഥാപനക്രിയാമ്

എല്ലാവിധ ക്രിയകളും ചെയ്തശേഷം, എന്റെ പ്രതിഷ്ഠാവിധിയും നിർവഹിക്കണം.

ഗന്ധമാല്യൈരര്ചയിത്വാ ഉപലേപൈശ്ച ഭോജനൈഃ

സുഗന്ധമുള്ള ദ്രവ്യങ്ങളാലും പുഷ്പങ്ങളാലും, ലേപനങ്ങളാലും ഭോജനനൈവേദ്യങ്ങളാലും പൂജിക്കണം.

ഏതത്കര്മവിധാനേന മധുകാഷ്ഠസ്യ സുന്ദരി

സുന്ദരിയേ, മധുകവൃക്ഷത്തിന്റെ മരച്ചില്ലുമായി ഈ വിധം ആചരണം നടത്തണം.

യസ്ത്വനേന വിധാനേന അര്ച്ചാം കാഷ്ഠസ്യ സ്ഥാപയേത്

ആർക്കാരെങ്കിലും ഈ വിധാനപ്രകാരം മരച്ചില്ലിന്റെ പ്രതിമ സ്ഥാപിച്ച് പൂജിച്ചാൽ,

ഇതി ശ്രീവരാഹപുരാണേ ഭഗവച്ഛാസ്ത്രേ മധുകാഷ്ഠായാം പ്രതിമാര്ച്ചാസ്ഥാപനം നാമ ഏകാശീത്യധികശതതമോഽധ്യായഃ

ഇങ്ങനെ ശ്രീവരാഹപുരാണത്തിലെ ഭഗവദ്വചനത്തിൽ മധുകമരച്ചില്ലിൽ പ്രതിമാരാധനസ്ഥാപനമെന്ന പേരിലുള്ള നൂറ്റി എൺപത്തൊന്നാമത്തെ അധ്യായം സമാപിച്ചു.

അഥ ശൈലാര്ച്ചാസ്ഥാപനമ് പുനരന്യത്പ്രവക്ഷ്യാമി തച്ഛൃണുഷ്വ വസുന്ധരേ

ഇനി ശിലാപ്രതിഷ്ഠയുടെ വിധി ഞാൻ വിശദീകരിക്കാം; നീ കേൾക്കു, വസുന്ധരേ.

സുരൂപാം ച ശിലാം ദൃഷ്ട്വാ നിഃശല്യാം സുപരീക്ഷിതാമ്

രൂപസൗന്ദര്യമുള്ള, ദോഷരഹിതമായ, നന്നായി പരിശോധിച്ച ശില കണ്ടാൽ,

ശീഘ്രമാലിഖ്യ തം തത്ര ശ്വേതവര്തികയാ നരഃ

അവിടെ വെളുത്ത ചോക്കുപയോഗിച്ച് അതിൽ വേഗത്തിൽ രേഖയിടണം.

ദീപകം ച തതോ ദദ്യാദ്ബലിം ദധ്യോദനേന ച

ശേഷം ദീപവും തൈരുസാദവും നൈവേദ്യമായി അർപ്പിക്കണം.

മന്ത്രഃ- യോഽസൌ ഭവാന്സര്വജനപ്രവീരഃ സോമാഗ്നിതേജാഃ സുമതിപ്രധാനഃ

മന്ത്രം: 'സകലജനങ്ങളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവൻ, സോമാഗ്നിയുടെ തേജസ്സുള്ളവൻ, ഉത്തമബുദ്ധിയുള്ളവൻ നീയാണു.'

പ്രവര അയുതവരാഹ ജയ ജയ വര്ദ്ധസ്വ ഏവംരൂപം തതഃ കൃത്വാ ദേവം നാരായണം പ്രഭുമ്

'അയുതവരാഹൻ, ജയിക്കട്ടെ, ജയിക്കട്ടെ, വളരട്ടെ. ഇങ്ങനെ രൂപം സൃഷ്ടിച്ചശേഷം ദേവനായ നാരായണനെ സ്ഥാപിക്കണം.'

തതോ വൈ സ്ഥാപയേത്തത്ര പൂര്വാഭിമുഖമേവ തു

ശേഷം അതു കിഴക്കേ മുഖം നോക്കി അവിടെ സ്ഥാപിക്കണം.

ശുക്ലയജ്ഞോപവീതീ ച കൃത്വാ വൈ ദന്തധാവനമ്

വെളുത്ത യജ്ഞോപവീതം ധരിച്ച് പല്ലുതേക്കി ശുദ്ധിയോടെ,

മന്ത്രഃ – യോഽസൌ ഭവാംസ്തിഷ്ഠതി സര്വരൂപം മായാബലം സര്വജഗത്സ്വരൂപമ്

മന്ത്രം: 'സകലരൂപങ്ങളായും, മായാബലത്തോടെ, സർവ്വജഗത്തിന്റെ സ്വരൂപമായും നിലകൊള്ളുന്നവൻ നീയാണു.'

കരണധാരണപ്രവധ്യമുദാഹരണമപരാജിതമജരാമര ഏവം തു സ്ഥാപനം കൃത്വാ ശിലായാം മമ സുന്ദരി 182.

'ഉപകരണങ്ങൾ കൈവശമുള്ളവൻ, ജയിക്കാനാവാത്തവൻ, വൃദ്ധിയില്ലാത്തവൻ, മരണമില്ലാത്തവൻ — ഇങ്ങനെ ശിലയിൽ പ്രതിഷ്ഠ ചെയ്തശേഷം, സുന്ദരിയേ —'

യോ മാം സംസ്ഥാപയേദ്ഭൂമേ മമ കര്മപരായണഃ

ഭൂമിദേവിയേ, എന്റെ കർമ്മങ്ങളിൽ ഭക്തിയുള്ളവൻ ആരെങ്കിലും എന്നെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചാൽ —

യാവകം പായസം ഭുക്ത്വാ അഹോരാത്രം സമാപയേത്

യാവകംപൂവും പാൽപായസം കഴിച്ച്, ഒരു ദിവസം-രാത്രി ആചാരം പൂർത്തിയാക്കണം.

പംചഗവ്യം ച ഗന്ധം ച വാരിണാ സഹ മിശ്രയേത്

പഞ്ചഗവ്യവും സുഗന്ധവുമെല്ലാം വെള്ളത്തിൽ ചേർത്ത് കലർത്തണം.