കിംചിത്കാലം സമാസ്ഥായ തേനോക്തം ഹി പ്രിയാം പ്രതി
കുറച്ച് സമയം കഴിഞ്ഞ്, അവൻ തന്റെ പ്രിയയോടു ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
നിര്ബന്ധം തസ്യ തജ്ജ്ഞാത്വാ ദുഃഖേനോവാച തം പ്രതി
അവന്റെ ആവശ്യം മനസ്സിലാക്കി, അവൾ ബുദ്ധിമുട്ടോടെ അവനോട് ഉത്തരം പറഞ്ഞു.
പംചാലനഗരീ രമ്യാ ഗങ്ഗായാശ്ചോത്തരേ തടേ
ഗംഗയുടെ വടക്കേ കരയിൽ മനോഹരമായ പാഞ്ചാല നഗരം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
ദുര്ഭിക്ഷപീഡിതേ രാഷ്ട്രേ ഗതൌ തൌ ദക്ഷിണാപഥമ് 176.
അവിടത്തെ രാജ്യം ക്ഷാമം മൂലം ദുരിതത്തിലായപ്പോൾ, ഇരുവരും തെക്കേ ദേശത്തേക്ക് പോയി.
തസ്മിന് സ്ഥാനേ പിതുര്മഹ്യം പംച പുത്രാ മയാ സഹ
അവിടത്ത് എന്റെ അച്ഛന് എനിക്കൊപ്പം അഞ്ചു മക്കളുണ്ടായിരുന്നു.
യോഽസൌ കനിഷ്ഠകോ ഭ്രാതാ മമ ജ്യേഷ്ഠശ്ച പംചമഃ
അവൻ ആണ് എന്റെ ഇളയ സഹോദരൻ, മൂത്തവൻ അഞ്ചാമനാണ്.
തസ്മിന്ഗതേഽഥ പിതരൌ കാലധര്മമുപേയതുഃ
അവൻ പോയ ശേഷം, എന്റെ അമ്മയും അച്ഛനും മരണത്തെ ഏറ്റുവാങ്ങി.
അത്ര സ്നാനപരാ നിത്യം ദേവബ്രാഹ്മണവന്ദനമ്
ഇവിടെ ഞാൻ എപ്പോഴും സ്നാനത്തിലും ദേവന്മാരെയും ബ്രാഹ്മണരെയും ആദരിക്കലിലും താല്പര്യത്തോടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ആശ്രിതാ കുലടാധര്മം കുലനാശോ മയാ കൃതഃ
കുളടസ്ത്രീയുടെ വഴികൾ സ്വീകരിച്ച്, ഞാൻ എന്റെ കുടുംബം നശിപ്പിച്ചു.
നീതാ നരകമത്യുഗ്രം മയാ പാപിഷ്ഠയാ ഭൃശമ്
എന്റെ വലിയ പാപങ്ങൾകൊണ്ട്, ഞാൻ അവനെ ഭയങ്കരമായ നരകത്തിലേക്ക് നയിച്ചു.
രുരോദ സുസ്വരം ദീനാ സ്മൃത്വാ പൂര്വം കുലം വരമ്
തന്റെ പഴയ ഉത്തമകുടുംബം ഓർത്ത്, അവൾ ദുഃഖത്തോടെ ഉച്ചത്തിൽ കരഞ്ഞു.
തസ്യാ വിലപിതം ശ്രുത്വാ സ്ത്രീജനഃ സ തദാഗതഃ
അവളുടെ വിലാപം കേട്ട്, അവിടെയുള്ള സ്ത്രീകൾ അവിടെ കൂടി.
തൈസ്തൈരുപായൈര്വിവിധൈര്ജീവയിത്വാ ച തം നരമ് 176.
വിവിധ മാർഗ്ഗങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച്, അവർ ആ പുരുഷനെ വീണ്ടും ജീവിപ്പിച്ചു.
തതസ്തേന സവൃത്താന്തം കഥിതം ച കുലം മഹത്
അതിനുശേഷം, അവൻ മുഴുവൻ സംഭവവും മഹത്തായ കുടുംബവും വിശദമായി പറഞ്ഞു.
തതഃ സ വിമനാ ജാതോ അഗമ്യാഗമനേന ച
പിന്നീട്, അയോഗ്യമായ ബന്ധം കാരണം അവൻ മനസ്സിൽ വിഷമം അനുഭവിച്ചു.
ബ്രഹ്മഹാ ച സുരാപശ്ച ബ്രാഹ്മണോ യദി ജായതേ
ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ ബ്രഹ്മഹത്യയും മദ്യം കുടിക്കുന്നതും ചെയ്താൽ പോലും,
മാതരം ഗുരുപത്നീം ച സ്വസാരം പുത്രികാം വധൂമ്
അമ്മയെ, ഗുരുവിന്റെ ഭാര്യയെ, സഹോദരിയെ, മകളെ, മരുമകളെ,
ബ്രഹ്മഘ്നശ്ച സുരാപശ്ച സ്ത്രീഘ്നശ്ച ഗുരുതല്പഗഃ
ബ്രാഹ്മണഹത്യ, മദ്യപാനം, സ്ത്രീഹത്യ, ഗുരുവിന്റെ പക്കല് പോകല് ഇവയൊക്കെയും,
ഇതി ശ്രുത്വാ തു പാംചാലീ ജ്യേഷ്ഠഭ്രാതരമേവ തമ്
ഇതൊക്കെ കേട്ടശേഷം പാഞ്ചാലി തന്റെ മൂത്ത സഹോദരനെയാണ് മാത്രം പരിഗണിച്ചു.
രത്നം വസ്ത്രം ധനം ധാന്യം യത്കിംചിത്തത്ര സംസ്ഥിതമ്
അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്ന രത്നം, വസ്ത്രം, ധനം, ധാന്യം എന്നിവയെല്ലാം,
കാലിഞ്ജരസ്യ ഭൂഷാര്ഥമാരാമാര്ഥം വിശേഷതഃ
കാളിഞ്ചരത്തെ അലങ്കരിക്കാനും, പ്രത്യേകിച്ച് തോട്ടങ്ങള്ക്കായി ഉപയോഗിക്കാനും,
ആത്മനശ്ച വിശുദ്ധ്യര്ഥം പ്രജജ്വാല ഹുതാശനമ്
തന്നെ ശുദ്ധീകരിക്കാനായി അവള് യാഗാഗ്നി തെളിച്ചു.
പംചാലോഽപി വിധാനേന നമസ്കൃത്യ മുനിം ഗുരുമ് 176.
പാഞ്ചാളനും വിധിപ്രകാരം ഗുരുവായ മുനിയെ വണങ്ങി.
മരണായോപയോഗ്യാനി കൃത്വാ കര്മാണി തത്ര ച
അവിടെ മരണാനന്തര കര്മ്മങ്ങള് ചെയ്തുവെച്ചു.
ക്രീത്വാ ഗ്രാമാംശ്ച തത്രൈവ ബ്രാഹ്മണേഭ്യോ ദദൌ തദാ
അവിടെ ഗ്രാമങ്ങള് വാങ്ങി അന്നത്തെ ബ്രാഹ്മണന്മാര്ക്ക് നല്കി.
തേഭ്യോഽപി പ്രദദൌ ദ്രവ്യം സത്രാര്ഥം ച വിഭാഗശഃ
അവര്ക്ക് യാഗത്തിനായി വിഭജിച്ച് ധനവും വിതരണം ചെയ്തു.
സ്നാത്വാ തീര്ഥേ ച കൃഷ്ണസ്യ ദേവം ദൃഷ്ട്വാ പ്രണമ്യ ച
കൃഷ്ണയുടെ തീര്ത്ഥത്തില് സ്നാനം ചെയ്ത് ദേവനെ കണ്ട് വണങ്ങി.
ദേവാലയം ച തത്രൈവ കൃത്വാ സന്ദിശ്യ സാര്ഥകാന്
അവിടെ ഒരു ദേവാലയം നിര്മ്മിച്ച് വ്യാപാരികളെ നിര്ദേശിച്ചു.
ദേവ ജ്ഞാനം ച തേ ദിവ്യമദ്ഭുതം ലോമഹര്ഷണമ്
ദേവാ, നിന്റെ ദിവ്യജ്ഞാനം അത്ഭുതകരവും രോമാഞ്ചകരവുമാണ്.
ആഗതോഽഹം യദാരഭ്യ മഥുരായാം തതോ ഗുരോ
മഥുരയില് നിന്നാരംഭിച്ച് ഞാന് ഇവിടെ എത്തിയിരിക്കുന്നു, ഗുരുവേ.