ബഹുധാ വാര്യമാണൈസ്തു പാപബുദ്ധിസമാശ്രിതൈഃ
അവരെ പലരും തടയാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും, ദുഷ്ടബുദ്ധിയുള്ളവർ അതിനെ അവഗണിച്ചു.
പഞ്ജരസ്ഥോ യഥാ സിംഹഃ കോഽസ്മാംസ്ത്രാതാ ഭവേദിതി 172.
പഞ്ചരത്തിൽ കുടുങ്ങിയ സിംഹം പോലെ, 'നമ്മെ രക്ഷിക്കാൻ ആരുണ്ട്?' എന്ന് അവൻ ചിന്തിച്ചു.
രുരോദോച്ചൈഃ സ്വരം ദീനാ ഹാ കഷ്ടമിതി ജല്പതീ
അവൾ വലിയ ശബ്ദത്തിൽ ദു:ഖത്തോടെ കരഞ്ഞു: 'ഹായോ, എത്ര ദു:ഖം!' എന്ന് വിലപിച്ചു.
ശ്രൂയതേ ബഹുധാകാരോ ഗോകര്ണോഽപ്യതിദുഃഖിതഃ
നാനാവിധമായി ഗോകര്ണനും അത്യന്തം ദു:ഖിതനായി എന്നു കേൾക്കപ്പെടുന്നു.
പ്രാഞ്ജലിര്ദീനയാ വാചാ സാന്ത്വയാമാസ താഃ ശനൈഃ
അവൻ കയ്യുയർത്തി ദു:ഖഭരിതമായ മൃദുവായ വാക്കുകളിൽ അവരെ ശാന്തിപ്പിച്ചു.
ഭവിതാ യദി തത്രാഹം രാജാനം തം നിവാരയമ്
ഞാൻ അവിടെ ഉണ്ടെങ്കിൽ ആ രാജാവിനെ ഞാൻ തടയും.
ഇത്യുക്തമാത്രേ വചനേ താഃ സര്വാ ലബ്ധചേതസഃ കസ്ത്വം കഥയ കസ്മാച്ച സ്ഥാനാദ്യത്ത്വമിഹാഗതഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതുമാത്രംകൊണ്ട് അവർക്കെല്ലാം മനസ്സുതുറന്നു: 'നീ ആരാണ്? എവിടുനിന്നാണ് ഇവിടെ വന്നത്? പറഞ്ഞുതരൂ.'
ഗോകര്ണ ഉവാച പൂര്വം ദൃഷ്ടാ ഭവത്യോ വൈ ചാര്വംഗ്യശ്ചാരുലോചനാഃ
ഗോകര്ണൻ പറഞ്ഞു: മുമ്പ് ഞാൻ നിങ്ങളെല്ലാവരെയും മനോഹരമായ രൂപത്തിലും കണ്ണുകളിലും കണ്ടിരുന്നു.
ഇദാനീം മലിനാ ജാതാ മമ ശോകവിവര്ദ്ധനാഃ
ഇപ്പോൾ നിങ്ങൾ മങ്ങിയവരായി മാറിയിരിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ട് എന്റെ ദു:ഖം കൂടുന്നു.
ജ്യേഷ്ഠാ സോവാച തസ്യാഗ്രേ പുഷ്പജാത്യാ സ്വലംകൃതാഃ
അവന്റെ മുന്നിൽ, പൂക്കൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട മൂത്തവൾ സംസാരിച്ചു.
ഹൃദ്യവേഷാഃ സുചാര്വംഗ്യഃ പുഷ്പവൃദ്ധിരതാഃ തദാ
അന്നത്തെ കാലത്ത് അവര് മനോഹരമായ രൂപവും സുന്ദരമായ അവയവങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു; പുഷ്പങ്ങളുടെ വളര്ച്ചയ്ക്കായി അവര് ആത്മാര്ത്ഥതയോടെ ശ്രമിച്ചു.
രാജലോകൈഃ പീഡിതാശ്ച ച്ഛേദനോന്മൂലനേന ച 172.
പക്ഷേ, രാജഭൃത്യന്മാര് വെട്ടിയും വേരോടെ പിഴുതുമാണ് അവരെ ബുദ്ധിമുട്ടിച്ചത്.
പുഷ്പമാലാവിഹീനാശ്ച മൂലസ്കന്ധാവശേഷിതാഃ
പുഷ്പമാലകള് ഇല്ലാതായി, അവശേഷിച്ചത് വേരുകളും തണ്ടുകളും മാത്രം.
യോ ദേവസ്തത്ര പാഷാണോ മൃത്പിണ്ഡേഷ്ടകയന്ത്രിതഃ
അവിടെ ഉള്ള ദേവത ഒരു കല്ലാണ്; അത് മണ്ണും ഇട്ടയും കൊണ്ട് ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
പുണ്യം സോദകപൂര്ണോഽയം തസ്യാരാമസ്യ സേചകമ്
ജലപൂര്ണമായ ഈ പാത്രം വലിയ പുണ്യമുള്ളതാണ്; അതാണ് ആ തോട്ടത്തിന് വെള്ളം നല്കുന്നത്.
യേ ച വൃക്ഷാഃ ഫലോപേതാസ്തേ സൌവര്ണാശ്ച സത്തമ തസ്യാ നാശാദ്യഥാ നോഽത്ര ജാതേയം ച വിരൂപതാ
ഫലമുള്ള വൃക്ഷങ്ങളും സ്വര്ണ്ണവൃക്ഷങ്ങളും, മഹാനേ, അവ നശിച്ചാല് ഇവിടെ സംഭവിച്ചിരിക്കുന്നതുപോലെയുള്ള ദോഷം ഉണ്ടാകില്ല.
ഗോകര്ണ ഉവാച കരണാത്കൂപദേവാനാം തസ്യ പുണ്യഫലം വദ
ഗോകര്ണം ചോദിച്ചു: അവിടെ കിണറിന്റെ ദേവതകളെ സ്ഥാപിച്ചാല് ലഭിക്കുന്ന പുണ്യഫലം പറയൂ.
ജ്യേഷ്ഠോവാച ഇഷ്ടേന ലഭതേ സ്വര്ഗം പൂര്ത്തേ മോക്ഷം ച വിന്ദതി
ജ്യേഷ്ഠന് പറഞ്ഞു: യജ്ഞം ചെയ്താല് സ്വര്ഗം ലഭിക്കും; ധര്മ്മപ്രവര്ത്തനങ്ങള് ചെയ്താല് മോക്ഷവും ലഭിക്കും.
വാപീകൂപതഡാഗാനി ദേവതായതനാനി ച
വാപ്പികള്, കിണറുകള്, ചെരുവുകള്, ദേവതകളുടെ ക്ഷേത്രങ്ങള്—
ഭൂമിദാനേന യേ ലോകാ ഗോദാനേന ച കീര്ത്തിതാഃ
ഭൂമി ദാനം ചെയ്തും പശു ദാനം ചെയ്തും ലഭിക്കുന്ന ലോകങ്ങള് പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു.
അശ്വത്ഥമേകം പിചുമന്ദമേകം ന്യഗ്രോധമേകം ദശ പുഷ്പജാതീഃ
ഒരു അശ്വത്ത്വം, ഒരു പിച്ചുമണ്ടം, ഒരു ന്യഗ്രോധം, പത്ത് വിധത്തിലുള്ള പുഷ്പവൃക്ഷങ്ങള്—
യഥാ സുപുത്രഃ കുലമുദ്ധരേദ്ധി യഥാഽതികൃച്ഛ്രാന്നിയമപ്രയത്നാത് 172.
ഒരു നല്ല മകന് കുടുംബത്തെ ഉയര്ത്തുന്നതുപോലെ, വലിയ പരിശ്രമവും നിയന്ത്രണവുംകൊണ്ട്—
ഗോകര്ണ ഉവാച ഛായാവിശ്രാമപഥികൈഃ പക്ഷിണാം നിലയേന ച
ഗോകര്ണം ചോദിച്ചു: യാത്രക്കാര്ക്ക് തണലും വിശ്രമവും നല്കുകയും, പക്ഷികള്ക്ക് താമസസ്ഥലമാകുകയും ചെയ്യുന്നു—
പത്രമൂലത്വഗാദ്യൈശ്ച ഔഷധാര്ഥം തു ദേഹിനാമ്
വൃക്ഷങ്ങളുടെ ഇല, വേരുകള്, തൊലി മുതലായവ ജീവികള്ക്ക് ഔഷധമായി ഉപയോഗിക്കുന്നു.
ഗൃഹകൃത്യാനി കാഷ്ഠാനി ക്ഷുദ്രജന്തുഗൃഹാസ്തഥാ
വൃക്ഷത്തിന്റെ മരച്ചില്ലുകള് വീട്ടുപകരണങ്ങള്ക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്നു; ചെറു ജീവികള്ക്കും അവ വീടാകുന്നു.
ഫലന്തി വത്സരേ മധ്യേ ദ്വിവാരം ശകുനാദയഃ ഏവം പുത്രസമാരോപാ ഏവം തത്ത്വവിദോ വിദുഃ
വർഷത്തിന്റെ നടുവില് രണ്ടു പ്രാവശ്യം ഫലം കായ്ക്കുന്നു; പക്ഷികളും മറ്റു ജീവികളും അതില് ആനന്ദിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ മകനെ വളര്ത്തുന്നതിനെ കുറിച്ച് സത്യജ്ഞാനമുള്ളവര് ഇങ്ങനെ പറയുന്നു.
ശ്രീവരാഹ ഉവാച ഹാ കഷ്ടം കഥമിത്യേവ മുമോഹ ച പപാത ഹ
ശ്രീവര്ാഹന് പറഞ്ഞു: ഹാ, എത്ര ദുഃഖം! അങ്ങനെ പറഞ്ഞ് അവന് ബോധംകെട്ട് വീണു.
താഭിരാശ്വാസിതോ ധീമാന്സസംജ്ഞോ വാരിണോക്ഷിതഃ
അവരുടെ ആശ്വാസത്തോടെ, ജ്ഞാനി വെള്ളം തളിച്ച് ബോധം വീണ്ടെടുത്തു.
ഗോകര്ണ ഉവാച മഥുരായാം മമൈവതദുദ്യാനം ദേവതാഗൃഹമ്
ഗോകർണ്ണൻ പറഞ്ഞു: മഥുരയിൽ ആ തോട്ടവും ക്ഷേത്രവും എനിക്ക് തന്നെയാണ്.
യദി തത്ര ഗതശ്ചാഹം പിതൃരാജ്ഞോസ്തു സന്നിധൌ
ഞാൻ അവിടെ പോയാൽ, പിതൃരാജാവിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ആയിരിക്കട്ടെ.