തസ്യ ത്രാണമഭീപ്സന്വൈ ഹ്യാഗതോഽത്ര വരം ഗിരിമ്
അവനെ രക്ഷിക്കാനാണ് ഞാൻ ഈ ഉത്തമമായ മലയിൽ എത്തിയത്.
പക്ഷിണ ഊചുഃ പോതാഭ്യാശഗതിം യാസി പിതുസ്തവ ഗതിം പ്രതി
പക്ഷികൾ പറഞ്ഞു: 'നിന്റെ അച്ഛന്റെ വഴിയേ നീ തോടിനരികിലേക്ക് പോകണം.'
മമൈവ പാദവിന്യാസേ ക്രമയിഷ്യേ യഥാ ജലമ്
'നീ കാലിടുന്ന പോലെ ഞാൻ വെള്ളത്തിൽ ചുവടുവെയ്ക്കും.'
മമ ചംച്വാവഗാഹേന നങ്ക്ഷ്യന്തി ജലജന്തവഃ
'എന്റെ തൂവലുകൊണ്ട് വെള്ളത്തിൽ കുത്തുമ്പോൾ ജലജീവികൾ ഇല്ലാതാകും.'
താരയാമാസ വേഗേന ഗത്വാ പൃഷ്ഠം ജടായുഷഃ
അവൻ വേഗത്തിൽ കടത്തി, ജടായുവിന്റെ പുറത്ത് എത്തിച്ചു.
ഹൃത്കണ്ഠം ചൈവ ഗമ്ഭീരം സുഖേന സുകൃതീ യഥാ
ഹൃദയത്തിലും കണ്ഠത്തിലും നിന്നുള്ള ഗൗരവമുള്ള ശബ്ദത്തിൽ, സുഖമായി, ഒരു സദാചാരവാനായി സംസാരിച്ചു.
സരോവരം ച പദ്മാഢ്യം മണിരത്നവിഭൂഷിതമ്
പുഷ്പങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞു, രത്നങ്ങളാലും വിലയേറിയ കല്ലുകളാലും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട ഒരു വലിയ തടാകം അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
പുഷ്പാണ്യാദായ ദേവം ച പൂജയിത്വാ സ കേശവമ് ദൃഷ്ട്വാ നിലില്യേ ചൈകാന്തേ ശുകസ്യാനുമതേ സ്ഥിതഃ
പുഷ്പങ്ങൾ എടുത്ത് ദൈവമായ കേശവനെ പൂജിച്ച ശേഷം, അവനെ കണ്ടപ്പോൾ അവൻ ഒറ്റപ്പെട്ട സ്ഥലത്തേക്ക് പോയി ഒളിച്ചു, ശുകപക്ഷിയുടെ സമ്മതത്തോടെ അവിടെ തന്നെ നിന്നു.
ക്ഷണേന താ യഥാപൂര്വം ദേവതാശ്ചാഗതാഃ പുനഃ 171.
അൽപ്പസമയത്തിനകം, മുമ്പുപോലെ തന്നേ ആ ദേവതകൾ വീണ്ടും അവിടെ എത്തി.
സ്വാഗതസ്യ ക്ഷുധാര്ത്തസ്യ ബ്രഹ്മിഷ്ഠസ്യ മഹാത്മനഃ
ക്ഷുധയിൽ പീഡിതനും ബ്രഹ്മത്തിൽ സ്ഥിരനിഷ്ഠയുള്ള മഹാത്മാവുമായ ഗോകർണനെ സ്വാഗതം ചെയ്യാൻ—
ഗോകര്ണസ്യ പ്രയച്ഛധ്വം യേന തൃപ്തിസ്ത്രിമാസികീ
ഗോകർണന് മൂന്നു മാസം തൃപ്തിയോടെ കഴിയാൻ കഴിയുന്നതു നൽകൂ.
തഥാ കൃത്വാ തമൂചുസ്താ അഭയം തേഽസ്തു മാ ശുചഃ
അവർ അങ്ങനെ ചെയ്ത ശേഷം, 'നിനക്ക് ഭയമില്ലായിരിക്കട്ടെ; ദുഃഖിക്കേണ്ട' എന്ന് പറഞ്ഞു.
ഗതാസ്താഃ പുനരേവം ച നിത്യമേവ ദിനേ ദിനേ
അവ ദേവതകൾ അവിടം വിട്ടുപോയി, ഇങ്ങനെ തന്നെയാണ് അവൾ ഓരോ ദിവസവും വീണ്ടും വീണ്ടും വന്നത്.
പോതാത്തസ്മാദുത്തതാര സുവാതേനോപവാഹിതഃ
അതിനുശേഷം, നല്ല കാറ്റ് വീശിയപ്പോൾ പടവു ഉയർന്ന് മുന്നോട്ട് നീങ്ങി.
രത്നാനി ബഹു മൌല്യാനി ആഹൃതാനി ബഹൂന്യഥ
വിലയേറിയ അനേകം രത്നങ്ങളും മറ്റു പല വസ്തുക്കളും അവിടെ കൊണ്ടുവന്നു.
നിരീക്ഷ്യതേഽസ്യ സംവാസോ ന ദൃഷ്ടശ്ചുക്രുശുസ്തതഃ
അവന്റെ സാന്നിധ്യം അന്വേഷിച്ചെങ്കിലും കാണാനായില്ല; പിന്നെ അവർ ഉച്ചത്തിൽ വിളിച്ചു.
വ്രീഡായുതോ നിമഗ്നോഽയം നിശ്ചിതം മകരാലയേ
ലജ്ജയിൽ മുങ്ങി, അവൻ ഉറപ്പായി മകരങ്ങളുടെ വാസസ്ഥലത്തിൽ മുങ്ങിപ്പോയി.
യഥാഭാഗം ച രത്നാനാം ഭാഗം ദാസ്യാമഹേ പരമ്
രത്നങ്ങളിൽ ഓരോരുത്തർക്കും അവരവരുടെ അർഹമായ വലിയ പങ്ക് നാം നൽകും.
ഏവം വസന്സ ഗോകര്ണോ ദ്വീപസ്ഥഃ ശോകവിഹ്വലഃ 171.
ഇങ്ങനെ ദ്വീപിൽ താമസിച്ച ഗോകർണൻ ദുഃഖത്തിൽ മുഴുകി കഴിയുകയായിരുന്നു.
ശുകേന മന്ത്രമൂഢത്വാത്പിതുരേവം നിവേദിതമ്
മന്ത്രത്തിൽ സംശയം വന്നതിനാൽ ശുകപക്ഷി ഈ കാര്യം തന്റെ പിതാവിനോട് അറിയിച്ചു.
യാതാ ഽസ്മി മഥുരാം മാര്ഗേ സമുദ്രേ ജലമാലിനി
ഞാൻ മഥുരയിലേക്ക് പോയി; വഴിയിൽ, വെള്ളം നിറഞ്ഞ സമുദ്രത്തിൽ—
അവശ്യം ച ഗമിഷ്യേഽഹമനുജ്ഞാ തു പ്രദീയതാമ്
ഞാൻ തീർച്ചയായും പോകണം; ദയവായി അനുമതി നൽകണം.
ഗച്ഛ ത്വം പുത്ര മഥുരാമവസ്ഥാം മാമകീമിമാമ്
പുത്രാ, നീ മഥുരയിലേക്ക് പോയി എന്റെ ഇപ്പോഴത്തെ അവസ്ഥ കാണുക.
ഇത്യുക്തഃ സ തഥേത്യുക്ത്വാ പോതാരൂഢഃ ഖഗോത്തമഃ
അങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, 'അങ്ങനെ തന്നെയാകട്ടെ' എന്ന് പറഞ്ഞ്, ആ ശ്രേഷ്ഠനായ പക്ഷി പടവിൽ കയറിച്ചു.
ശ്രുത്വാ തൌ വിഷമാവസ്ഥം മൃതം ഹൃദി നിവേശ്യ ച
അവൻ അത്യന്തം കഷ്ടമായ നിലയിൽ മരിച്ചുവെന്ന് കേട്ടപ്പോൾ, അവർ അതിനെ മനസ്സിൽ ആഴമായി സ്വീകരിച്ചു.
അസ്മാകം ജീവനാര്ഥായ ത്വയാ കാര്യം വിഹങ്ഗമ
നമ്മുടെ ജീവൻ രക്ഷിക്കാനായി നീ എന്തെങ്കിലും ചെയ്യണം, പക്ഷീ.
ശുകേന പംജരസ്ഥേന കഥാലാപേന വിദ്യയാ
പഞ്ചരത്തിൽ അടച്ചിരിക്കുന്ന തത്തയുടെ സംസാരത്തിലും അറിവിലും നിന്നു,
അഥ സാര്ഥഃ സമായാതോ രത്നപൂര്ണോ യഥോദധിഃ
അപ്പോൾ രത്നങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ഒരു കാഫിലാ സമുദ്രംപോലെ അവിടെ എത്തി.
സര്വൈസ്തൈര്വിംശതിഃ സംഖ്യാ ഏകൈകേന സമുദ്രഗൈഃ 171.
അവരൊക്കെയും ഇരുപത് പേർ, ഓരോരുത്തർക്കും സമുദ്രത്തിൽ നിന്നുള്ളവരോടൊപ്പം ആയിരുന്നു.
പ്രസാദ്യ സര്വേ സമ്പൂജ്യ പ്രേഷിതാസ്തേ ഗൃഹം യയുഃ
അവരെ സന്തോഷിപ്പിച്ച് ആദരിക്കുകയും, യാത്രയയപ്പു നൽകി അവർ വീട്ടിലേക്ക് പോയി.