ശുകസ്യ ചരിതം സര്വം നിവേദ്യ ച മഹാമതിഃ
ശുകന്റെ എല്ലാ പ്രവൃത്തികളും വിവരിച്ച ശേഷം, ആ ജ്ഞാനി—
സുഖം പ്രാപ്തം മതം ചാപി വ്യവഹാരേ ച പൂജനേ
സന്തോഷവും, ഇടപാടുകളിലും ആദരവും നേടിയതോടെ—
പുനസ്തത്രൈവ ഗമനേ വണിഗ്ഭാവേ മതിര്ഗതാ
വ്യാപാരിയായി മാറാൻ വീണ്ടും അവിടേക്ക് പോകാൻ മനസ്സു തിരിഞ്ഞു.
ആനയിഷ്യേ ബഹൂന്യത്ര സാര്ധം രത്നപരീക്ഷകൈഃ സമുദ്രയായിഭിര്ലോകൈഃ സംവിദം പ്രോച്യ നിര്ഗതഃ
ഇവിടെ പലതും കൊണ്ടുവരാം, രത്നപരിശോധകരോടും സമുദ്രയാത്രക്കാരോടും കൂടെ—ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, അവൻ പുറപ്പെട്ടു.
പേയാഹാര സമാഹാരം കൃത്വാ കൃത്യവിദാര്ഥകമ്
പാനീയവും ഭക്ഷണവും ആവശ്യത്തിന് ശേഖരിച്ച്—
മാതാപിത്രോഃ ശുഭാ വാചോ ഗൃഹീത്വാ ദേവതാഗൃഹേ
അമ്മയുടെയും അച്ഛന്റെയും ആശംസകൾ ദേവാലയത്തിൽ സ്വീകരിച്ച്—
പിതുഃ ശുശ്രൂഷണം ചോക്ത്വാ സര്വം യൂയം കരിഷ്യഥ
'എന്റെ അച്ഛന് വേണ്ടിയുള്ള എല്ലാ സേവനങ്ങളും നിങ്ങൾ ചെയ്യണം' എന്ന് പറഞ്ഞ്—
ഭവതീഭിശ്ച കൃത്യം മേ കരണീയം യഥാ തഥാ
'നിങ്ങൾ സ്ത്രീകൾ എന്റെ ബാധ്യതകൾ യോജിച്ച രീതിയിൽ നിർവഹിക്കണം' എന്നും—
ഭാര്യാഭിഃ സമനുജ്ഞാതോ യാനപാത്രം ഗതസ്തദാ 171.
ഭാര്യമാരുടെ അനുമതി വാങ്ങി, യാത്രാ കപ്പലിലേക്ക് അവൻ പോയി.
പോതാരൂഢാസ്തതഃ സര്വേ പോതവാഹൈരുപോഹിതാഃ
അപ്പോൾ എല്ലാവരും കപ്പലിൽ കയറി, കപ്പൽക്കാരോടൊപ്പം യാത്ര തുടങ്ങി.
അഥ ദൈവവശാദ്വായുര്വിലോമഃ സമജായത പോതവാഹാസ്തതഃ സര്വേ വിസംജ്ഞാ മോഹിതാഃ കൃശാഃ
അപ്പോൾ ദൈവത്തിന്റെ ഇഷ്ടപ്രകാരം എതിര്ക്കാറ്റ് വീശി; കപ്പൽക്കാരെല്ലാം ബോധംകെട്ട്, ആശയക്കുഴപ്പത്തിലും ക്ഷീണത്തിലും ആകി.
ഹാ കഷ്ടം ഹി കഥം കിഞ്ച കുത്ര ഗച്ഛാമഹേ വയമ് ആക്ഷിപദ്വാഗ്ഭിരുഗ്രാഭിരന്യോന്യം ശങ്ക്യ മൂര്ച്ഛിതാഃ
'ഹായോ, എന്തൊരു ദുരിതം! എന്താണ് ഇതു? എവിടേക്കാണ് നാം പോകുന്നത്?'—ഇങ്ങനെ അവർ പരസ്പരം സംശയിച്ചും, ബോധംകെട്ടും, കഠിനവാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
ജല്പന്തി കോഽത്ര പാപിഷ്ഠഃ സമാരൂഢോ നിരാകൃതഃ
'ഇവിടെ ആരാണ് ഏറ്റവും പാപിയായത്, കപ്പലിൽ കയറി ഈ ദുരന്തം വരുത്തിയത്?' എന്ന് അവർ ചോദിച്ചു.
ഏവം വിലപതാം തേഷാം ചത്വാരോഽപി സമഭ്യയുഃ
ഇങ്ങനെ അവർ വിലപിക്കുമ്പോൾ, നാലുപേർ ഒരുമിച്ച് മുന്നോട്ട് വന്നു.
നിര്ഭര്ത്സനം തതസ്തേഷാമന്യോന്യമഭിജല്പനമ്
അവരിൽ പരസ്പരം കുറ്റപ്പെടുത്തലും നിന്ദയും അരങ്ങേറി.
അപുത്രസ്യ ഗതിര്നാസ്തി ഇതി സര്വസ്യ നിശ്ചിതമ്
'മകനില്ലാത്തവന് ഭാവി ഇല്ല'—ഇത് എല്ലാവരും ഉറപ്പിച്ചു.
യദത്ര യുക്തം കാലേഽസ്മിന്വിഷമേ സമുപസ്ഥിതേ
'ഇങ്ങനെയുള്ള ഈ കഠിനസമയത്ത് എന്താണ് ചെയ്യേണ്ടത്?'
ശുക ഉവാച അഹം കരിഷ്യേ തത്സര്വം മാ വിഷാദേ മനഃ കൃഥാഃ
ശുകൻ പറഞ്ഞു: 'എല്ലാം ഞാൻ ചെയ്യാം; നിങ്ങൾ വിഷമിക്കേണ്ട.'
ഏവമാശ്വാസ്യ പിതരം സമുഡ്ഡീയ തതോ ദ്രുതമ് 171.
അങ്ങനെ തന്റെ അച്ഛനെ ആശ്വസിപ്പിച്ച്, ഉടൻ അവനെ ഉയർത്തി പിടിച്ചു.
നീചഗത്യാ രക്ഷയന്വൈ സുതരം ദുസ്തരം ജലമ്
കീഴ്നോട്ടം കൊണ്ട് സഞ്ചരിച്ച്, കടക്കാൻ അത്യന്തം ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള വെള്ളത്തിൽ അവനെ സൂക്ഷിച്ചു.
രോമാംചിതതനുര്ജാതഃ ശുകോ വീക്ഷ്യ മഹാഗിരിമ്
വലിയ മല കാണുമ്പോൾ, ശുകന്റെ ശരീരം രോമാഞ്ചത്തോടെ നിറഞ്ഞു.
ദൃഷ്ടം ച വിഷ്ണ്വായതനം തേജസാ ചോപശോഭിതമ്
അവൻ വിഷ്ണുവിന്റെ വാസസ്ഥലം പ്രകാശത്തോടെ തിളങ്ങുന്നത് കണ്ടു.
വത്സാഽയം കോഽത്ര സംചാരീ കദാ കിം തു പിതാ മമ
'ഇവിടെ ഈ കിടാവാണ് സഞ്ചരിക്കുന്നത്? എപ്പോഴാണ്, എന്തിനാണ്? എങ്കിലും, ഇദ്ദേഹം എന്റെ അച്ഛനാണ്.'
ക്ഷണമേകം തഥാ ചൈനം തസ്യ ചിന്താന്വിതസ്യ ഹി
അവനെക്കുറിച്ച് ആലോചനയിൽ മുഴുകിയിരിക്കുമ്പോൾ, ഒരു നിമിഷം അങ്ങനെ നിന്നു.
നമോ നാരായണായോക്ത്വാ നിഷസാദ വരാസനേ അസംഖ്യാതാഃ സമായാതാ യഥാ ദേവീ തഥൈവ താഃ
'നമോ നാരായണ' എന്ന് പറഞ്ഞ്, ഉത്തമമായ ഇരിപ്പിടത്തിൽ ഇരുന്നു; അനേകം ദേവികൾ അവളെപ്പോലെ അവിടെ എത്തി.
ഗീതം വാദ്യം ച നൃത്യം ച യഥാസൌഖ്യം വിഹൃത്യ ച
അവിടെ പാട്ടും വാദ്യവും നൃത്തവും ഉണ്ടായിരുന്നു; എല്ലാവരും ഇഷ്ടാനുസരണം ആസ്വദിച്ചു.
ദേവതാദക്ഷിണേ ഭാഗേ പക്ഷിണാം ച ജടായുഷാമ്
ദേവിയുടെ വലത് വശത്ത് ദേവതകളും ജടായുവും മറ്റു പക്ഷികളും ഉണ്ടായിരുന്നു.
ശുകോ ലേഖ്യസമസ്തേഷാം മധ്യേ കൃത്വാ തു സംവിദമ്
ശുകൻ തന്റെ മനസ്സിലുള്ളത് അറിയിച്ച ശേഷം, എല്ലാവരുടെയും നടുവിൽ ഇരുന്നു.
തേ സമാശ്വാസ്യ തം പ്രാഹുഃ കഥമസ്മിന്ഭവാന്ഗതഃ 171.
അവർ അവനെ ആശ്വസിപ്പിച്ച് ചോദിച്ചു: 'നീ ഇവിടെ എങ്ങനെ എത്തിയിരിക്കുന്നു?'
ശുകസ്താന്പ്രത്യുവാചാഥ പിതാ മേ പോതസംസ്ഥിതഃ
ശുകൻ അവരോട് മറുപടി പറഞ്ഞു: 'എന്റെ അച്ഛൻ തോടിൽ ഇരിക്കുന്നു.'