ഇതി നിശ്ചിത്യ മനസാ വണിഗ്ഭാവം ഹൃദി സ്ഥിരമ്
ഇങ്ങനെ മനസ്സിൽ തീരുമാനിച്ച്, വ്യാപാരിയായിരിക്കണമെന്ന് ഉറപ്പിച്ചു.
തത്ര ക്രീത്വാ സുപണ്യാനി ഉത്തരാപഥഗാനി ച
അവിടെ അവൻ ഉത്തരം ഭാഗത്തു നിന്നുള്ള ഉത്തമവസ്തുക്കൾ വാങ്ങി.
ക്രീത്വാ ക്രേയാനി വസ്തൂനി ലാഭാലാഭം വിചാര്യ ച 170.
ലാഭം നഷ്ടം ആലോചിച്ച്, വിൽക്കാൻ ഉതകുന്ന വസ്തുക്കൾ വാങ്ങി.
മണിരത്നം ഹ്യശ്വരത്നം പട്ടരത്നം സമര്ഥകമ്
അവൻ വിലയേറിയ രത്നങ്ങൾ, നല്ല കുതിരകൾ, വിലപിടിച്ച വസ്ത്രങ്ങൾ, അനുയോജ്യമായ വസ്തുക്കൾ എന്നിവ സ്വന്തമാക്കി.
ഏകദാ സാര്ഥസമ്ഭാരോ വിശ്രാന്തുമുപചക്രമേ
ഒരു ദിവസം കഫിലയുടെ കൂട്ടം വിശ്രമിക്കാൻ ഒരുക്കം തുടങ്ങി.
നദ്യാസ്തീരേ സുപ്രദേശേ ആവാസാംശ്ച പ്രചക്രിരേ
ഒരു നദിയുടെ തീരത്തുള്ള മനോഹരമായ സ്ഥലത്ത് അവർ താമസസ്ഥലങ്ങൾ ഒരുക്കി.
സമാദിശ്യേതികൃത്യം ച ഭൃത്യൈഃ കതിപയൈര്വൃതഃ
അവൻ കുറച്ചു ഭൃത്യന്മാരുടെ ഇടയിൽ ഇരുന്ന് ചെയ്യേണ്ട കാര്യങ്ങൾ അവരോട് നിർദ്ദേശിച്ചു.
ക്രീഡാര്ഥം വിഹരംസ്തത്ര സോഽപശ്യത് സ്ഥാനമുത്തമമ്
അവിടെ വിനോദത്തിനായി സഞ്ചരിച്ചപ്പോൾ, അവൻ അത്യുത്തമമായ ഒരു സ്ഥലം കണ്ടു.
ഫലവന്തശ്ച വൃക്ഷാശ്ച പുഷ്പാണി സുരഭീണി ച
അവിടെ പഴമുള്ള വൃക്ഷങ്ങളും സുഗന്ധമുള്ള പുഷ്പങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു.
തത്രാരുഹ്യ ദരീദ്വാരം യാവദ്ദൃഷ്ടിര്നിപാത്യതേ
അവിടെ കയറി, ഗുഹയുടെ വാതിലിലേക്ക് ദൃഷ്ടി എത്തുന്നത്ര ദൂരം നോക്കി.
ശ്രുത്വാപി ശബ്ദപ്രഭവം കിമേതദിതി നിശ്ചയമ്
ശബ്ദത്തിന്റെ ഉത്ഭവം കേട്ടിട്ടും, 'ഇത് എന്താണ്?' എന്നുറപ്പോടെ അവൻ വിചാരിച്ചു.
തേനോക്തം ഭോ ഇഹാഗച്ഛ ആതിഥ്യം കരവാണി തേ
അവൻ പറഞ്ഞു: 'സൗഹൃദമേ, ഇവിടെ വാ; ഞാൻ നിന്നെ ആദരിക്കാം.'
ഫലാനീമാനി സ്വാദൂനി മധുമാംസോദകാനി ച 170.
ഇവിടെ ഈ മധുരമായ പഴങ്ങളും തേനും ഇറച്ചിയും വെള്ളവും ഉണ്ട്.
ആഗത്യ പിതരൌ മഹ്യം വിശേഷം തൌ കരിഷ്യതഃ
എന്റെ മാതാപിതാക്കൾ ഇവിടെ എത്തിയാൽ, അവർ നിന്നെ പ്രത്യേകമായി ആദരിക്കും.
ഗൃഹസ്ഥസ്തസ്യ പിതരോ വസന്തി നരകേ ധ്രുവമ്
ഒരു ഗൃഹസ്ഥന്റെ മാതാപിതാക്കൾ നരകത്തിൽ വസിച്ചാൽ, അതു നിർവചിതമാണ്—
അതിഥിര്യസ്യ ഭഗ്നാശോ ഗൃഹാത്പ്രവ്രജതേ യദി
ഒരു അതിഥി പ്രതീക്ഷകൾ നഷ്ടപ്പെട്ട് വീടുവിട്ടുപോകുന്നുണ്ടെങ്കിൽ—
തസ്മാത്സര്വപ്രയത്നേന പൂജ്യോ വൈ ഗൃഹമേധിനാ
അതിനാൽ, എല്ലാ ശ്രമത്തോടും കൂടി ഗൃഹസ്ഥൻ അതിഥിയെ ആദരിക്കണം.
ഏവംവിധാഃ ശുഭാ വാചോ വൈശ്യോ ധര്മോപദേശകാത്
ഇങ്ങനെ ശുഭമായ വാക്കുകൾ ധർമ്മത്തിൽ പരിശീലനം നേടിയ വാണികൻ പറഞ്ഞു.
ഋഷിഃ കസ്ത്വം പുരാണജ്ഞഃ കിം വാ ദേവോഽഥ ഗുഹ്യകഃ
മഹർഷേ, നീ ആരാണ്? പുരാതനജ്ഞാനത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവൻ ആണോ? ദേവനോ, അഥവാ രഹസ്യജീവിയോ?
കസ്ത്വം കഥയ മേ സത്യമുത്സാഹശ്ചാതിഥിപ്രിയഃ
നീ ആരാണ്? സത്യം പറയൂ. നീ ഉത്സാഹവും അതിഥിപ്രീതിയും ഉള്ളവൻ ആണ്.
ഇത്യുക്തഃ സ ശുകഃ സര്വം ശശംസാത്മപുരാകൃതമ്
ഇങ്ങനെ ചോദിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, ആ ശുകൻ തന്റെ മുമ്പ് ചെയ്ത എല്ലാ കാര്യങ്ങളും പറഞ്ഞു.
ശുകസ്യ വിപ്രിയം യാദൃങ് മഹര്ഷേസ്തു തപസ്യതഃ
ശുകന് എന്ത് ഇഷ്ടമല്ലയോ, അതേപോലെ തന്നെ മഹർഷിക്കും, austerityയിൽ ലീനനായവനുമായിരുന്നു.
തപശ്ചചാര വിപുലം ശുകോ വ്യാസസുതോ മഹാന് 170.
വ്യാസന്റെ മഹാനായ പുത്രൻ ശുകൻ വലിയ തപസ്സ് ചെയ്തു.
ഋഷയസ്തത്ര ചാജഗ്മുരസിതോ ദേവലസ്തദാ
അപ്പോൾ അസിതനും ദേവലനും ഉൾപ്പെടെ മഹർഷിമാർ അവിടെ എത്തി.
അങ്ഗിരാസ്തൈത്തിരീ രൈഭ്യഃ കാണ്വോ മേധാതിഥിഃ കൃതഃ
അംഗിരാസ്, തൈത്തിരീയൻ, റൈഭ്യൻ, കാണ്വൻ, മേധാതിഥി, കൃതൻ —
വാമദേവശ്ചാശ്വശിരാസ്ത്രിശീര്ഷോ ഗൌതമോദരഃ
വാമദേവൻ, അശ്വശിരസ്, ത്രിശീർഷൻ, ഗൗതമൻ, ഉദരൻ —
ശുകം സമ്മുഖയാമാസുഃ പപ്രച്ഛുര്ദ്ധര്മസംഹിതാമ്
അവരൊക്കെയും ശുകനെ സമീപിച്ചു, ധർമ്മത്തിന്റെ മാർഗ്ഗം കുറിച്ച് ചോദിച്ചു.
ഭ്രഷ്ടഃ ശ്രദ്ധാന്വിതോ ബാല്യാത്സുനീത്യാമഗ്രതശ്ചരന്
വിശ്വാസത്തിൽ അർപ്പിതനായിരുന്നെങ്കിലും, ബാല്യത്തിൽ ഞാൻ നല്ല വഴികൾ പിന്തുടർന്നിട്ടും വഴിതെറ്റി പോയി.
അന്യായവാദിനം മാം ച ഗുരുര്നിത്യം നിഷേധതി
ന്യായമില്ലാത്തത് സംസാരിച്ച എന്നെ ഗുരു എപ്പോഴും വിലക്കിയിരുന്നു.
പൂര്വപക്ഷാശ്ച സിദ്ധാന്താഃ പരസ്പരജിഗീഷവഃ
പൂർവ്വപക്ഷവും സിദ്ധാന്തങ്ങളും തമ്മിൽ പരസ്പരം ജയിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു.