തത സാ പീവരീ പ്രാഹ കിമേവം ഭാഷസേ നൃപ
അപ്പോൾ ആ പീവരി ചോദിച്ചു: 'രാജാവേ, ഇങ്ങനെ പറയുന്നതെന്തിന്?''
മത്തഃ സുപ്തഃ പ്രമത്തശ്ച അസമ്ബദ്ധം പ്രഭാഷതേ
മദ്യപാനത്തിലോ ഉറക്കത്തിലോ അശ്രദ്ധയിലോ ആയാൽ, അവൻ അർത്ഥമില്ലാത്തത് സംസാരിക്കും.
പീവര്യുവാച പ്രാണാംസ്ത്യക്ഷ്യാമ്യഹം ദേവ ഗോപയിഷ്യസി മേ യദി ।। 153.
പീവരി പറഞ്ഞു: 'സ്വാമിയേ, നീ എന്നെ രക്ഷിക്കില്ലെങ്കിൽ ഞാൻ ജീവൻ വിട്ടുകളയും.'
പ്രിയായാ വചനം ശ്രുത്വാ പ്രത്യുവാച നരാധിപഃ
പ്രിയയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട രാജാവ് മറുപടി പറഞ്ഞു.
തത്ര ഗത്വാ യഥാതത്ത്വം വദിഷ്യാമി ശുഭാനനേ
അവിടെ ചെന്നു, സത്യം എങ്ങനെയോ അതുപോലെ ഞാൻ പറയാം, സുന്ദരമുഖിയേ.
പുത്രാന്സംസ്ഥാപ്യ ദൌഹിത്രാന്സ്വേ സ്ഥാനേ ശുഭാന്പ്രിയേ
മക്കളെയും മക്കളുടെ മക്കളെയും അവരവരുടെ സ്ഥാനങ്ങളിൽ സ്ഥാപിച്ചശേഷം, പ്രിയമായ സുന്ദരിയേ,
തതഃ സമ്മാനയാമാസ ജനം പുരനിവാസിനമ്
അതിനുശേഷം നഗരവാസികളെ അദ്ദേഹം ആദരപൂർവ്വം സ്വീകരിച്ചു.
രാജ്യേ പുത്രാന്നിയോക്ഷ്യാമി യദി വോ രോചതേഽനഘാഃ
നിങ്ങൾക്ക് ഇഷ്ടമെങ്കിൽ, ഞാൻ എന്റെ മക്കളെ രാജ്യത്തിൽ നിയമിക്കും, പാപരഹിതരായവരേ.
നിത്യമിച്ഛന്തി വൈ ലോകോ യമസ്യേച്ഛന്തി നാന്യഥാ
ജനങ്ങൾ എല്ലായ്പ്പോഴും യമന്റെ ഇച്ഛയേ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; അതിന് വിപരീതമായി ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല.
തസ്മാത്സര്വപ്രയത്നേന ഗച്ഛാവോ മഥുരാം പുരീമ്
അതിനാൽ, എല്ലാ ശ്രമത്തോടും കൂടി നാം മഥുരാ നഗരത്തിലേക്ക് പോകാം.
ഇദാനീം തു മയാ ജ്ഞാതം ത്യാഗാന്നാസ്തി പരം സുഖമ്
ഇപ്പോൾ ഞാൻ മനസ്സിലാക്കി, ത്യാഗത്തേക്കാൾ വലിയ സന്തോഷം മറ്റൊന്നുമില്ല.
നാസ്തി രാഗസമം ദുഃഖം നാസ്തി ത്യാഗാത്പരം സുഖമ്
ആസക്തിയേക്കാൾ വലിയ ദുഃഖം ഇല്ല, ത്യാഗത്തേക്കാൾ വലിയ സന്തോഷവും ഇല്ല.
പ്രായേണ സര്വകാമാനാം പരിത്യാഗോ വിശിഷ്യതേ 153.
സാധാരണയായി, എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും ഉപേക്ഷിക്കുന്നത് ഏറ്റവും ഉത്തമം എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.
തതഃ പൌരജനം ദൃഷ്ട്വാ ചതുരങ്ഗബലാന്വിതഃ
അതിനുശേഷം, നഗരവാസികളെ നാലു വിഭാഗങ്ങളായ സൈന്യത്തോടൊപ്പം കണ്ടു.
തേന ദൃഷ്ടാ പുരീ രമ്യാ വാസവസ്യ പുരീ യഥാ
അവൻ ആ മനോഹരമായ നഗരത്തെ കണ്ടു, അതു ഇന്ദ്രന്റെ നഗരത്തെപ്പോലെ മനോഹരമായിരുന്നു.
രമ്യം മധുവനം നാമ വിഷ്ണുസ്ഥാനമനുത്തമമ്
അവിടെ മനോഹരമായ മധുവനം ഉണ്ട്, വിഷ്ണുവിന്റെ പരമോന്നതമായ വാസസ്ഥലം.
ഏകാദശീ ശുക്ലപക്ഷേ മാസി ഭാദ്രപദേ തഥാ
ഭാദ്രപദ മാസത്തിൽ, ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ പതിനൊന്നാം തീയതിയിൽ,
വനം കുന്ദവനം നാമ തൃതീയം ചൈവമുത്തമമ്
അവിടെ കുന്ദവനം എന്ന പേരിൽ മൂന്നാമത്തേതും ഉത്തമവുമായ ഒരു വനമുണ്ട്.
ഏകാദശീ കൃഷ്ണപക്ഷേ മാസി ഭാദ്രപദേ ഹി വാ
അല്ലെങ്കിൽ ഭാദ്രപദ മാസത്തിൽ കൃഷ്ണപക്ഷത്തിലെ പതിനൊന്നാം തീയതിയിലും,
ചതുര്ഥം കാമ്യകവനം വനാനാം വനമുത്തമമ്
നാലാമത്തേതായ കാമ്യകവനം, വനങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമമായ വനമാണ്.
വിമലസ്യ ച കുണ്ഡേ തു സര്വപാപൈഃ പ്രമുച്യതേ
വിമലയുടെ കുളത്തിൽ കുളിച്ചാൽ എല്ലാ പാപങ്ങൾ നിന്നും മോചനം ലഭിക്കും.
പംചമം ബകുലം നാമ വനാനാമുത്തമം വനമ്
അഞ്ചാമത്തേതായ ബകുലം, വനങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമമായ വനമാണ്.
യമുനായാഃ പരേ പാരേ ദേവാനാമപി ദുര്ല്ലഭമ് 153.
യമുനയുടെ അപ്പുറത്തുള്ള തീരത്ത്, ദേവന്മാർക്കു പോലും എത്തിപ്പെടാൻ പ്രയാസമുള്ള ഒരു സ്ഥലം ഉണ്ട്.
തത്ര ഗത്വാ തു വസുധേ മദ്ഭക്തോ മത്പരായണഃ
അവിടെ എത്തുന്ന എന്റെ ഭക്തൻ, പൂർണ്ണമായും എന്നിലേക്കു സമർപ്പിച്ചവൻ,
സപ്തമം തു വനം ഭൂമേ ഖാദിരം ലോകവിശ്രുതമ്
ഭൂമിദേവി, ഏഴാമത്തെ കാട്, ലോകത്ത് പ്രശസ്തമായ ഖാദിരവനം ആണു.
മഹാവനം ചാഷ്ടമം തു സദൈവ തു മമ പ്രിയമ്
എട്ടാമത്തെ കാട് മഹാവനം; അതു എപ്പോഴും എനിക്ക് വളരെ പ്രിയം.
ലോഹജങ്ഘവനം നാമ ലോഹജങ്ഘേന രക്ഷിതമ്
ലോഹജംഗ്ഗവനം എന്ന പേരിലുള്ള കാട്, ലോഹജംഗ്ഗൻ സംരക്ഷിക്കുന്നതാണു.
വനം ബില്വവനം നാമ ദശമം ദേവപൂജിതമ്
പത്താമത്തെ കാട് ബിൽവവനം എന്നാണു വിളിക്കുന്നത്; ദേവന്മാർ ആരാധിക്കുന്ന കാടാണത്.
ഏകാദശം തു ഭാണ്ഡീരം യോഗിനഃ പ്രിയമുത്തമമ്
പതിനൊന്നാമത്തെ കാട് ഭാണ്ഡീരവനം; യോഗിമാർക്ക് അത്യന്തം പ്രിയവും ഉത്തമവുമാണ്.
ഭാണ്ഡീരം തമനുപ്രാപ്യ വനാനാം വനമുത്തമമ്
ഭാണ്ഡീരവനം, എല്ലാ കാടുകളിലും ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠമായത്, അവിടെ എത്തുമ്പോൾ,