തസ്യാരാധയതോ ദേവം ഹരിം നാരായണം പ്രഭുമ് । ആജഗാമ മഹായോഗീ മാര്കണ്ഡേയോ മഹാമുനിഃ ।। ൧൩.
അവൻ ഹരിയെ, നാരായണനെ, പ്രഭുവിനെ ആരാധിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, മഹായോഗിയും മഹാമുനിയുമായ മാർകണ്ടേയൻ അവിടെ എത്തി.
തം ദൃഷ്ട്വാഽഭ്യാഗതം ദൂരാദര്ഘപാദ്യേന സോ മുനിഃ । അര്ചയാമാസ തം ഭക്ത്യാ മുദാ പരമയാ യുതഃ ।। ൧൩.
അവനെ ദൂരത്തിൽ നിന്ന് വരുന്നത് കണ്ട മുനി, പരമാനന്ദത്തോടെ, അർഘ്യവും പാദ്യവും നൽകി, ഭക്തിയോടെ അവനെ ആദരിച്ചു.
കൌശ്യാം വൃഷ്യാം തദാസീനം പപ്രച്ഛേദം മുനിസ്തദാ । ശാധിം മാം മുനിശാര്ദൂല കിം കരോമി മഹാവ്രത ।। ൧൩.
അന്ന് ആ പശുവളപ്പിൽ ഇരുന്നുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, ആ മുനി അവനോട് ചോദിച്ചു: 'മുനിശ്രേഷ്ഠാ, മഹാവ്രതധാരിയായ നീ എന്നെ ഉപദേശിക്കണം. ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യണം?'
ഏവമുക്തഃ സ വിപ്രേന്ദ്രോ മാര്കണ്ഡേയോ മഹാതപാഃ । ഉവാച ശ്ലക്ഷ്ണയാ വാചാ മുനിം ഗൌരമുഖം തദാ ।। ൧൩.
അങ്ങനെ ചോദിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, മഹാതപസ്സുള്ള മാർകണ്ടേയൻ സ്നേഹപൂർവ്വം ഗൗരമുഖമുനിക്കു മറുപടി പറഞ്ഞു.
മാര്കണ്ഡേയ ഉവാച । ഏതദേവ മഹത്കൃത്യം യത്സതാം സംഗമോ ഭവേത് । യത്തു സാന്ദേഹികം കാര്യം തത്പൃച്ഛസ്വ മഹാമുനേ ।। ൧൩.
മാർകണ്ടേയൻ പറഞ്ഞു: 'സത്സംഗം ഉണ്ടാകുന്നത് തന്നെയാണ് ഏറ്റവും വലിയ കര്ത്തവ്യം. എന്നാൽ, ഏതെങ്കിലും കാര്യത്തിൽ സംശയം ഉണ്ടെങ്കിൽ, മഹാമുനിയേ, അതു ചോദിക്കൂ.'
ഗൌരമുഖ ഉവാച । ഏതേ ഹി പിതരോ നാമ പ്രോച്യന്തേ വേദവാദിഭിഃ । സര്വവര്ണഷു സാമാന്യാ ഉതാഹോസ്വിത് പൃഥക് പൃഥക് ।। ൧൩.
ഗൗരമുഖൻ പറഞ്ഞു: 'വേദപണ്ഡിതർ ഇവരെ പിതാക്കന്മാർ എന്നു പറയുന്നു. ഇവർ എല്ലാ വർഗ്ഗങ്ങൾക്കും പൊതുവാണോ, അല്ലെങ്കിൽ വേറേ വേറെയാണോ?'
മാര്കണ്ഡേയഃ । സര്വേഷാമേവ ദേവാനാമാദ്യോ നാരായണോ ഗുരുഃ । തസ്മാദ് ബ്രഹ്മാ സമുത്പന്നഃ സോഽപി സപ്താസൃജന്മുനീന് ।। ൧൩.
മാർകണ്ടേയൻ പറഞ്ഞു: 'എല്ലാ ദേവന്മാരിലും ആദ്യഗുരു നാരായണനാണ്. അവനിൽ നിന്ന് ബ്രഹ്മാവു ജനിച്ചു; അവൻ തന്നെ ഏഴു മുനിമാരെ സൃഷ്ടിച്ചു.'
മാം യജസ്വേതി തേനോക്താസ്തദാ തേ പരമേഷ്ഠിനാ । ആത്മനാത്മാനമേവാഗ്രേ അയജന്ത ഇതി ശ്രുതിഃ ।। ൧൩.
'എന്നെ ആരാധിക്കൂ' എന്ന് പരമേശ്വരൻ അവനോട് പറഞ്ഞു. ആദ്യം അവർ സ്വയം തന്നെ ആത്മാവിനാൽ ആരാധിച്ചു എന്നാണ് ശാസ്ത്രം പറയുന്നത്.
തേഷാം വൈ ബ്രഹ്മജാതാനാം മഹാവൈകാരികര്മണാമ് । അശപദ് വ്യഭിചാരോ ഹി മഹാനേഷ കൃതോ യതഃ । പ്രഭ്രഷ്ടജ്ഞാനിനഃ സര്വേ ഭവിഷ്യഥ ന സംശയഃ ।। ൧൩.
ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്ന് ജനിച്ചവരും മഹത്തായ സൃഷ്ടികർമ്മങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടവരും വലിയൊരു പാപം ചെയ്തു. അതിനാൽ ഒരു ശാപം ലഭിച്ചു: 'നിങ്ങൾക്ക് എല്ലാവർക്കും ജ്ഞാനം നഷ്ടമാകും, ഇതിൽ സംശയമില്ല.'
ഏവം ശപ്താസ്തതസ്തേ വൈ ബ്രഹ്മണാത്മസമുദ്ഭവാഃ । സദ്യോ വംശകരാന് പുത്രാനുത്പാദ്യ ത്രിദിവം യയുഃ ।। ൧൩.
അങ്ങനെ ശപിക്കപ്പെട്ട ബ്രഹ്മാവിന്റെ ആത്മസമുദ്ഭവരായ അവർ, വംശം തുടരുന്ന പുത്രന്മാരെ ജനിപ്പിച്ച ശേഷം ഉടൻ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയി.
തതസ്തേഷു പ്രയാതേഷു ത്രിദിവം ബ്രഹ്മവാദിഷു । തത്പുത്രാഃ ശ്രാദ്ധദാനേന തര്പയാമാസുരഞ്ജസാ ।। ൧൩.
അവർ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ പോയപ്പോൾ, അവരുടെ പുത്രന്മാർ ശ്രാദ്ധദാനത്തിലൂടെ അവരെ വേഗത്തിൽ തൃപ്തിപ്പെടുത്തി.
തേ ച വൈമാനികാഃ സര്വേ ബ്രഹ്മണഃ സപ്ത മാനസാഃ । തത് പിണ്ഡദാനം മന്ത്രോക്തം പ്രപശ്യന്തോ വ്യവസ്ഥിതാഃ ।। ൧൩.
ബ്രഹ്മാവിന്റെ മനസ്സിൽ നിന്ന് ജനിച്ച ആ ഏഴു വൈമാനികർ, മന്ത്രപ്രകാരമുള്ള പിണ്ഡദാനത്തെ നിരീക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് അവിടെ നിലകൊള്ളുന്നു.
ഗൌരമുഖ ഉവാച । യേ ച തേ പിതരോ ബ്രഹ്മന് യം ച കാലം സമാസതേ । കിം യതോ വൈ പിതൃഗണാസ്തസ്മിംല്ലോകേ വ്യവസ്ഥിതാഃ ।। ൧൩.
ഗൗരമുഖൻ ചോദിച്ചു: 'ബ്രാഹ്മണാ, ആ പിതാക്കന്മാർ ആരാണ്? അവർ എത്രകാലം അവിടെ താമസിക്കുന്നു? ആ പിതൃഗണങ്ങൾ ആ ലോകത്ത് എങ്ങനെ സ്ഥാപിതരായി?'
മാര്കണ്ഡേയ ഉവാച । പ്രവര്ത്തന്തേ വരാഃ കേചിദ് ദേവാനാം സോമവര്ദ്ധനാഃ । തേ മരീച്യാദയഃ സപ്ത സ്വര്ഗേ തേ പിതരഃ സ്മൃതാഃ ।। ൧൩.
മാർകണ്ടേയൻ പറഞ്ഞു: 'ദേവന്മാരുടെയും സോമന്റെ ശക്തി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്ന ചില മഹാന്മാർ സജീവരായിരിക്കുന്നു; അവർ മാർീചിമുതൽ ആരംഭിക്കുന്ന ഏഴുപേരാണ്, സ്വർഗ്ഗത്തിൽ ഇവരെ പിതാക്കന്മാർ എന്നു ഓർമ്മിക്കുന്നു.'
ചത്വാരോ മൂര്ത്തിമന്തോ വൈ ത്രയസ്ത്വന്യേ ഹ്യമൂര്ത്തയഃ । തേഷാം ലോകനിസര്ഗം ച കീര്ത്തയിഷ്യാമി തച്ഛൃണു ।। ൧൩.
അവരിൽ നാലുപേർ രൂപമുള്ളവരും, മറ്റുമൂന്നു പേർ രൂപരഹിതരുമാണ്. അവരുടെ ലോകസൃഷ്ടിയെക്കുറിച്ച് ഞാൻ വിശദമായി പറയും, കേൾക്കൂ.
പ്രഭാവം ച മഹര്ധി ച വിസ്തരേണ നിബോധ മേ । ധര്മമൂര്തിധരാസ്തേഷാം ത്രയോഽന്യേ പരമാ ഗണാഃ । തേഷാം നാമാനി ലോകാംശ്ച കീര്തയിഷ്യാമി തച്ഛൃണു ।। ൧൩.
അവരുടെ ശക്തിയും മഹത്വവും ഞാൻ വിശദമായി പറയും. അവരിൽ മൂന്നു പേർ ധർമ്മത്തിന്റെ രൂപം ധരിച്ചവരാണ്, മറ്റുള്ളവർ ഉന്നതഗണങ്ങളാണ്. അവരുടെ പേരുകളും ലോകങ്ങളും ഞാൻ പറയും, ശ്രദ്ധിച്ച് കേൾക്കൂ.
ലോകാഃ സംതാനകാ നാമ യത്ര തിഷ്ഠന്തി ഭാസ്വരാഃ । അമൂര്ത്തയഃ പിതൃഗണാസ്തേ വൈ പുത്രാഃ പ്രജാപതേഃ ।। ൧൩.
സന്താനക എന്ന പേരിലുള്ള ലോകങ്ങളിൽ പ്രകാശമുള്ള രൂപരഹിതനായ പിതൃഗണങ്ങൾ താമസിക്കുന്നു; ഇവർ പ്രജാപതിയുടെ പുത്രന്മാരാണ്.
വിരാജസ്യ പ്രജാശ്രേഷ്ഠാ വൈരാജാ ഇതി തേ സ്മൃതാഃ ൧൩.
വിരാടിന്റെ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠമായ സന്തതികൾ വൈരാജന്മാർ എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
ഏതേ വൈ ലോകവിഭ്രഷ്ടാ ലോകാന് പ്രാപ്യ സനാതനാന് । പുനര്യുഗശതാന്തേഷു ജായന്തേ ബ്രഹ്മവാദിനഃ ।। ൧൩.
ഇവർ സ്വന്തം ലോകങ്ങളിൽ നിന്ന് വീണുപോയാൽ, വീണ്ടും ശാശ്വതലോകങ്ങൾ പ്രാപിക്കുന്നു. നൂറുകണക്കിന് യുഗങ്ങൾ കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, അവർ വീണ്ടും ബ്രഹ്മജ്ഞാനികൾ ആയി ജനിക്കുന്നു.
തേ പ്രാപ്യ താം സ്മൃതിം ഭൂയഃ സാധ്യ യോഗമനുത്തമമ് । ചിന്ത്യ യോഗഗതിം ശുദ്ധാം പുനരാവൃത്തിദുര്ലഭാമ് ।। ൧൩.
അവർ ആ സ്മൃതി വീണ്ടും പ്രാപിച്ച ശേഷം, ഉന്നതവും നിർമ്മലവുമായ യോഗമാർഗ്ഗം ധ്യാനിച്ച്, തിരിച്ചുവരവ് ദുർലഭമായ ശുദ്ധമായ യോഗഗതിയെ പ്രാപിക്കുന്നു.
ഏതേ സ്മ പിതരഃ ശ്രാദ്ധേ യോഗിനാം യോഗവര്ദ്ധനാഃ । ആപ്യായിതാസ്തു തേ പൂര്വം യോഗം യോഗബലേ രതൌ ।। ൧൩.
ശ്രാദ്ധത്തിൽ ലഭിക്കുന്ന ഭോജനത്താൽ ഈ പിതാക്കന്മാർ യോഗികളുടെ യോഗശക്തി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു. മുമ്പ് അവർ സംതൃപ്തരായപ്പോൾ, യോഗശക്തിയിൽ ആനന്ദിച്ചു.
തസ്മാച്ഛ്രാദ്ധാനി ദേയാനി യോഗിനാം യോഗിസത്തമ । ഏഷ വൈ പ്രഥമഃ സര്ഗഃ സോമപാനാമനുത്തമഃ ।। ൧൩.
അതിനാൽ, യോഗികൾ ശ്രാദ്ധം അർപ്പിക്കണം, മഹായോഗിയിലേയ്ക്കും. സോമം പാനം ചെയ്യുന്നവരുടെ ഈ സൃഷ്ടിയാണ് ഏറ്റവും പ്രധാനം, അതുല്യവും.
ഏതേ ത ഏകതനവോ വര്തന്തേ ദ്ബിജസത്തമാഃ । ഭൂര്ലോകവാസിനാം യാജ്യാഃ സ്വര്ഗലോകനിവാസിനഃ ൧൩.
ഈ പിതാക്കന്മാർ ഒരേ വംശത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു, മഹാജന്മക്കാരേ. ഭൂമിയിൽ വസിക്കുന്നവരും സ്വർഗ്ഗത്തിൽ വസിക്കുന്നവരും ഒരുപോലെ ആരാധനാർഹരാണ്.
കല്പവാസികസംജ്ഞാനാം തേഷാമപി ജനേ ഗതാഃ । സനകാദ്യാസ്തതസ്തേഷാം വൈരാജാസ്തപസി സ്ഥിതാഃ । തേഷാം സത്യഗതാ മുക്താ ഇത്യേഷാ പിതൃസംതതിഃ ।। ൧൩.
ഇവരിൽ ചിലർ 'കല്പവാസികർ' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. അവരുടെ കൂട്ടത്തിൽ സനകാദികൾ ഉണ്ട്, വൈരാജന്മാർ തപസ്സിൽ നിലകൊള്ളുന്നു. അവരിൽ സത്യത്തിൽ എത്തിച്ചേർന്നവർ മോക്ഷം പ്രാപിച്ചു. ഇങ്ങനെയാണ് പിതൃവംശം.
അഗ്നിഷ്വാത്തേതി മാരീച്യാ വൈരാജാ ബര്ഹിസംജ്ഞിതാഃ । സുകാലേയാപി പിതരോ വസിഷ്ഠസ്യ പ്രജാപതേഃ । തേഽപി യാജ്യാസ്ത്രിഭിര്വര്ണൈര്ന ശൂദ്രേണ പൃഥക്കൃതമ് ।। ൧൩.
മാരീചിയുടെ സന്തതിയായ അഗ്നിഷ്വാത്തന്മാരും, ബർഹിഷത് എന്നറിയപ്പെടുന്ന വൈരാജന്മാരും, പ്രജാപതി വസിഷ്ഠന്റെ പിതാക്കന്മാരായ സുകാലേയന്മാരും മൂന്നു വർണ്ണക്കാർ ശുദ്ധമായി ആരാധിക്കേണ്ടവരാണ്; ശൂദ്രൻ വേറിട്ട് ചെയ്യരുത്.
വര്ണത്രയാഭ്യനുജ്ഞാതഃ ശൂദ്രഃ സര്വാന് പിതൃന് യജേത് । ന തു തസ്യ പൃഥക് സന്തി പിതരഃ ശൂദ്രജാതയഃ ।। ൧൩.
മൂന്നു വർണ്ണക്കാർ അനുമതി നൽകിയാൽ ശൂദ്രൻ എല്ലാവരെയും ആരാധിക്കാം; പക്ഷേ ശൂദ്രജാതിക്കാർക്ക് വേറിട്ട പിതാക്കന്മാർ ഇല്ല.
മുക്തശ്ചേതനകോ ബ്രഹ്മന് നനു വിപ്രേഷു ദൃശ്യതേ । വിശേഷശാസ്ത്രദൃഷ്ട്യാ തു പുരാണാനാം ച ദര്ശനാത് ।। ൧൩.
ബ്രാഹ്മണാ, മോക്ഷം പ്രാപിച്ചും ബോധമുള്ളവനും ബ്രാഹ്മണന്മാരിൽ കാണപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ പ്രത്യേക ശാസ്ത്രങ്ങൾക്കും പുരാണങ്ങൾക്കും അനുസരിച്ച് വ്യത്യാസമുണ്ട്.
ഏവം ഋഷിസ്തുതൈഃ ശാസ്ത്രം ജ്ഞാത്വാ യാജ്യകസംഭവാന് । സ്വയം സൃഷ്ട്യാം സ്മൃതിര്ലബ്ധാ പുത്രാണാം ബ്രഹ്മണാ തതഃ । പരം നിര്വാണമാപന്നാസ്തേഽപി ജ്ഞാനേന ഏവ ച ।। ൧൩.
ഋഷിമാർ വാഴ്ത്തിയ ശാസ്ത്രവും ആരാധ്യരുടെ ഉത്ഭവവും അറിഞ്ഞ്, ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്ന് അവരുടെ പുത്രന്മാർക്ക് സൃഷ്ടിയുടെ ഓർമ്മ ലഭിച്ചു. അവർ ജ്ഞാനത്തിലൂടെ പരമമോക്ഷം പ്രാപിച്ചു.
വസ്വാദീനാം കശ്യപാദ്യാ വര്ണാനാം വസവാദയഃ । അവിശേഷേണ വിജ്ഞേയാ ഗന്ധര്വാദ്യാ അപി ധ്രുവമ് ।। ൧൩.
വസുക്കളെയും മറ്റുള്ളവരെയും കശ്യപൻമാരെയും എല്ലാവർണ്ണക്കാരിലും ഉൾപ്പെടുത്തി മനസ്സിലാക്കണം; ഗന്ധർവന്മാരെയും മറ്റുള്ളവരെയും അങ്ങനെ തന്നെ.
ഏഷ തേ പൈതൃകഃ സര്ഗ ഉദ്ദേശേന മഹാമുനേ । കഥിതോ നാന്ത ഏവാസ്യ വര്ഷകോട്യാ ഹി ദൃശ്യതേ ।। ൧൩.
മഹാമുനിയേ, പിതാക്കന്മാരുടെ ഈ സൃഷ്ടി സംക്ഷിപ്തമായി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; ഇതിന് കോടിക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾക്കു ശേഷവും അവസാനം ഇല്ല.