വരാഹപുരാണമ്

തപസ്തീവ്രം സമാസ്ഥായ ശോഷയിഷ്യേ കലേവരമ്

"ഇനി ഞാൻ കഠിനമായ തപസ്സിൽ ഇരുന്നു ഈ ശരീരം ഉണക്കും."

ഗണ്ഡകീസംഗമേ സ്നാത്വാ സന്തര്പ്യ പിതൃദേവതാഃ 146.

ഗണ്ഡകി സംയുക്തത്തിൽ स्नान ചെയ്ത് പിതൃദേവതകളെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തി,

പശ്യന്ഭൃഗ്വാശ്രമം രമ്യമുത്തരം ഗതവാന് ശനൈഃ

ഭൃഗുവിന്റെ മനോഹരമായ ആശ്രമം കാണുമ്പോൾ, അവൻ പതിയെ വടക്കോട്ട് മുന്നോട്ട് പോയി.

ദൃഷ്ട്വാ തീരേഷു വിശ്രാംതസ്തപോഭൂമിമചിംതയത്

അവിടെ岸ത്തുകളിൽ കാഴ്ച കണ്ടു വിശ്രമിച്ച്, തപസ്സിന്റെ സ്ഥലം ചിന്തിച്ചു.

അതപ്യത തപോ ഘോരം ശിവദര്ശനലാലസഃ

ശിവന്റെ ദർശനം ആഗ്രഹിച്ച്, അവൻ ഭയങ്കരമായ തപസ്സ് നടത്തി.

ലിംഗരൂപധരഃ സാക്ഷാദുപര്യപി തഥാ ഹ്യധഃ

ശിവൻ ലിംഗരൂപത്തിൽ നേരിട്ട്, മേലും താഴെയും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.

ഉവാച ച പ്രസന്നാത്മാ മുനേ പശ്യ ച മാം ശിവമ്

പ്രസന്നമായ ഹൃദയത്തോടെ ശിവൻ പറഞ്ഞു: "മുനീ, എന്നെ ശിവനായി കാണു."

പൂര്വമന്തരഭാവേന ദൃഷ്ടവാനസി യന്മമ

"പൂർവം സൂക്ഷ്മരൂപത്തിൽ നീ എന്നെ കണ്ടത്—"

ആവാമേകേന ഭാവേന പശ്യംസ്ത്വം സിദ്ധിമാപ്സ്യസി

"ഇപ്പോൾ ഞങ്ങളെ ഒന്നായി കാണുമ്പോൾ, നീ സിദ്ധി നേടും."

സമംഗമിതി വിഖ്യാതമേതത്സ്ഥാനം ഭവിഷ്യതി

"ഈ സ്ഥലം സമംഗമം എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തമാകും."

തസ്യ യോഗഫലം സമ്യഗ്ഭവിഷ്യതി ന സംശയഃ

"ഇവിടെ യോഗഫലം പൂർണ്ണമായിരിക്കും—ഇതിൽ സംശയമില്ല."

ദേവദത്തോഽപി സ മുനിഃ സമ്പ്രാപ്യ ജ്ഞാനമുത്തമമ് 146.

അവൻ, ദേവദത്തമുനി, ഉത്തമമായ ജ്ഞാനം നേടി.

പ്രമ്ലോചാപി മുനേര്ഗര്ഭം സമ്പ്രാപ്യാശ്രമമന്തികാത്

പ്രംലോചാ, മുനിയുടെ ഗർഭം സ്വീകരിച്ച്, ആശ്രമത്തിന്റെ അടുത്തിൽ നിന്ന് വിട്ടുപോയി.

പുനര്ജാതമിവാത്മാനം മന്യമാനാ ശുചിസ്മിതാ

ശുചിസ്മിതാ, താനെ വീണ്ടും ജനിച്ചവളായി കരുതി, ശുദ്ധമായ ചിരി ചിരിച്ചു.

തതഃ സുനിശ്ചയം കൃത്വാ തപസേ ധൃതമാനസാ

അവൾ ഉറച്ച തീരുമാനത്തോടെ, മനസ്സ് തപസ്സിലേക്ക് നിശ്ചയിച്ചു.

മാസേ സാ പ്രഥമേ ബാലാ ഫലാഹാരപരായണാ

ആദ്യം മാസത്തിൽ, ബാലാ ഫലങ്ങൾ മാത്രം ഭക്ഷിച്ചു.

തൃതീയേ പംചമ ദിനേ ചതുര്ഥേ സപ്തമാംതരേ

മൂന്നാം മാസത്തിലെ അഞ്ചാം ദിവസം, നാലാം മാസത്തിലെ ഏഴാമത് ഇടവേളയിൽ—

മാസേന സപ്തമേ ചൈവ ശീര്ണപര്ണാശനാഷ്ടമേ

ഏഴാം മാസത്തിൽ, എട്ടാം മാസത്തിൽ, അവൾ വീണ ഇലകൾ മാത്രം ഭക്ഷിച്ചു.

സൈവം വര്ഷശതം സ്ഥിത്വാ ഹരാവേകാഗ്രമാനസാ

അങ്ങനെ, നൂറു വർഷം ഹരനിൽ മനസ്സ് ഏകാഗ്രമാക്കി അവൾ നിലനിന്നു.

ദ്വന്ദ്വാനി നാവിദച്ചാപി ആത്മഭൂതാന്തരം വിനാ

അവൻ ദ്വന്ദ്വങ്ങൾ കാണുന്നില്ല, തനിക്കു പുറമേ മറ്റൊരു ജീവിയും അവൻ കാണുന്നില്ല.

തത്തേജസാ വൃതം സര്വം തദാ ദൃഷ്ട്വാ വസുന്ധരേ 146.

അപ്പോൾ, ആ പ്രകാശം മുഴുവൻ ഭൂമിയെ പൊതിഞ്ഞിരിക്കുന്നതിനെ കണ്ടു.

സന്നിരുദ്ധേന്ദ്രിയഗ്രാമാ നാചക്ഷത ബഹിഃസ്ഥിതമ്

ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ എല്ലാം നിയന്ത്രിച്ച അവൻ പുറത്തുള്ളതൊന്നും കാണുന്നില്ല.

സ്ഥിതോഽഹം വസുധേ ദേവി അക്ഷ്ണോഃ പ്രത്യക്ഷതാം ഗതഃ

ഭൂമിദേവി, ഞാൻ അവന്റെ കണ്ണിന് നേരെ അവിടെ നിലകൊണ്ടു.

ഹൃഷീകേശ ഇതി ഖ്യാതോ നാമ്നാ തത്രൈവ സംസ്ഥിതഃ

അവിടെ തന്നെയാണ് ഞാൻ 'ഹൃഷീകേശൻ' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുകയും ആ സ്ഥലത്ത് നിലകൊള്ളുകയും ചെയ്തു.

ബഹിഃ സ്ഥിതം ച മാം ദൃഷ്ട്വാ പ്രണനാമ കൃതാഞ്ജലിഃ

പുറത്ത് ഞാൻ നിലകൊള്ളുന്നത് കണ്ടു, അവൻ കൈകൾ ചേർത്ത് നമസ്കരിച്ചു.

രോമാംചിതതനുശ്ചാസീത്കദമ്ബമുകുലാകൃതിഃ

അവളുടെ ശരീരം ആവേശത്തോടെ കദമ്പമരത്തിന്റെ മുളകളെപ്പോലെയാണ് തോന്നിയത്.

അയി ബാലേ വിശാലാക്ഷി തുഷ്ടോഽഹം തപസസ്തവ

അയി ബാലേ, വിശാലാക്ഷി, ഞാൻ നിന്റെ തപസ്സിൽ സന്തോഷം കണ്ടെത്തിയിരിക്കുന്നു.

അദേയമപി തേ ദദ്മി യദന്യേഷാം സുദുര്ല്ലഭമ്

മറ്റുള്ളവർക്കു വളരെ ദുർലഭമായതും നൽകാൻ കഴിയാത്തതും ഞാൻ നിനക്ക് നൽകുന്നു.

സ്തുത്വാ തം ദേവദേവേശം പ്രബദ്ധകരസംപുടാ

ദേവദേവേശനെ സ്തുതിച്ച്, കൈകൾ ചേർത്ത് അവളു് പ്രണാമം ചെയ്തു.