വരാഹപുരാണമ്

അഥ സാലഗ്രാമക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യമ് ഭഗവന്ദേവദേവേശ സാലംകായനകോ മുനിഃ

ഇപ്പോൾ സാലഗ്രാമക്ഷേത്രത്തിന്റെ മഹത്വം: ദേവന്മാരുടെ ദേവനേ, സാലംകായനമുനി—

ശ്രീവരാഹ ഉവാച തപ്യമാനോ യഥാന്യായം പശ്യന്വൈ സാലമുത്തമമ്

ശ്രീവർാഹൻ പറഞ്ഞു: വിധിപ്രകാരം തപസ്സ് അനുഷ്ഠിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ, അവൻ അത്യുത്തമമായ സാലവൃക്ഷം കണ്ടു.

അഭിന്നമതുലച്ഛായം വിശാലം പുഷ്പിതം തഥാ

അക്ഷതമായ, അപാരസൗന്ദര്യമുള്ള, വിശാലവും പുഷ്പിതവുമായ വൃക്ഷം.

ഋഷിര്ജ്ഞാനപരിശ്രാന്തഃ സാലംകായനകോഽദ്ഭുതമ്

ജ്ഞാനാന്വേഷണത്തിൽ ക്ഷീണിച്ച സാലംകായനമുനി ആ അത്ഭുതമായ വൃക്ഷം കണ്ടു.

തതോ ദൃഷ്ട്വാ മഹാസാലം പരിശ്രാന്തോ മഹാമുനിഃ

അപ്പോൾ, ആ മഹാവൃക്ഷം കണ്ട മഹാമുനി ക്ഷീണിച്ചു നിൽക്കുകയായിരുന്നു.

സാലസ്യ തസ്യ പൂര്വേണ സ്ഥിതഃ പശ്ചാന്മുഖോ മുനിഃ

ആ സാലവൃക്ഷത്തിന്റെ കിഴക്കേ ഭാഗത്ത്, പടിഞ്ഞാറോട്ട് മുഖം തിരിച്ച് മുനി നിന്നു.

തതഃ പൂര്വേണ പാര്ശ്വേന തസ്യ സാലസ്യ സുന്ദരി

അപ്പോൾ, സുന്ദരിയേ, ആ സാലവൃക്ഷത്തിന്റെ കിഴക്കേ വശത്ത്—

ദൃഷ്ട്വാ മാം തത്ര സ മുനിസ്ത പസ്വീ സംശിതവ്രതഃ

അവിടെ, എന്നെ കണ്ട ആ മുനി, ദൃഢവ്രതനായവൻ, ഭക്തിപൂർവ്വം നോക്കി.

മത്തേജസാ താഡിതാക്ഷഃ ശനൈരുന്മീല്യ ലോചനേ

എന്റെ തേജസ്സിൽ തളർന്ന അവൻ, പതുക്കെ കണ്ണുകൾ തുറന്നു.

വൃക്ഷസ്യ ദക്ഷിണേ പാര്ശ്വേ ഗതസ്താവദഹം ധരേ ൧൪൫.

അവിടെ വൃക്ഷത്തിന്റെ തെക്കേ വശത്തേക്ക് ഞാൻ പോയി, ഭൂമിദേവി.

സ്ഥിത്വാ മത്പ്രമുഖേ ചൈവ സ്തുവന്നേവം മമ പ്രിയമ്

എന്റെ മുന്നിൽ നിന്നുകൊണ്ട്, അവൻ എന്നെ ഇഷ്ടമായ രീതിയിൽ സ്തുതിച്ചു.

സ്തോത്രൈഃ സമ്പൂജ്യമാനോ ഹി ഗതോഽഹം പശ്ചിമാം ദിശമ്

സ്തോത്രങ്ങളാൽ ആദരിക്കപ്പെട്ട്, ഞാൻ പടിഞ്ഞാറ് ദിക്കിലേക്ക് പോയി.

യജുര്വേദോക്തമന്ത്രേണ സംസ്തുതഃ പശ്ചിമാം ഗതഃ

യജുർവേദത്തിൽ പറയുന്ന മന്ത്രങ്ങൾ കൊണ്ട് സ്തുതിക്കപ്പെട്ട്, ഞാൻ പടിഞ്ഞാറ് പോയി.

തത്രാപി സാമവേദോക്തൈര്മന്ത്രൈസ്തുഷ്ടാവ മാം മുനിഃ

അവിടെ സാംവേദത്തിൽ പറയുന്ന മന്ത്രങ്ങൾ കൊണ്ട് ആ മുനി എന്നെ സ്തുതിച്ചു.

പ്രാപ്തശ്ച പരമാം പ്രീതിം തമവോചമൃഷിം തദാ

പരമാനന്ദം ലഭിച്ച ഞാൻ, അപ്പോൾ ആ മുനിയോട് പറഞ്ഞു.

തപസാനേന സന്തുഷ്ടഃ സ്തുത്യാ ചൈവാനയാ തവ

നിന്റെ ഈ തപസ്സിലും സ്തുതിയിലും ഞാൻ സന്തുഷ്ടനായി.

ഏവമുക്തഃ സ തു മയാ സാലംകായനകോ മുനിഃ

ഇങ്ങനെ ഞാൻ പറഞ്ഞപ്പോൾ, സാലംകായനൻ എന്ന മുനി

തതോ മാം ഭാഷതേ ദേവി സ ഋഷിഃ സംശിതവ്രതഃ

അതിനുശേഷം, ദേവി, ആ ദൃഢവ്രതനായ മുനി എന്നോട് പറഞ്ഞു.

പര്യടാമി മഹീം സര്വാം സശൈലവനകാനനാമ്

പർവ്വതങ്ങളും കാടുകളും തോട്ടങ്ങളും ഉള്ള ഈ ഭൂമിയിൽ മുഴുവനും ഞാൻ സഞ്ചരിക്കുന്നു.

യദി തുഷ്ടോഽസി മേ ദേവ സര്വശാന്തികരഃ പരഃ ൧൪൫.

എന്നിൽ ദൈവമേ, നീ സന്തുഷ്ടനാണെങ്കിൽ, സമാധാനം നൽകുന്ന പരമേശ്വരാ,

തദാ ദേഹി ജഗന്നാഥ മമേശ്വര സമം സുതമ്

അപ്പോൾ, ലോകനാഥാ, എനിക്ക് നിന്നെപ്പോലെ ഒരു മകനെ ദാനമായി തരേണം.

ഏവം വരം യാചിതോഽസ്മി മുനിനാ ഭീമകര്മണാ

ഇങ്ങനെ മഹാശക്തിയുള്ള ആ മുനി എന്നോട് ഈ വരം ചോദിച്ചു.

ഏവം തസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ ബ്രാഹ്മണസ്യ തപസ്വിനഃ

അങ്ങനെ ആ തപസ്സുള്ള ബ്രാഹ്മണന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ,

ചിരകാലം വ്രതസ്ഥേന യത്ത്വയാ ചിന്തിതം മുനേ

മുനിവരേ, നീ ദീർഘകാലം വ്രതം പാലിച്ച് ചിന്തിച്ചതു,

ഈശ്വരസ്യ പരാ മൂര്ത്തിര്നാമ്നാ വൈ നന്ദികേശ്വരഃ

ഈശ്വരന്റെ പരമരൂപം, നമത്തിൽ നന്ദികേശ്വരൻ,

സംഹരസ്വ തപോ ബ്രഹ്മഞ്ശാന്തിം ഗച്ഛ മഹാമുനേ

ബ്രാഹ്മണാ, തപസ്സ് അവസാനിപ്പിക്കൂ, മഹാമുനിവരേ, സമാധാനം പ്രാപിക്കൂ.

ത്വം ന ജാനാസി വിപ്രര്ഷേ സ ജാതോ നന്ദികേശ്വരഃ

വിശിഷ്ടമുനിവരേ, നീ അറിയുന്നില്ല, ആ നന്ദികേശ്വരൻ ജനിച്ചു കഴിഞ്ഞു.

മഥുരായാഃ സമാനീയ ആമുഷ്യായണസംജ്ഞിതമ്

മഥുരയിൽ നിന്ന് ആമുഷ്യായണൻ എന്നറിയപ്പെടുന്നവനെ കൊണ്ടുവരിക.

തത്രാശ്രമേ മഹാഭാഗ സ്ഥിത്വാ ത്വം തപസാം നിധേ

അവിടെ, ഭാഗ്യശാലിയായവളേ, നീ അശ്രമത്തിൽ വസിച്ച് തപസ്സിൽ നിലനിൽക്കുക.