വരാഹപുരാണമ്

ന സന്ദേഹസ്ത്വയാ കാര്യസ്ത്രിവേണീം പ്രതി സുന്ദരി

സുന്ദരി, ത്രിവേണിയെക്കുറിച്ച് നിനക്ക് യാതൊരു സംശയവും വേണ്ട.

യദാ ച ഭരതോ രാജാ പുലസ്ത്യസ്യാശ്രമാന്തികേ

ഭരതൻ രാജാവ് പുലസ്ത്യന്റെ ആശ്രമത്തിന് സമീപം എത്തിയപ്പോൾ,

തതഃപ്രഭൃതി തസ്യാസീദ്ഭരതേനാരതിഃ സ്ഫുടമ്

അത് മുതൽ ഭരതന്റെ കാരണത്താൽ അവനു അതിൽ വെറുപ്പ് ഉണ്ടായി.

തൈനൈവ പൂജിതോ യസ്മാജ്ജലേശ്വര ഇതി സ്മൃതഃ

ഇങ്ങനെ ആരാധിക്കപ്പെട്ടതുകൊണ്ടാണ് അവനെ ജലേശ്വരൻ എന്ന പേരിൽ ഓർക്കുന്നത്.

ശാലഗ്രാമേ പരേ ക്ഷേത്രേ യദാഹം സുഭഗേ സ്ഥിതഃ

സൗഭാഗ്യവതിയായവളേ, ഞാൻ ശാലഗ്രാമത്തിലും മറ്റേതെങ്കിലും പുണ്യഭൂമിയിലുമുണ്ടായിരുന്നപ്പോൾ,

പ്രഥമം പതിതം യത്ര തത്ര തീര്ഥം തതോഽഭവത്

ആദ്യമായി ഏതിടത്ത് വീണുവോ, അവിടെയാണ് ഒരു തീർത്ഥം ഉദിച്ചുവന്നത്.

തത്ര സ്നാനേന തേജസ്വീ സൂര്യലോകേ മഹീയതേ ൧൪൪.

അവിടെ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവൻ പ്രകാശമുള്ളവനായി സൂര്യലോകത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു.

ഭക്തസംരക്ഷണാര്ഥായ മയാജ്ഞപ്തം സുദര്ശനമ്

ഭക്തന്മാരെ രക്ഷിക്കാൻ ഞാൻ സുദർശനനെ ആജ്ഞാപിച്ചു.

ഏവം തദ്വൈ ഭ്രമാക്ഷിപ്തം സര്വം ചകമയം ത്വഭൂത്

അങ്ങനെ അതെല്ലാം ഭ്രമത്തിൽ ചിതറുകയും മുഴുവനും മൂടപ്പെടുകയും ചെയ്തു.

ഗോധനാന്യഗ്രതഃ കൃത്വാ ഹരിക്ഷേത്രം ജഗാമ ഹ

പശുക്കളെ മുന്നിൽ വെച്ച് അവൻ ഹരിക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് പോയി.

യദാ നന്ദീ ശൂലപാണിര്ഗോധനേന പുരസ്കൃതഃ

ശൂലമെടുത്ത് നന്ദി, പശുക്കളെ മുന്നിൽ വെച്ച് നടന്നപ്പോൾ,

ദേവാനാമടനാച്ചൈവ ദേവാട ഇതി സംജ്ഞിതമ്

ദേവന്മാർ അവിടെ സഞ്ചരിച്ചതിനാൽ അതിന് ദേവാട്ടം എന്ന പേര് ലഭിച്ചു.

സ ശൂലപാണിര്ദേവേശോ ഭക്താഭയവിധായകഃ

ആ ശൂലധാരി ദേവേശ്വരൻ ഭക്തന്മാർക്ക് ഭയം ഇല്ലാതാക്കുന്നു.

തസ്മിന്സ്ഥാനേ മഹാദേവഃ സാലങ്കായനകസ്യ ഹി

അവിടെയാണ് മഹാദേവൻ സാലങ്കായന വംശത്തിൽ പറ്റിയവൻ.

സ്വയം ചൈവ മഹായോഗീ യോഗസിദ്ധിവിധായകഃ

അവൻതന്നെ മഹായോഗിയും യോഗസിദ്ധി നൽകുന്നവനും ആണ്.

ത്രിജടാഭ്യോഽഭവന്ധാരാ സ്തിസ്രോ വൈ പരമാദ്ഭുതാഃ

ത്രീജടകളിൽ നിന്ന് മൂന്നു അത്ഭുതകരമായ ധാരകൾ ഉദിച്ചു.

ഏതത്ത്രൈധാരികം തീര്ഥം ത്രിജടാഭ്യഃ സമുത്ഥിതമ് ൧൪൪.

ഈ ത്രൈധാരിക തീർത്ഥം ത്രീജടകളിൽ നിന്നാണ് ഉദിച്ചത്.

ശാലഗ്രാമാഭിധേ ക്ഷേത്രേ ഹരിശീലനതത്പരഃ

ശാലഗ്രാമം എന്ന സ്ഥലത്ത് ഹരിയെ ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിക്കുന്നവൻ,

തീര്ഥേ ത്രിധാരേ യഃ സ്രാത്വാ സന്തര്പ്യ പിതൃദേവതാഃ

ത്രൈധാരിക തീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് പിതൃദേവതാക്കളെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തുന്നവൻ,

തസ്യൈവ പൂര്വദിഗ്ഭാഗേ ഹംസതീര്ഥമിതി സ്മൃതമ്

അതിന്റ് കിഴക്കേ ഭാഗത്ത് ഹംസതീർത്ഥം എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.

കദാചിച്ഛിവരാത്ര്യാം തു ഭക്തൈഃ പൂജാമഹോത്സവേ

ശിവരാത്രി ദിവസം, ഭക്തന്മാർ വലിയ പൂജാമഹോത്സവം നടത്തുമ്പോൾ,

തത്ര കാകാഃ സമുത്പേതുരന്നേ തസ്മിന്ബുഭുക്ഷിതാഃ

അവിടെ, ആ അർപ്പിതഭക്ഷ്യത്തിന്റെ അടുത്ത് വിശപ്പോടെ കാക്കകൾ പറന്ന് എത്തി.

താവുഭൌ യുധ്യമാനൌ തു കുണ്ഡേ തസ്മിന്നിപേതതുഃ

അവരിരുവരും തമ്മിൽ പോരാടുമ്പോൾ ആ കുഴിയിലേക്ക് വീണു.

തത്ര ഹംസൌ തതോ ഭൂത്വാ നിര്ഗതൌ ചന്ദ്രവര്ചസൌ

അവിടെ, അവർ ഇരുവരും ചന്ദ്രപ്രഭയുള്ള ഹംസകളായി മാറി പുറത്തേക്ക് പുറപ്പെട്ടു.

ഹംസതീര്ഥമിതി പ്രോചുസ്തതഃപ്രഭൃതി സത്തമേ

അന്നുമുതൽ, മഹാനേ, അതിനെ 'ഹംസതീർത്ഥം' എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു.

പൂര്വം യക്ഷകൃതം തത്തു യക്ഷതീര്ഥമിതി സ്മൃതമ്

മുന്പ്, അത് ഒരു യക്ഷൻ നിർമ്മിച്ചതാണ്, അപ്പോൾ അതിനെ 'യക്ഷതീർത്ഥം' എന്നായിരുന്നു അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്.

തത്രാഽഥ മുംചതേ പ്രാണാഞ്ഛിവഭക്തിപരായണഃ ൧൪൪.

അവിടെ, ശിവഭക്തിയിൽ മുഴുകിയ ഒരാൾ ജീവൻ വിട്ടു.

ഏവം പ്രഭാവം തത്തീര്ഥം മഹായോഗിപ്രഭാവതഃ

അങ്ങനെ, ആ മഹായോഗിയുടെ മഹത്വം കൊണ്ടാണ് ആ തീർത്ഥത്തിന് ഇങ്ങനെ വലിയ ശക്തിയുള്ളത്.

ഏതത്തേ സര്വമാഖ്യാതം ക്ഷേത്രം ഗുഹ്യം വസുന്ധരേ

ഭൂമിദേവി, ഈ രഹസ്യമായ ക്ഷേത്രത്തെക്കുറിച്ച് ഞാൻ നിന്നോട് എല്ലാം പറഞ്ഞു.