ഭവിഷ്യതി ന സന്ദേഹോ യസ്യാ ഗര്ഭേ ഭവിഷ്യതി
ആ നദിയുടെ ഗര്ഭത്തില് ഉണ്ടാകുന്നതില് യാതൊരു സംശയവും വേണ്ട.
അഹം ബ്രഹ്മാ ച ദേവാശ്ച ഋഷിഭിഃ സഹ കേശവ
ഞാനും ബ്രഹ്മാവും ദേവന്മാരും ഋഷിമാരും കൂടി, കേശവാ,
വസിഷ്യാമഃ സദൈവാത്ര ഗണ്ഡക്യാം ജഗതാം പതേ
ഭഗവാനേ, ഞങ്ങള് എല്ലായ്പ്പോഴും ഈ ഗണ്ഡകി നദിയില് നിലകൊള്ളും.
സര്വപാപവിനിര്മുക്തോ മുക്തിഭാഗീ ന സംശയഃ
ഇവിടെ എല്ലാ പാപങ്ങളില് നിന്നും മോചിതനായി, ഒരാള്ക്ക് മോക്ഷം ലഭിക്കും, സംശയമില്ല.
യത്ര സ്നാനേന ലഭ്യേത ഗംഗാസ്നാനഫലം നരൈഃ
ഇവിടെ സ്നാനം ചെയ്താല് ഗംഗയില് സ്നാനം ചെയ്തതിന്റെ ഫലം മനുഷ്യര്ക്ക് ലഭിക്കും.
യസ്യാസ്തത്സമതാം കാന്യാ ലഭേദ്ഗംഗാം വിനാ നദീമ്
ഗംഗയെ ഒഴിവാക്കിയാല് മറ്റേതു നദിക്ക് ഇതുപോലെയുള്ള മഹത്വം ലഭിക്കും?
അപരാ ദേവികാ നാമ്നാ ഗണ്ഡക്യാ സഹ സംഗതാ
ദേവികാ എന്ന മറ്റൊരു നദി ഗണ്ഡകിയുമായി ചേർന്ന് ഒഴുകുന്നു.
യത്ര സൃഷ്ടിവിധാനാര്ഥം കൃത്വാശ്രമപദം പൃഥക് ൧൪൪.
അവിടെ സൃഷ്ടിക്കായി വേറിട്ട ആശ്രമം സ്ഥാപിച്ചു.
തതോഽഭൂദ്ബ്രഹ്മതനയാ പുണ്യാ സാ സരിതാം വരാ
അതിനുശേഷം ബ്രഹ്മാവിന്റെ മകളായ, പുണ്യവതിയായ, നദികളിൽ ശ്രേഷ്ഠയായ ഒരു നദി ഉദിച്ചു.
ത്രിവേണീ സാ മഹാപുണ്യാ ദേവാനാമപി ദുര്ല്ലഭാ
ആ ത്രിവേണി അത്യന്തം പുണ്യമുള്ളതും, ദേവന്മാർക്കുപോലും അപൂർവമായതുമാണ്.
പുരാ വേദനിധേഃ പുത്രൌ ജയോ വിജയ ഏവ ച
പണ്ടെ, വേദസമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് ജയയും വിജയയും എന്ന രണ്ടു പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു.
തൃണബിന്ദോഃ സുതൌ പാപൌ ജാതൌ ദൃഷ്ട്യൈവ സുവ്രതൌ
തൃണബിന്ദുവിന് ദൃഷ്ടിയിൽ ഭക്തിയുള്ളെങ്കിലും പാപികളായ രണ്ടു പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു.
പൂജയന്തൌ ഹരിം ഭക്ത്യാ തന്നിഷ്ഠേന്ദ്രിയമാനസൌ
അവര് ഹരിയെ ഭക്തിയോടെ ആരാധിച്ചു, ഇന്ദ്രിയങ്ങളും മനസ്സും അവനിലായിരുന്നു.
ദദാതി പൂജാവസരേ ഭക്ത്യാ കില വശീകൃതഃ
പൂജയുടെ സമയത്ത്, അവരുടെ ഭക്തിയിൽ ആകർഷിതനായ ഹരി അവർക്കു അനുഗ്രഹം നല്കി.
രാജ്ഞാ സമാപ്തയജ്ഞേന പൂജയിത്വാ പുരസ്കൃതൌ
രാജാവ് യജ്ഞം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം അവരെ ആദരിച്ച് മുന്നോട്ട് നയിച്ചു.
വിഭാഗം കര്ത്തുമാരബ്ധൌ പസ്പര്ദ്ധാതേ പരസ്പരമ്
അവര് വിഭജനം തുടങ്ങുകയും, തമ്മിൽ മത്സരിക്കുകയും ചെയ്തു.
വിജയശ്ചാബ്രവീച്ചൈനം യേന ലബ്ധം ഹി തസ്യ തത്
വിജയൻ അവനോടു പറഞ്ഞു: നീ നേടിയതെല്ലാം അതിന്റെ ഉടമയ്ക്ക് തന്നെയാണ്.
ന ദദാസി ഗൃഹീത്വാ യത്തസ്മാദ്ഗ്രാഹത്വമാപ്നുഹി ൧൪൪.
നീ എടുത്തത് തിരിച്ചു കൊടുക്കുന്നില്ല; അതുകൊണ്ട് നീ ഒരു മുത്തലയാകുക.
ഗജോ ഭവ മദാന്ധസ്ത്വം യോ മാമേവം പ്രഭാഷസേ
നീ എന്നോട് ഇങ്ങനെ സംസാരിച്ചതിനാൽ, നീ അഹങ്കാരത്തിൽ കുരുങ്ങിയ ഒരു ആനയാകണം.
ഗണ്ഡക്യാമേവ സഞ്ജാതോ ഗ്രാഹഃ പൂര്വസ്മൃതിര്ദ്വിജഃ
ഗണ്ഡകി നദിയിൽ, തന്റെ പഴയ ജന്മം ഓർക്കുന്ന ദ്വിജൻ ഒരു മുത്തലയായി ജനിച്ചു.
കരിശാവൈര്ഗജീഭിശ്ച ക്രീഡമാനോ വനേ വസന്
കാടിൽ താമസിച്ചുകൊണ്ട്, ആനകുഞ്ഞുങ്ങളുമായും ആനക്കാരുമായും ചേർന്ന് അവൻ കളിച്ചു.
വനേ വിഹരതോര്ഭൂമേ ശാപമോഹിതയോഃ സതോഃ
ശാപം മൂലം മയങ്ങിയ ഇരുവരും കാട്ടിൽ കൂടി ഭൂമിയിൽ ചുറ്റി സഞ്ചരിച്ചു.
ത്രിവേണീമഭിതോ യാതോഽവഗാഹനപരായണഃ
അവൻ ത്രിവേണിക്ക് സമീപം എത്തി, അവിടെ കുളിക്കാൻ ഉത്സുകനായി.
സ്വയം ച പായയംസ്താശ്ച ചിക്രീഡ പ്രീതമാനസഃ
അവൻ സ്വയം അവരെ വെള്ളം കുടിപ്പിച്ചു സന്തോഷത്തോടെ കളിച്ചു.
ഗ്രാഹഃ സമ്പ്രേരിതഃ പൂര്വം വൈരയോഗമനുസ്മരന്
മുന്പത്തെ വൈരാഗ്യം ഓർത്ത് ഉണർത്തപ്പെട്ട മുത്തലൻ,
ഗ്രാഹം വിവ്യാധ സോഽപ്യേനമാകര്ഷയത തജ്ജലേ
ആനയെ ആക്രമിച്ചു, അവനെ ആ വെള്ളത്തിൽ വലിച്ചിഴച്ചു.
ആകര്ഷണൈശ്ച ബഹുഭിര്ദ്ദന്തഭേദൈഃ പരസ്പരമ്
ഒരേറെ തവണ വലിച്ചിഴച്ചും ദന്തങ്ങൾ തകർന്നും അവർ തമ്മിൽ പോരാടിച്ചു.
തത്ത്വാനി പീഡിതാന്യാസന്നനേകാനി ക്ഷയം യയുഃ ൧൪൪.
അവരുടെ പീഡനത്തിൽ അനേകം ജീവികൾ അവിടെ നശിച്ചു.
തേന വിജ്ഞാപിതോ ദേവോ ഭഗവാന്ഭക്തവത്സലഃ
അപ്പോൾ ഭക്തന്മാരെ സ്നേഹിക്കുന്ന ദൈവത്തോട് അവൻ പ്രാർത്ഥിച്ചു.
ക്ഷിപ്തം പുനഃ പുനസ്തത്തു ശിലാഃ സങ്ഘട്ടയദ്ധരേ
അവൻ വീണ്ടും വീണ്ടും കല്ലുകൾ എറിഞ്ഞ്, ഹരിയുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ അവയെ കൂട്ടിച്ചേർത്തു.