തം ദൃഷ്ട്വാ സഹസാ ദേവൈഃ സമേതം പ്രത്യുപസ്ഥി തമ്
ദേവതകൾ അപ്രത്യക്ഷമായി അവനെ കണ്ടു, ഒത്തുചേർന്ന് അവന്റെ അടുത്തെത്തി.
ബ്രഹ്മാ തം ച മഹാദേവം പപ്രച്ഛ പ്രണതഃ സ്ഥിതാഃ
ബ്രഹ്മാവ് നമിച്ചു നിന്നുകൊണ്ട് ആ മഹാദേവനോടു ചോദിച്ചു.
യേന പ്രത്യാഹതാ ക്ഷ്മാഽസൌ ജഗദ്വ്യതികരാവഹാ
ലോകത്തിൽ കലഹം ഉണ്ടാക്കുന്ന ഈ ഭൂമിയെ ആരാണ് തടഞ്ഞത്?
ശിവഃ ക്ഷണം തതോ ധ്യാത്വാ ബ്രഹ്മാദ്യാന് പ്രത്യുവാച ഹ
ശിവൻ ഒരു നിമിഷം ധ്യാനിച്ച്, ബ്രഹ്മാവിനോടും മറ്റുള്ളവരോടും പറഞ്ഞു.
ജഗാമ ദേവസഹിതഃ സോമഃ സഹഗണഃ പ്രഭുഃ
ദേവതകളോടൊപ്പം സോമനും അവന്റെ കൂട്ടരും അവിടെ പോയി.
ഉവാച പരമപ്രീതസ്തദാ ശമ്ഭുഃ സ്മയന്നിവ
അപ്പോൾ ശംഭു പരമസന്തോഷത്തോടെ, ചിരിച്ചുപോലെയായി, സംസാരിച്ചു.
സര്വാധാരോഽ ഖിലാധ്യക്ഷസ്തത്കിം യത്തവ ദുര്ല്ലഭമ്
എല്ലാവർക്കും ആധാരവും എല്ലാം നോക്കുന്നവനും ആയിരിക്കുന്ന നിനക്ക് പ്രയാസമുള്ളത് എന്താണ്?
അഹം ലോകഹിതാര്ഥായ തപസ്തപ്തും സമുദ്യതഃ ൧൪൪.
ലോകങ്ങളുടെ ക്ഷേമത്തിനായി ഞാൻ തപസ്സ് ചെയ്യാൻ തീരുമാനിച്ചു.
ത്വദ്ദര്ശനമമനുപ്രാപ്യ കൃതാര്ഥോഽസ്മി ജഗത്പതേ
ഭഗവാനേ, ഞാന് താങ്കളുടെ ദര്ശനം ലഭിച്ചുകൊണ്ട് പൂര്ണമായ സന്തോഷം അനുഭവിക്കുന്നു.
ശിവ ഉവാച ഗണ്ഡസ്വേദോദ്ഭവാ യത്ര ഗണ്ഡകീ സരിതാം വരാ
ശിവന് പറഞ്ഞു: ഗണ്ഡകി എന്ന നദി, എല്ലാ നദികളിലും ശ്രേഷ്ഠയായത്, കിണര്ചുണ്ടിന്റെ വിയര്പ്പില് നിന്നാണ് ഉദ്ഭവിച്ചത്.
ഭവിഷ്യതി ന സന്ദേഹോ യസ്യാ ഗര്ഭേ ഭവിഷ്യതി
ആ നദിയുടെ ഗര്ഭത്തില് ഉണ്ടാകുന്നതില് യാതൊരു സംശയവും വേണ്ട.
അഹം ബ്രഹ്മാ ച ദേവാശ്ച ഋഷിഭിഃ സഹ കേശവ
ഞാനും ബ്രഹ്മാവും ദേവന്മാരും ഋഷിമാരും കൂടി, കേശവാ,
വസിഷ്യാമഃ സദൈവാത്ര ഗണ്ഡക്യാം ജഗതാം പതേ
ഭഗവാനേ, ഞങ്ങള് എല്ലായ്പ്പോഴും ഈ ഗണ്ഡകി നദിയില് നിലകൊള്ളും.
സര്വപാപവിനിര്മുക്തോ മുക്തിഭാഗീ ന സംശയഃ
ഇവിടെ എല്ലാ പാപങ്ങളില് നിന്നും മോചിതനായി, ഒരാള്ക്ക് മോക്ഷം ലഭിക്കും, സംശയമില്ല.
യത്ര സ്നാനേന ലഭ്യേത ഗംഗാസ്നാനഫലം നരൈഃ
ഇവിടെ സ്നാനം ചെയ്താല് ഗംഗയില് സ്നാനം ചെയ്തതിന്റെ ഫലം മനുഷ്യര്ക്ക് ലഭിക്കും.
യസ്യാസ്തത്സമതാം കാന്യാ ലഭേദ്ഗംഗാം വിനാ നദീമ്
ഗംഗയെ ഒഴിവാക്കിയാല് മറ്റേതു നദിക്ക് ഇതുപോലെയുള്ള മഹത്വം ലഭിക്കും?
അപരാ ദേവികാ നാമ്നാ ഗണ്ഡക്യാ സഹ സംഗതാ
ദേവികാ എന്ന മറ്റൊരു നദി ഗണ്ഡകിയുമായി ചേർന്ന് ഒഴുകുന്നു.
യത്ര സൃഷ്ടിവിധാനാര്ഥം കൃത്വാശ്രമപദം പൃഥക് ൧൪൪.
അവിടെ സൃഷ്ടിക്കായി വേറിട്ട ആശ്രമം സ്ഥാപിച്ചു.
തതോഽഭൂദ്ബ്രഹ്മതനയാ പുണ്യാ സാ സരിതാം വരാ
അതിനുശേഷം ബ്രഹ്മാവിന്റെ മകളായ, പുണ്യവതിയായ, നദികളിൽ ശ്രേഷ്ഠയായ ഒരു നദി ഉദിച്ചു.
ത്രിവേണീ സാ മഹാപുണ്യാ ദേവാനാമപി ദുര്ല്ലഭാ
ആ ത്രിവേണി അത്യന്തം പുണ്യമുള്ളതും, ദേവന്മാർക്കുപോലും അപൂർവമായതുമാണ്.
പുരാ വേദനിധേഃ പുത്രൌ ജയോ വിജയ ഏവ ച
പണ്ടെ, വേദസമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് ജയയും വിജയയും എന്ന രണ്ടു പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു.
തൃണബിന്ദോഃ സുതൌ പാപൌ ജാതൌ ദൃഷ്ട്യൈവ സുവ്രതൌ
തൃണബിന്ദുവിന് ദൃഷ്ടിയിൽ ഭക്തിയുള്ളെങ്കിലും പാപികളായ രണ്ടു പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു.
പൂജയന്തൌ ഹരിം ഭക്ത്യാ തന്നിഷ്ഠേന്ദ്രിയമാനസൌ
അവര് ഹരിയെ ഭക്തിയോടെ ആരാധിച്ചു, ഇന്ദ്രിയങ്ങളും മനസ്സും അവനിലായിരുന്നു.
ദദാതി പൂജാവസരേ ഭക്ത്യാ കില വശീകൃതഃ
പൂജയുടെ സമയത്ത്, അവരുടെ ഭക്തിയിൽ ആകർഷിതനായ ഹരി അവർക്കു അനുഗ്രഹം നല്കി.
രാജ്ഞാ സമാപ്തയജ്ഞേന പൂജയിത്വാ പുരസ്കൃതൌ
രാജാവ് യജ്ഞം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം അവരെ ആദരിച്ച് മുന്നോട്ട് നയിച്ചു.
വിഭാഗം കര്ത്തുമാരബ്ധൌ പസ്പര്ദ്ധാതേ പരസ്പരമ്
അവര് വിഭജനം തുടങ്ങുകയും, തമ്മിൽ മത്സരിക്കുകയും ചെയ്തു.
വിജയശ്ചാബ്രവീച്ചൈനം യേന ലബ്ധം ഹി തസ്യ തത്
വിജയൻ അവനോടു പറഞ്ഞു: നീ നേടിയതെല്ലാം അതിന്റെ ഉടമയ്ക്ക് തന്നെയാണ്.
ന ദദാസി ഗൃഹീത്വാ യത്തസ്മാദ്ഗ്രാഹത്വമാപ്നുഹി ൧൪൪.
നീ എടുത്തത് തിരിച്ചു കൊടുക്കുന്നില്ല; അതുകൊണ്ട് നീ ഒരു മുത്തലയാകുക.
ഗജോ ഭവ മദാന്ധസ്ത്വം യോ മാമേവം പ്രഭാഷസേ
നീ എന്നോട് ഇങ്ങനെ സംസാരിച്ചതിനാൽ, നീ അഹങ്കാരത്തിൽ കുരുങ്ങിയ ഒരു ആനയാകണം.
ഗണ്ഡക്യാമേവ സഞ്ജാതോ ഗ്രാഹഃ പൂര്വസ്മൃതിര്ദ്വിജഃ
ഗണ്ഡകി നദിയിൽ, തന്റെ പഴയ ജന്മം ഓർക്കുന്ന ദ്വിജൻ ഒരു മുത്തലയായി ജനിച്ചു.