വരാഹപുരാണമ്

സ്നാത്വാ തു ബാണഗംഗായാം ദൃഷ്ട്വാ ബാണേശ്വരം പ്രഭുമ്

ബാണഗംഗയിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് ബാണേശ്വരനെ ദർശിച്ചശേഷം,

സാലങ്കായനകോഽപ്യാശു ക്ഷേത്രേ തസ്മിന്പരം മമ

ആ ആലങ്കായന വംശത്തിലെ മഹർഷിയും അതേ സ്ഥലത്ത് വേഗത്തിൽ പരമാവസ്ഥയെ പ്രാപിച്ചു.

അന്യച്ച തേ പ്രവക്ഷ്യാമി പരം ഗുഹ്യം വസുന്ധരേ

ഇനി ഞാൻ നിന്നോട്, ഭൂമിദേവി, മറ്റൊരു പരമഗുഹ്യമായ കാര്യം പറയും.

പ്രാപ്യാമീതി പരം ഭാവം ജ്ഞാത്വാ ദേവോ മഹേശ്വരഃ

പരമമായ ആ ഭാവം മനസ്സിലാക്കി, മഹേശ്വരൻ,

സാലങ്കായനപുത്രത്വം യോഗമായാമുപാശ്രിതഃ

യോഗമായയുടെ സഹായത്തോടെ ആലങ്കായനന്റെ പുത്രനായി ജനിച്ചു.

മായായോഗബലോപേതസ്ത്ര്യക്ഷോ വൈ ശൂലപാണിധൃക്

യോഗമായയുടെ ശക്തിയോടെ, മൂന്നു കണ്ണുള്ള, ത്രിശൂലം കൈവശമുള്ളവൻ,

സ തം ന ജ്ഞായതേ ജാതം മമൈവാരാധനേ സ്ഥിത. ൧൪൪.

അങ്ങനെ ജനിച്ചവൻ, എന്റെ ആരാധനയിൽ നിലകൊണ്ടിരുന്നിട്ടും, ആരും തിരിച്ചറിയുന്നില്ലായിരുന്നു.

ഉത്തിഷ്ഠ മുനി ശാര്ദൂല സഫലസ്തേ മനോരഥഃ

എഴുന്നേൽക്കു, മഹർഷിശ്രേഷ്ഠാ, നിന്റെ ആഗ്രഹം ഫലപ്രദമായി.

ത്വയാ തപഃ സമാരബ്ധമീശ്വരേണ സമം സുതമ്

നീ, ഇശ്വരനോടൊപ്പം, പുത്രാർത്ഥം തപസ്സ് ആരംഭിച്ചു.

വിചാര്യേതി തവാഹം വൈ ജാതോഽസ്മി സ്വയമേവ ച

ഇങ്ങനെ ചിന്തിച്ച്, ഞാൻ തന്നെ നിനക്കായി ജനിച്ചു.

പ്രാപ്തോഽസി പരമാം സിദ്ധിം ത്വത്പുത്രോഽഹം യതഃ സ്ഥിതഃ

ഞാൻ, നിന്റെ പുത്രൻ, ഇവിടെ നിലകൊണ്ടിരിക്കുന്നതിനാൽ, നീ പരമസിദ്ധി പ്രാപിച്ചു.

വിസ്മിതസ്തു തദോവാച കഥം നാദ്യാപി മേ ഹരിഃ

അവൻ അത്ഭുതത്തോടെ ചോദിച്ചു: എങ്ങനെ ഇന്നുവരെ ഹരി എന്നെ കാണിച്ചില്ലേ?

യാവത്തം ന സമീക്ഷിഷ്യേ താവന്ന വിരതം തപഃ

അവനെ ഞാൻ നേരിൽ കാണുന്നതുവരെ ഞാൻ ഈ തപസ്സു നിർത്തില്ല.

ത്വമപി യോഗേന മഥുരാം വ്രജ സത്വരമ്

നീയും യോഗബലത്തിൽ വേഗത്തിൽ മഥുരയിലേക്കു പോവുക.

ആമുഷ്യായണമാദായ ശീഘ്രമത്ര സമാനയ

ആമുഷ്യായണനെ ഉടൻ ഇവിടെ കൊണ്ടുവരിക.

തതസ്ത്വാജ്ഞാം സമാദായ നന്ദീ സത്വരമാവ്രജത്

അപ്പോൾ നന്ദി നിന്റെ ആജ്ഞ സ്വീകരിച്ച് വേഗത്തിൽ പുറപ്പെട്ടു.

ദൃഷ്ട്വാമുഷ്യായണം തത്ര പൃഷ്ട്വാ നാമ തമപ്യുത ൧൪൪.

അവിടെ ആമുഷ്യായണനെ കണ്ടു, അവനോട് പേരും ചോദിച്ചു.

സാലംകായനശിഷ്യോഽപി ആമുഷ്യായണസംജ്ഞിതഃ

അവൻ സാലംകായനന്റെ ശിഷ്യനായിരുന്നു, ആമുഷ്യായണൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്.

ഗുരോശ്ച കുശലം ബ്രൂഹി കുത്രാസ്തേ സ തപോധനഃ

അവൻ ചോദിച്ചു: ഗുരു സുഖമാണോ? ആ തപസ്സുകാരൻ എവിടെയാണ് താമസിക്കുന്നത്?

തന്മേ വിസ്തരതോ ബ്രൂഹി അര്ഘ്യശ്ചൈവോപഗൃഹ്യതാമ്

ഇത് വിശദമായി പറയൂ, അർഘ്യവും അർപ്പിക്കപ്പെടട്ടെ.

വൃത്താന്തം കഥയാമാസ ത്വാഗമസ്യ ച കാരണമ്

അവൻ സംഭവങ്ങളും നീ വന്നതിന്റെ കാരണവും പറഞ്ഞു.

ദിനൈഃ കതിപയൈശ്ചൈവ ഗണ്ഡകീതീരമാശ്രിതഃ

കുറച്ച് ദിവസങ്ങൾക്കുശേഷം അവൻ ഗണ്ടകി നദിയുടെ തീരത്ത് എത്തി.

ദേവികാ നാമ ദേവാനാം പ്രഭാവാച്ച തപസ്യതാമ്

അവിടെ ദേവികാ എന്ന ദേവതയുടെ ശക്തിയാൽ ഒരു സ്ത്രീ തപസ്സിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്നതായിരുന്നു.

ആശ്രമാദപരാ ചാസീത്പുലസ്ത്യപുലഹാശ്രമാത്

ആ ആശ്രമത്തിന് അപ്പുറം, പുലസ്ത്യനും പുലഹനും ഉള്ള ആശ്രമം ഉണ്ടായിരുന്നു.

കാമികം തന്മഹാതീര്ഥം പിതൄണാമതിവല്ലഭമ്

കാമികം എന്ന ആ മഹാതീർത്ഥം പിതാക്കന്മാർക്കു ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ടതാണ്.

മുക്തിഭുക്തിപ്രദം ദേവി ദര്ശനാദഘനാശനമ്

ദേവി, അതിൽ ദർശനം നടത്തുമ്പോൾ മോക്ഷവും ഭോഗവും ലഭിക്കും, വലിയ പാപങ്ങൾ നശിക്കും.

ധരണ്യുവാച ശൂലടങ്ക ഇതി ഖ്യാതഃ സോമേശ ഇതി ചാപരഃ ।। ൧൪൪.

ഭൂമി പറഞ്ഞു: അതിനെ ശൂലതങ്കം എന്നും, മറ്റൊരു പേരിൽ സോമേശൻ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.

വേണീമാധവനാമ്നാഽപി യത്ര വിഷ്ണുഃ സ്വയം സ്ഥിതഃ

അവിടെ തന്നെ, വേണി മാധവൻ എന്ന പേരിൽ വിഷ്ണു സ്വയം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.

സര്വേഷാം ചൈവ ദേവാനാമൃഷീണാം സരസാമപി

അത് എല്ലാ ദേവന്മാർക്കും, ഋഷിമാർക്കും, തടാകങ്ങൾക്കുമുപരി പ്രിയപ്പെട്ടതാണ്.