ശ്രീവരാഹ ഉവാച കഥയിഷ്യാമി മേ ഗുഹ്യം ശാലഗ്രാമമിതി സ്മൃതമ്
ശ്രീവരാഹൻ പറഞ്ഞു: ഞാൻ എന്റെ രഹസ്യം പറയാം, അതാണ് ശാലഗ്രാമം എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത്.
ദ്വാപരേ തു യുഗേ ഭൂമേ യദൂനാം കുലസംകുലേ
ദ്വാപരയുഗത്തിൽ, യദുകുലത്തിൽ,
തസ്യ പുത്രോ മഹാഭാഗോ സര്വകര്മപരായണഃ
അവന്റെ മകൻ അത്യന്തം ഭാഗ്യവാനും എല്ലാ കര്മ്മങ്ങളിലും ഭക്തനുമായിരുന്നു.
തസ്യ ഭാര്യാ ച വസുധേ സര്വാവയവസുന്ദരീ
ഭൂമിയേ, അവന്റെ ഭാര്യ ശരീരഭാഗങ്ങളിലൊക്കെയും സുന്ദരിയായിരുന്നു.
തസ്യാ ഗര്ഭേ മഹാഭാഗേ ഭവിഷ്യാമി ന സംശയഃ
ഭാഗ്യവതിയായ അവളുടെ ഗർഭത്തിൽ ഞാൻ ജനിക്കും, ഇതിൽ സംശയമില്ല.
തതോഽപി സംസ്ഥിതേ തത്ര യാദവാനാം കുലോദ്വഹേ
അതിനുശേഷം, യാദവകുലത്തിലെ പ്രധാനവൻ അവിടെ നിന്ന് വിട്ടുപോയപ്പോൾ,
മമൈവാരാധനാര്ഥായ ഭ്രമതേ സ ദിശോ ദശ
എന്നെ ആരാധിക്കാൻ വേണ്ടി അവൻ പത്ത് ദിശകളിലും സഞ്ചരിച്ചു.
തതഃ പിണ്ഡാരകേ ഗതാ മമ ക്ഷേത്രേ വസുന്ധരേ ൧൪൪.
പിന്നീട്, വസുന്ധരേ, അവൾ എന്റെ പുണ്യഭൂമിയായ പിണ്ഡാരകത്തിലേക്കു പോയി.
ഈശ്വരേണ സമം പൂര്വം സര്വയോഗേശ്വരം സ്ഥിതമ്
അവിടെ, ഈശ്വരനോടൊപ്പം, എല്ലാ യോഗികളുടെ പ്രഭുവായവൻ മുമ്പ് നിലകൊണ്ടിരുന്നു.
ഈശ്വരേണ സമം പൂര്വമഹമാസം വസുന്ധരേ
വസുന്ധരേ, മുമ്പ് ഞാൻ ഈശ്വരനോടൊപ്പം അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
തസ്മിന്ക്ഷേത്രേ ഹരോ ദേവോ മത്സ്വ രൂപേണ സംയുതഃ
അവിടെയുള്ള പരിശുദ്ധമായ സ്ഥലത്ത് ഹരൻ ദേവൻ എന്റെ മീനാകൃതിയിൽ ചേർന്ന് വസിക്കുന്നു.
അഹം തിഷ്ഠാമി തത്രൈവ ഗിരിരൂപേണ നിത്യശഃ
അവിടെയേയ്ക്ക് ഞാൻ തന്നെ പർവതരൂപത്തിൽ എപ്പോഴും നിലകൊള്ളുന്നു.
പൂജനീയാഃ പ്രയത്നേന കിംപുനശ്ചക്രലാഞ്ഛിതാഃ
അവയെ വലിയ ഭക്തിയോടെ ആരാധിക്കണം; അതിൽ ചക്രചിഹ്നമുള്ളവയെ എത്ര അധികം ആരാധിക്കേണ്ടതാണോ!
ശിവനാഭാഃ ശിലാസ്തത്ര ചക്രനാഭാസ്തഥാ ശിലാഃ
അവിടെ ശിവനിന്റെ നാഭിയെപ്പോലെയുള്ള കല്ലുകളും, ചക്രത്തിന്റെ നാഭിയെപ്പോലെയുള്ള കല്ലുകളും ഉണ്ട്.
സോമേന തത്ര സംസ്ഥാപ്യ സ്വനാമ്നാ ലിംഗമുത്തമമ്
അവിടെ സോമൻ തന്റെ പേരിൽ ഉന്നതമായ ലിംഗം സ്ഥാപിച്ചു.
തതഃ ശാപാദ്വിനിര്മുക്തഃ തേജസാ ച പരിപ്ലുതഃ
അതിനുശേഷം ശാപത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനായി, പ്രഭയാൽ നിറഞ്ഞു,
സോമേശ്വരാച്ച വരദമാവിര്ഭൂതം ത്രിയമ്ബകമ്
സോമേശ്വരനിൽ നിന്ന് വരദായകനായ ത്രയാംബകൻ പ്രത്യക്ഷമായി.
സോമ ഉവാച നതോഽസ്മി പംചവദനം നീലകണ്ഠം ത്രിലോചനമ് ।। ൧൪൪.
സോമൻ പറഞ്ഞു: അഞ്ചു മുഖമുള്ള, നീലകണ്ഠനായ, മൂന്നു കണ്ണുള്ളവനേ, ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.
ശശാംകശേഖരം ദിവ്യം സര്വദേവനമസ്കൃതമ്
ചന്ദ്രക്കല ധരിച്ച ദിവ്യനായവനേ, എല്ലാ ദേവന്മാരും വന്ദിക്കുന്നവനേ,
ത്രിശൂലിനം ഡമരുണാ ലസദ്ധസ്തം വൃഷധ്വജമ്
ത്രിശൂലം കൈവശമുള്ളവനേ, ഡമരു കയ്യിൽ പ്രകാശിക്കുന്നവനേ, കാളയെ പതാകയാക്കിയവനേ,
ത്രിപുരഘ്നം മഹാകാലമന്ധകാദിനിഷൂദനമ്
മൂന്നു പുരങ്ങൾ നശിപ്പിച്ചവനേ, മഹാകാലനായവനേ, അന്ധകാദികളെ സംഹരിച്ചവനേ,
നാഗഭോഗോപവീതം ച രുദ്രമാലധരം പ്രഭുമ്
പാമ്പിനെ യജ്ഞോപവീതമായി ധരിച്ചവനേ, രുദ്രമാല ധരിച്ച പ്രഭുവേ,
വഹ്നിസോമാര്ക നയനം മനോവാചാമഗോചരമ്
വെളിച്ചം, ചന്ദ്രൻ, സൂര്യൻ എന്നിവ കണ്ണുകളായവനേ, മനസ്സിനും വാക്കിനും അതീതനായവനേ,
കൈലാസനിലയം ശമ്ഭും ഹിമാചലകൃതാശ്രമമ്
കൈലാസത്തിൽ വസിക്കുന്ന ശംഭുവേ, ഹിമാലയത്തിൽ ആശ്രമം സ്ഥാപിച്ചവനേ,
വരം വരയ ഭദ്രം തേ യത്തേ മനസി വര്ത്തതേ
നിനക്ക് മനസ്സിൽ എന്താണ് ആഗ്രഹം, ഭദ്രനേ, അതു വേണമെന്നു ചോദിക്കു.
സോമ ഉവാച ഏതല്ലിംഗസ്യ ഭക്താനാം പൂരയസ്വ മനോരഥമ്
സോമൻ പറഞ്ഞു: ഈ ലിംഗത്തിന്റെ ഭക്തന്മാരുടെ മനസ്സിലുള്ള ആഗ്രഹം നിറവേറ്റണമേ.
ദേവദേവ ഉവാച വിശേഷതസ്ത്വദീയേഽസ്മിന്നദ്യപ്രഭൃതിഗോപതേ
ദേവദേവൻ പറഞ്ഞു: പ്രത്യേകിച്ച്, ഗോപാലനേ, ഇന്നുമുതൽ നിന്റെ ഈ സ്ഥലത്ത്,
മമൈവാന്യാ പരാ മൂര്ത്തിസ്തം ശശാങ്ക ന സംശയഃ ൧൪൪.
ശശാങ്ക, എന്റെ മറ്റൊരു പരമമായ രൂപം അവിടെ നിർബന്ധമായി വസിക്കും; ഇതിൽ സംശയമില്ല.
വരാന്ദാസ്യാമി ഭദ്രം തേ ദേവാനാമപി ദുര്ലഭാന്
ദേവന്മാർക്കും ലഭിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ള വരങ്ങൾ ഞാൻ നിനക്കു നൽകാം, ഭാഗ്യവതിയായവളേ.
വിഷ്ണുനാ സഹ സംമന്ത്ര്യ സ്ഥിതാവാവാം കലാനിധേ
വിഷ്ണുവിനോടൊപ്പം ചേർന്ന് ഞങ്ങൾ ആലോചിച്ചു, കലകളുടെ നിധിയേ, ഞങ്ങൾ തീരുമാനിച്ചു.