വരാഹപുരാണമ്

അഥ വൈ മുഞ്ചതേ പ്രാണാന്സ്വകര്മപരിനിഷ്ഠിതഃ

അതിനുശേഷം, സ്വന്തം കര്‍മ്മം പൂര്‍ത്തിയാക്കിയവൻ അവിടെ ജീവൻ വിട്ടുകളയുന്നു.

ക്ഷേത്രസ്യ മണ്ഡലം തസ്യ കഥ്യമാനം മയാ ശൃണു

ഈ പുണ്യഭൂമിയുടെ വട്ടം എങ്ങനെയാണെന്ന് ഞാൻ പറയുന്നതു ശ്രദ്ധിച്ച് കേൾക്കൂ.

തത്ര തിഷ്ഠാമി സുശ്രോണി വിന്ധ്യസ്യ ഗിരിമൂര്ദ്ധനി

സുന്ദരിയായവളേ, ഞാൻ അവിടെ വിന്ധ്യപർവതത്തിന്റെ മുകളിലാണു നില്ക്കുന്നത്.

ദക്ഷിണേ സംസ്ഥിതം ചക്രം വാമേ സ്ഥാനേ ച വൈ ഗദാ 143.

വലതുവശത്ത് ചക്രവും ഇടതുവശത്ത് ഗദയും സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു.

ലാംഗലേ മുസലം ചൈവ ശംഖസ്തിഷ്ഠതി ചാഗ്രതഃ

ലാംഗലവും മുഷലവും അവിടെയുണ്ട്, മുന്നിൽ ശംഖും നില്ക്കുന്നു.

ഏതന്ന ജാനതേ കേചിന്മമ മായാ വിമോഹിതാഃ

എന്റെ മായയിൽ മയങ്ങിയ ചിലർക്ക് ഇതൊന്നും അറിയില്ല.

ഇതി ശ്രീവരാഹപുരാണേ ഭഗവച്ഛാസ്ത്രേ മന്ദാരമഹിമാനിരൂപണം നാമ ത്രയശ്ചത്വാരിംശദധികശതതമോധ്യായഃ

ഇങ്ങനെ ശ്രീവരാഹപുരാണത്തിലെ ഭഗവദ്ഗീതയിൽ മന്ദാരത്തിന്റെ മഹത്വം വിവരിക്കുന്ന നൂറ്റി നാല്പത്തിമൂന്നാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.

അഥ സോമേശ്വരാദിലിങ്ഗമുക്തിക്ഷേത്രത്രിവേണ്യാദിമാഹാത്മ്യമ് ശ്രുത്വാ മന്ദാരമാഹാത്മ്യം ധര്മകാമാ വസുന്ധരാ

മന്ദാരത്തിന്റെ മഹത്വം കേട്ടശേഷം, ധർമ്മം ആഗ്രഹിച്ച ഭൂമി, സോമേശ്വരാദി ലിംഗങ്ങളും ത്രിവേണിയും തുടങ്ങിയ പുണ്യസ്ഥലങ്ങളുടെ മഹത്വം ചോദിച്ചു.

ധരണ്യുവാച മന്ദാരാത്പരമം സ്ഥാനം വിഷ്ണോ തദ്വക്തുമര്ഹസി

ഭൂമി പറഞ്ഞു: മന്ദാരത്തേക്കാൾ ഉന്നതമായ സ്ഥലം എന്താണെന്ന് നീ പറയണം, വിഷ്ണുവേ.

ശ്രീവരാഹ ഉവാച കഥയിഷ്യാമി മേ ഗുഹ്യം ശാലഗ്രാമമിതി സ്മൃതമ്

ശ്രീവരാഹൻ പറഞ്ഞു: ഞാൻ എന്റെ രഹസ്യം പറയാം, അതാണ് ശാലഗ്രാമം എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത്.

ദ്വാപരേ തു യുഗേ ഭൂമേ യദൂനാം കുലസംകുലേ

ദ്വാപരയുഗത്തിൽ, യദുകുലത്തിൽ,

തസ്യ പുത്രോ മഹാഭാഗോ സര്വകര്മപരായണഃ

അവന്റെ മകൻ അത്യന്തം ഭാഗ്യവാനും എല്ലാ കര്‍മ്മങ്ങളിലും ഭക്തനുമായിരുന്നു.

തസ്യ ഭാര്യാ ച വസുധേ സര്വാവയവസുന്ദരീ

ഭൂമിയേ, അവന്റെ ഭാര്യ ശരീരഭാഗങ്ങളിലൊക്കെയും സുന്ദരിയായിരുന്നു.

തസ്യാ ഗര്ഭേ മഹാഭാഗേ ഭവിഷ്യാമി ന സംശയഃ

ഭാഗ്യവതിയായ അവളുടെ ഗർഭത്തിൽ ഞാൻ ജനിക്കും, ഇതിൽ സംശയമില്ല.

തതോഽപി സംസ്ഥിതേ തത്ര യാദവാനാം കുലോദ്വഹേ

അതിനുശേഷം, യാദവകുലത്തിലെ പ്രധാനവൻ അവിടെ നിന്ന് വിട്ടുപോയപ്പോൾ,

മമൈവാരാധനാര്ഥായ ഭ്രമതേ സ ദിശോ ദശ

എന്നെ ആരാധിക്കാൻ വേണ്ടി അവൻ പത്ത് ദിശകളിലും സഞ്ചരിച്ചു.

തതഃ പിണ്ഡാരകേ ഗതാ മമ ക്ഷേത്രേ വസുന്ധരേ ൧൪൪.

പിന്നീട്, വസുന്ധരേ, അവൾ എന്റെ പുണ്യഭൂമിയായ പിണ്ഡാരകത്തിലേക്കു പോയി.

ഈശ്വരേണ സമം പൂര്വം സര്വയോഗേശ്വരം സ്ഥിതമ്

അവിടെ, ഈശ്വരനോടൊപ്പം, എല്ലാ യോഗികളുടെ പ്രഭുവായവൻ മുമ്പ് നിലകൊണ്ടിരുന്നു.

ഈശ്വരേണ സമം പൂര്വമഹമാസം വസുന്ധരേ

വസുന്ധരേ, മുമ്പ് ഞാൻ ഈശ്വരനോടൊപ്പം അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.

തസ്മിന്ക്ഷേത്രേ ഹരോ ദേവോ മത്സ്വ രൂപേണ സംയുതഃ

അവിടെയുള്ള പരിശുദ്ധമായ സ്ഥലത്ത് ഹരൻ ദേവൻ എന്റെ മീനാകൃതിയിൽ ചേർന്ന് വസിക്കുന്നു.

അഹം തിഷ്ഠാമി തത്രൈവ ഗിരിരൂപേണ നിത്യശഃ

അവിടെയേയ്ക്ക് ഞാൻ തന്നെ പർവതരൂപത്തിൽ എപ്പോഴും നിലകൊള്ളുന്നു.

പൂജനീയാഃ പ്രയത്നേന കിംപുനശ്ചക്രലാഞ്ഛിതാഃ

അവയെ വലിയ ഭക്തിയോടെ ആരാധിക്കണം; അതിൽ ചക്രചിഹ്നമുള്ളവയെ എത്ര അധികം ആരാധിക്കേണ്ടതാണോ!

ശിവനാഭാഃ ശിലാസ്തത്ര ചക്രനാഭാസ്തഥാ ശിലാഃ

അവിടെ ശിവനിന്റെ നാഭിയെപ്പോലെയുള്ള കല്ലുകളും, ചക്രത്തിന്റെ നാഭിയെപ്പോലെയുള്ള കല്ലുകളും ഉണ്ട്.

സോമേന തത്ര സംസ്ഥാപ്യ സ്വനാമ്നാ ലിംഗമുത്തമമ്

അവിടെ സോമൻ തന്റെ പേരിൽ ഉന്നതമായ ലിംഗം സ്ഥാപിച്ചു.

തതഃ ശാപാദ്വിനിര്മുക്തഃ തേജസാ ച പരിപ്ലുതഃ

അതിനുശേഷം ശാപത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനായി, പ്രഭയാൽ നിറഞ്ഞു,

സോമേശ്വരാച്ച വരദമാവിര്ഭൂതം ത്രിയമ്ബകമ്

സോമേശ്വരനിൽ നിന്ന് വരദായകനായ ത്രയാംബകൻ പ്രത്യക്ഷമായി.

സോമ ഉവാച നതോഽസ്മി പംചവദനം നീലകണ്ഠം ത്രിലോചനമ് ।। ൧൪൪.

സോമൻ പറഞ്ഞു: അഞ്ചു മുഖമുള്ള, നീലകണ്ഠനായ, മൂന്നു കണ്ണുള്ളവനേ, ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു.

ശശാംകശേഖരം ദിവ്യം സര്വദേവനമസ്കൃതമ്

ചന്ദ്രക്കല ധരിച്ച ദിവ്യനായവനേ, എല്ലാ ദേവന്മാരും വന്ദിക്കുന്നവനേ,

ത്രിശൂലിനം ഡമരുണാ ലസദ്ധസ്തം വൃഷധ്വജമ്

ത്രിശൂലം കൈവശമുള്ളവനേ, ഡമരു കയ്യിൽ പ്രകാശിക്കുന്നവനേ, കാളയെ പതാകയാക്കിയവനേ,