ചകാര സംചയാന് വിപ്രോ നാനാഭക്ഷ്യാണി സര്വശഃ । ഭക്ഷ്യം ഭോജ്യം തഥാ ലേഹ്യം ചോഷ്യം ബഹുവിധം തഥാ । ചകാരാന്നാദ്യനിചയം ഹേമപാത്ര്യശ്ച സര്വതഃ ।। ൧൧.
ബ്രാഹ്മണൻ എല്ലാ തരത്തിലുള്ള ഭക്ഷണങ്ങൾ, ഭക്ഷ്യങ്ങൾ, ഭോജ്യങ്ങൾ, ലേഹ്യങ്ങൾ, ഉഷ്യങ്ങൾ എന്നിങ്ങനെ പലവിധം, പാചകിച്ച അന്നം heaps, എല്ലാം സ്വർണപാത്രങ്ങളിൽ നിറച്ചു.
ഏവം കൃത്വാ സ വിപ്രസ്തു രാജാനം ഭൂരിതേജസമ് । ഉവാച സര്വസൈന്യാനി പ്രവിശന്തു ഗൃഹാനിതി ।। ൧൧.
ഇങ്ങനെ എല്ലാം ഒരുക്കിയ ശേഷം ബ്രാഹ്മണൻ അതിമഹത്വമുള്ള രാജാവിനോട്, "നിന്റെ എല്ലാ സൈന്യങ്ങളും ഈ ഭവനങ്ങളിൽ പ്രവേശിക്കട്ടെ" എന്ന് പറഞ്ഞു.
ഏവമുക്തസ്തതോ രാജാ തദ്ഗൃഹം പര്വതോപമമ് । പ്രവിവേശാന്തരേഷ്വന്യേ ഭൃത്യാ വിവിശുരാശു വൈ ।। ൧൧.
അങ്ങനെ പറഞ്ഞതോടെ രാജാവ് ആ പർവതത്തെപ്പോലെയുള്ള ഭവനത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു; മറ്റു ഭൃത്യന്മാർ അതിന്റെ അകത്തെ ഭാഗങ്ങളിൽ വേഗത്തിൽ കടന്നു.
തതസ്തേഷു പ്രവിഷ്ടേഷു തദാ ഗൌരമുഖോ മുനിഃ । പ്രഗൃഹ്യ തം മണിം ദിവ്യം രാജാനം ചേദമബ്രവീത് ।। ൧൧.
അവരൊക്കെ അകത്ത് കടന്നതോടെ ഗൗരമുഖമുനി ആ ദിവ്യമായ മാണിക്യത്തെ എടുത്തു, രാജാവിനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
മജ്ജനാഭ്യവഹാരാര്ഥം പഥി ശ്രമകൃതേ തഥാ । വിലാസിനീസ്തഥാ ദാസാന് പ്രേഷയിഷ്യാമി തേ നൃപ ।। ൧൧.
നിന്റെ സ്നാനത്തിനും ഭക്ഷണത്തിനും യാത്രയുടെ ക്ഷീണശമനത്തിനും വേണ്ടി, രാജാവേ, ഞാൻ നിനക്ക് യുവതികളും ദാസന്മാരും അയയ്ക്കും.
ഏവമുക്ത്വാ സ വിപ്രേന്ദ്രസ്തം മണിം വൈഷ്ണവം ശുഭമ് । ഏകാന്തേ സ്ഥാപയാമാസ രാജ്ഞസ്തസ്യ പ്രപശ്ചതഃ ।। ൧൧.
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠൻ ആ ശുഭമായ വൈഷ്ണവമാണിക്യത്തെ രാജാവിന്റെ മുന്നിൽ, ഒറ്റപ്പെട്ട സ്ഥലത്ത് വെച്ചു.
തസ്മിന് സ്ഥാപിതമാത്രേ തു മണൌ ശുദ്ധസമപ്രഭേ । നിശ്ചേരുര്യോഷിതസ്തത്ര ദിവ്യരൂപാഃ സഹസ്ത്രശഃ ।। ൧൧.
ആ ശുദ്ധവും തിളങ്ങുന്നതുമായ മാണിക്യം വെച്ചതോടെ, അപ്പോൾ തന്നെ ആയിരക്കണക്കിന് ദിവ്യരൂപമുള്ള സ്ത്രീകൾ അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
സുകുമാരാങ്ഗരാഗാദ്യാഃ സുകുമാരവരാങഗനാഃ । സുകപോലാഃ സുചാര്വ്യങ്ഗ്യഃ സുകേശാന്താഃ സുലോചനാഃ । കാശ്ചിത്സൌവര്ണപാത്രീശ്ച ഗൃഹീത്വാ സംപ്രതസ്ഥിരേ ।। ൧൧.
അവരിൽ ചിലർ വളരെ സുന്ദരമായ ശരീരഭാഗങ്ങൾ, മനോഹരമായ കവിളുകൾ, ആകർഷകമായ രൂപം, നല്ല മുടി, മനോഹരമായ കണ്ണുകൾ എന്നിവയുള്ളവരായിരുന്നു; ചിലർ സ്വർണപാത്രങ്ങൾ എടുത്ത് പുറപ്പെട്ടു.
ഏവം യോഷിദ്ഗണാസ്തത്ര നരാഃ കര്മകരാസ്തഥാ । നിര്ജഗ്മുസ്തസ്യ നൃപതേഃ സര്വേ ഭൃത്യാ നൃപസ്യ ഹ । കേവലം ഭോജനം പൂര്വം പരിധാനം ച സര്വശഃ ।। ൧൧.
അങ്ങനെ സ്ത്രീകളുടെയും പുരുഷഭൃത്യന്മാരുടെയും കൂട്ടങ്ങൾ, രാജാവിന്റെ എല്ലാ ഭൃത്യന്മാരും, ഭക്ഷണവും വസ്ത്രങ്ങളും മാത്രം എടുത്ത് പുറത്തു പോയി.
താഃ സ്ത്രിയഃ സര്വഭൃത്യാനാം രാജമാര്ഗേണ മജ്ജനമ് । ദദുസ്തേ ച നരാശ്വാനാം ഹസ്തിനാം ച ത്വരാന്വിതാഃ ।। ൧൧.
അവ സ്ത്രീകൾ രാജമാർഗത്തിൽ എല്ലാ ഭൃത്യന്മാർക്കും, പുരുഷന്മാർക്കും, കുതിരകൾക്കും, ആനകൾക്കും വേഗത്തിൽ സ്നാനം നൽകി.
നാനാവിധാനി തൂര്യാണി തത്രാവാദ്യന്ത സര്വശഃ । മജ്ജനേ നൃപതേസ്തത്ര നനൃതുശ്ചാന്യയോഷിതഃ । അപരാശ്ച ജഗുസ്തത്ര ശക്രസ്യേവ പ്രമജ്ജതഃ ।। ൧൧.
അവിടെ വിവിധതരം വാദ്യങ്ങൾ മുഴങ്ങുകയായിരുന്നു; രാജാവ് സ്നാനം ചെയ്യുമ്പോൾ മറ്റു സ്ത്രീകൾ നൃത്തം ചെയ്തു, മറ്റുള്ളവർ പാടുകയും ചെയ്തു, ഇന്ദ്രൻ സ്നാനം ചെയ്യുമ്പോൾപോലെയാണ്.
ഏവം ദിവ്യോപചാരേണ സ്നാത്വാ രാജാ മഹാമനാഃ । ചിന്തയാമാസ രാജേന്ദ്രോ വിസ്മയാവിഷ്ടചേതനഃ । കിമിദം മുനിസാമര്ഥ്യം തപസോ വാഽഥ വാ മണേഃ ।। ൧൧.
അങ്ങനെ ദിവ്യമായ സേവനം ലഭിച്ച് മഹാമനസ്സുള്ള രാജാവ് സ്നാനം ചെയ്തു; അത്ഭുതം നിറഞ്ഞ മനസ്സോടെ രാജാധിപൻ ചിന്തിച്ചു: "ഇത് മുനിയുടെ ശക്തിയോ, തപസ്സിന്റെ ഫലമോ, അല്ലെങ്കിൽ മാണിക്യത്തിന്റെ മഹത്വമോ?"
ഏവം സ്നാത്വാ ശുഭേ വസ്ത്രേ പരിധായോത്തമേ തഥാ । വിവിധാന്നം തു വിധിനാ ബുഭുജേ സ നൃപോത്തമഃ ।। ൧൧.
അങ്ങനെ സ്നാനം കഴിച്ച്, ശുഭമായും ഉത്തമമായും വസ്ത്രങ്ങൾ ധരിച്ച്, നിയമാനുസൃതമായി വിവിധതരം അന്നങ്ങൾ ആ രാജാവ് ആസ്വദിച്ചു.
/50 യഥാ ച നൃപതേഃ പൂജാ കൃതാ തേന മഹര്ഷിണാ । തദ്വദ് ഭൃത്യജനസ്യാപി ചകാര മുനിസത്തമഃ ।। ൧൧.
രാജാവിനായി മഹർഷി പൂജ നടത്തിയതുപോലെ, ആ മഹാമുനി രാജാവിന്റെ ഭൃത്യന്മാരെയും ആദരിച്ചു.
യാവത് സ രാജാ ബുഭുജേ സഭൃത്യബലവാഹനഃ । താവദസ്തഗിരിം ഭാനുര്ജഗാമാരുണസപ്രഭഃ ।। ൧൧.
രാജാവ് ഭൃത്യന്മാരും സേനയും വാഹനങ്ങളുമൊത്ത് ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്ന സമയത്ത്, ചുവന്ന പ്രകാശം നിറഞ്ഞ സൂര്യൻ അസ്തമയ പർവതത്തിലേക്ക് നീങ്ങി.
തതസ്തു രാത്രിഃ സമപദ്യതാഽധുനാ ശരച്ഛശാങ്കോജ്ജ്വലഋക്ഷമണ്ഡിതാ । കരോതി രാഗം സ ച രോഹിണീധവഃ സുസങ്ഗതം സൌമ്യഗുണേഷു താപി ച ।। ൧൧.
അതിനുശേഷം, ശരത്കാല ചന്ദ്രനും തിളങ്ങുന്ന നക്ഷത്രങ്ങളും അലങ്കരിച്ച രാത്രിയെത്തി; രോഹിണിയുടെ ഭർത്താവായ ചന്ദ്രൻ, സൌമ്യഗുണങ്ങളുമായി ചേർന്ന്, മൃദുവായ പ്രകാശം പടർന്നു.
ഭൃഗൂദ്വഹഃ കൃഷ്ണതരാംശുഭാനുനാ സഹോദ്യതോ ദൈത്യഗുരുഃ സുരാധിപഃ । അഥാന്തരാത്പക്ഷഗതോ ന രാജതേ സ്വഭാവയോഗേന മതിസ്തു ദേഹിനാമ് ।। ൧൧.
ഭൃഗുവിന്റെ മഹത്വവും, ദേവതാദിപതിയും, ദൈത്യഗുരുവും കറുത്ത കിരണങ്ങളുള്ള സൂര്യനോടൊപ്പം ഉയർന്നു; പക്ഷഗതിയിൽ പ്രവേശിച്ചപ്പോൾ അവർ തിളങ്ങുന്നില്ല, സ്വഭാവം പ്രകാരം ജീവികളുടെ മനസ്സുകൾ സ്വാധീനിക്കപ്പെടുന്നു.
സുരക്തതാം ഭൂമിസുതശ്ച മുഞ്ചതേ രാഹുഃ സിതീ ചന്ദ്രമസോംശുഭിഃ സിതൈഃ । മുക്തഃ സ്വഭാവോ ജഗതഃ സുരാസുരൈ- രനുസ്വഭാവോ ബലവാന് സുകൃന്നൃപഃ ।। ൧൧.
ഭൂമിയുടെ പുത്രൻ തീവ്രമായ ചുവപ്പ് വിട്ടുനിൽക്കുന്നു; രാഹു, ചന്ദ്രന്റെ വെളുത്ത കിരണങ്ങൾ കൊണ്ടു മോചിതനാകുന്നു; ലോകത്തിന്റെ സ്വഭാവം ദേവന്മാരിലും അസുരന്മാരിലും പാലിക്കപ്പെടുന്നു; സത്കർമ്മം ചെയ്യുന്ന രാജാവ് സ്വഭാവം കൊണ്ടു ശക്തനാണ്.
സിതേശ്വരാഖ്യാപിതരശ്മിമണ്ഡലേ സൂര്യത്വസിദ്ധാന്തകഷേവ നിര്മലേ । കരോതി കേതുര്ന പരേ മഹത്തമ- സ്തദാ കുശീലേഷു ഗതിശ്ച നിര്മലാ ।। ൧൧.
വെളുത്ത ദേവതയുടെ കിരണമണ്ഡലത്തിൽ, സൂര്യസിദ്ധാന്തത്തിന്റെ ശുദ്ധതപോലെ, കേതു വലിയ അന്ധകാരമുണ്ടാക്കുന്നില്ല; അപ്പോൾ, പ്രാവീണ്യമുള്ളവരുടെ സഞ്ചാരം വ്യക്തമാണ്.
ബുധോച്ചബുദ്ധിര്ജഗതോ വിഭാവയന് രരാജ രാജ്ഞോ തനയഃ സ്വകര്മഭിഃ । ഭൃതേച്ഛകഃ കക്ഷവിവാഹിതശ്ചിരം ഭവേദിയം സാധുഷു സമ്മിതിര്ധ്രുവമ് ।। ൧൧.
ബുധന്റെ ഉയർച്ചകൊണ്ട് ബുദ്ധി വർദ്ധിച്ച രാജാവിന്റെ പുത്രൻ, തന്റെ സത്കർമ്മങ്ങൾ കൊണ്ട് ലോകത്തെ പ്രകാശിപ്പിച്ചു; ഭൃത്യന്മാരുടെ ആഗ്രഹം ദീർഘകാലം അടുത്ത് നിലനിൽക്കുമ്പോൾ, സത്പുരുഷന്മാരിൽ അത് ഉറപ്പായും അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്നു.
കരോതി കേതുഃ കപിലം വിയച്ചിരം രാജ്ഞഃ സുരാണാം പഥി സംസ്ഥിതം ഭൃശമ് । ന ദുര്ജനഃ സജ്ജനസംസദി ക്വചിത് കരോതി ശുദ്ധം നിജകര്മകൌശലമ് ।। ൧൧.
കേതു ദീർഘകാലം ആകാശം കപിലവർണ്ണത്തിൽ ആക്കുന്നു, രാജാവിന്റെയും ദേവന്മാരുടെയും പാതയിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നു; ദുഷ്ടൻ സജ്ജനരുടെ കൂട്ടത്തിൽ എവിടെയും തന്റെ കർമ്മത്തിൽ ശുദ്ധതയുള്ള പ്രാവീണ്യം കാണിക്കുന്നില്ല.
ശശാങ്കരശ്മിപ്രവിഭാസിതാ അപി പ്രകാശമീയുര്നിരതാഃ പദേ പദേ । കുലംഭവാഃ സംഭവധര്മപത്തയോ മഹാംശുയോഗാന്മഹതാം സമുന്നതിമ് ।। ൧൧.
ചന്ദ്രന്റെ കിരണങ്ങൾ കൊണ്ട് പ്രകാശിതരായവരും ഓരോ ഘട്ടത്തിലും തിളങ്ങുന്നു; ഉന്നത കുടുംബത്തിൽ ജനിച്ചവരും ഉത്ഭവധർമ്മം പാലിക്കുന്നവരും, ശക്തമായ കിരണങ്ങളുടെ യോജനം കൊണ്ടു വലിയ ഉയർച്ച നേടുന്നു.
ത്രിദോഷസക്താന്നികൃതോഽസ്യ സര്വശഃ സുതേന രാജ്ഞോ വരുണസ്യ സൂര്യജഃ । വിരാജതേ കൌശികസന്നിവേശിതാ ന വേദകര്മ ക്വചിദന്യഥാ ഭവേത് ।। ൧൧.
സൂര്യനും വരുണനും ജനിച്ച രാജാവിന്റെ പുത്രൻ, മൂന്ന് ദോഷങ്ങളിൽ ആകാംക്ഷയുള്ളവരെ പൂർണ്ണമായും ജയിക്കുന്നു; കൗശിക വംശത്തിൽ സ്ഥാപിതമായ വേദകർമ്മം എവിടെയും വേറേ നടത്തപ്പെടുന്നില്ല.
ദ്വന്ദ്വഃ സമേതാന് മമ യഃ ശിശുഃ പുരാ ഹരിര്യ ആരാധിതവാന് നൃപാസനമ് । ലക്ഷ്മ്യാപി ബുദ്ധ്യാ സുചിരം പ്രകാശതേ ധ്രുവേണ വിഷ്ണുസ്മരണേന ദുര്ലഭമ് ।। ൧൧.
എന്റെ ആ കുഞ്ഞ്, മുമ്പ് ദ്വന്ദങ്ങൾ ഏകീകരിച്ച് രാജാസനം ആരാധിച്ചവൻ, ദീർഘകാലം ഭാഗ്യവും ബുദ്ധിയും കൊണ്ട് തിളങ്ങുന്നു; വിശ്ണുവിനെ സ്ഥിരമായി സ്മരിച്ചാൽ, അപര്യാപ്തമായത് ഉറപ്പായി ലഭ്യമായിരിക്കുന്നു.
ഇതീദൃശീ രാത്രിരഭൂദൃഷേഃ ശുഭേ വരാശ്രമേ ദുര്ജയഭൂപതേഃ ശുഭാ । സഭൃത്യസാമന്തവരാശ്വദന്തിനഃ സുഭക്തവസ്ത്രാഭരണാദിപൂജയാ ।। ൧൧.
ഇങ്ങനെ, ആ ശുഭമായ രാത്രിയിൽ, മഹർഷിയുടെ ശുഭമായ ആശ്രമത്തിൽ, ജയിക്കാൻ കഴിയാത്ത രാജാവിനും ഭൃത്യന്മാരും സാമന്തന്മാരും ഉത്തമ കുതിരകളും ആനകളും, ഉത്തമ വസ്ത്രങ്ങൾ, ആഭരണങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ കൊണ്ട് പൂജയോടെ, രാത്രി കടന്നു പോയി.
ഇതീദൃശായാം വരരത്നചിത്രിതാഃ സുപട്ടസംവീതവരാസ്തൃതാസ്തദാ । ഗൃഹേഷു പര്യങ്കവരാഃ സമാശ്രിതാഃ സുരൂപയോഷിത്കൃതഭങ്ഗഭാസുരാഃ ।। ൧൧.
അത്തരം രാത്രിയിൽ, ഉത്തമ രത്നങ്ങൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചും, മനോഹരമായ വസ്ത്രങ്ങൾ കൊണ്ട് പൊതിഞ്ഞും, വീടുകളിൽ ഉത്തമ കിടക്കകൾ ഒരുക്കിയിരുന്നു; മനോഹര സ്ത്രീകൾ, അവരുടെ ഭംഗിയുള്ള ചലനങ്ങൾ കൊണ്ട്, പ്രകാശം വർദ്ധിപ്പിച്ചു.
സ തത്ര രാജാ വിസസര്ജ ഭൂഭൃതഃ സ്വയം സഭൃത്യാനപി സര്വതോ ഗൃഹാന് । ഗതേഷു സുഷ്വാപ വരസ്ത്രിയാ വൃതഃ സുരേശവത്സ്വര്ഗഗതഃ പ്രതാപവാന് ।। ൧൧.
അവിടെ, രാജാവ് ഭൂഭൃത്യന്മാരെയും എല്ലാ ഭൃത്യന്മാരെയും അവരുടെ വീടുകളിലേക്ക് വിടുവിച്ചു; അവർ പോയ ശേഷം, ഉത്തമ സ്ത്രീകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, ദേവതാദിപതിയെപ്പോലെ സ്വർഗത്തിൽ, രാജാവ് മഹത്വത്തോടെ നല്ല ഉറക്കം നേടി.
ഏവം സുമനസസ്തസ്യ സഭൃത്യസ്യ മഹാത്മനഃ । ഋഷേസ്തസ്യ പ്രഭാവേന ഹൃഷ്ടാസ്തു സുഷുപുസ്തദാ ।। ൧൧.
അങ്ങനെ, ആ മഹാത്മാവായ രാജാവും ഭൃത്യന്മാരും, മഹർഷിയുടെ പ്രഭാവം കൊണ്ടു സന്തോഷമുള്ള മനസ്സോടെ, അപ്പോൾ നല്ല ഉറക്കം നേടി.
തതോ രാത്ര്യാം വ്യതീതായാം സ രാജാ താഃ സ്ത്രിയഃ പുനഃ । അന്തര്ദ്ധാനം ഗതാസ്തത്ര ദൃഷ്ട്വാ താനി ഗൃഹാണി ച ।। ൧൧.
രാത്രി കഴിഞ്ഞ ശേഷം, രാജാവ് ആ സ്ത്രീകൾ അപ്രത്യക്ഷമായതും, ആ വീടുകളും ഇല്ലാതായതും കണ്ടു.
അദൃശ്യാനി മഹാര്ഹാണി വരാസനജലാനി ച । രാജാ സ വിസ്മയാവിഷ്ടശ്ചിന്തയാമാസ ദുഃഖിതഃ ।। ൧൧.
മഹാര്ഹമായ ഉത്തമാസനങ്ങളും വെള്ളക്കലശങ്ങളും കാണാതായി; അത देखकर രാജാവ് അത്ഭുതത്തിൽ ആകി, ദുഃഖത്തോടെ ആലോചിച്ചു.