ശൃണ്വന്ത്യാ മേ മഹജ്ജാതം ചിത്തേ കൌതൂഹലം പരമ്
ഞാൻ കേൾക്കുമ്പോൾ, എന്റെ മനസ്സിൽ വലിയ അത്ഭുതവും കൗതുകവും ഉണർന്നിരിക്കുന്നു.
നൃത്യതഃ കി ഭവേത്പുണ്യം ജാഗ്രതോ വാ ഫലം നു കിമ്
നൃത്തം ചെയ്യുന്നതിലൂടെ എന്ത് പുണ്യം ലഭിക്കും? ജാഗരണമാണെങ്കിൽ ഫലം എന്താണ്?
സംമാര്ജനേ ലേപനേ വാ ഗന്ധപുഷ്പാദിദാനതഃ
അവിടം വൃത്തിയാക്കുന്നതിലൂടെയോ, ലേപനം ചെയ്യുന്നതിലൂടെയോ, സുഗന്ധവും പുഷ്പങ്ങളും അർപ്പിക്കുന്നതിലൂടെയോ—
അന്യേന കര്മണാ ചൈവ ജപയജ്ഞാദിനാഽഥവാ
മറ്റേതെങ്കിലും കർമ്മത്തിലൂടെയോ, ജപവും യജ്ഞാദികളും നടത്തുന്നതിലൂടെയോ—
ഉവാച മധുരം വാക്യം ധര്മകാമാം വസുന്ധരാമ് ശൃണു സുന്ദരി തത്ത്വേന യന്മാം ത്വം പരിപൃച്ഛസി ।। 138.
ധർമ്മത്തെ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഭൂമിദേവിയോട്, അദ്ദേഹം മധുരമായി പറഞ്ഞു: 'സുന്ദരി, നീ എന്നോട് ചോദിക്കുന്നതിന്റെ സത്യം കേൾക്കൂ.'
സര്വം തേ കഥയിഷ്യാമി പുണ്യകര്മ സുഖാവഹമ്
എല്ലാം ഞാൻ നിന്നോട് പറയാം; പുണ്യകൃത്യങ്ങൾ എല്ലാം, സുഖം നൽകുന്നതും.
ബഹൂന് ഭുക്ത്വാ ഹി വസുധേ അജീര്ണഭൃശപീഡിതഃ
അവൻ പലതും കഴിച്ചു, അതുകൊണ്ട് ദാരുണമായ അജീർണ്ണം അനുഭവിച്ചു, ഭൂമിദേവി.
സമ്പ്രാപ്താസ്തത്ര വൈ ബാലാഃ ക്രീഡന്തസ്തം മൃതം ഖഗമ്
അവിടെ ചില കുട്ടികൾ കളിക്കാനെത്തി, അവർ ആ മരിച്ച പക്ഷിയെ കണ്ടു.
മമായം വൈ മമായം വൈ ജിഘൃക്ഷന്തഃ പരസ്പരമ
'ഇത് എന്റേതാണ്, ഇത് എന്റേതാണ്' എന്ന് പരസ്പരം പിടിച്ചുപറ്റാൻ ശ്രമിച്ചു.
തത ഏകോ ഗൃഹീത്വൈനം ഗങ്ഗാമ്ഭസി സമാക്ഷിപത്
അവരിൽ ഒരാൾ അതിനെ എടുത്ത് ഗംഗാനദിയിലെ വെള്ളത്തിൽ എറിഞ്ഞു.
ഏവം സ ഖഞ്ജരീടോ ഹി ഗങ്ഗാതോയാത്തതസ്തദാ
അങ്ങനെ ആ കഞ്ഞരീട്ടുപക്ഷി ഗംഗാവെള്ളത്തിൽ ഒഴുകിപ്പോയി.
വൈശ്യസ്യ തു ഗൃഹേ ജാതോ ഹ്യനേകക്രതുയാജിനഃ
അവൻ അനേകം യാഗങ്ങൾ നടത്തിയ ഒരു വാണികന്റെ വീട്ടിൽ ജനിച്ചു.
വിബുദ്ധശ്ച പവിത്രശ്ച മദ്ഭക്തശ്ച വസുന്ധരേ
അവൻ ജ്ഞാനിയും വിശുദ്ധനും എനിക്കു ഭക്തനുമായി, ഭൂമിദേവി.
കദാചിദുപവിഷ്ടൌ തൌ ദൃഷ്ട്വാ ബാലോ ഗുണാന്വിതഃ
ഒരു ദിവസം മാതാപിതാക്കളെ ഇരിക്കുന്നതുകണ്ട്, ആ ഗുണവാൻകുട്ടി സമീപിച്ചു.
പ്രണമ്യ ശിരസാ ഭൂമൌ ബദ്ധാഞ്ജലിരയാചത 138.
അവൻ തലഭൂമിയിൽ വച്ചു നമസ്കരിച്ചു, കൈകൂപ്പി അപേക്ഷിച്ചു.
ന ചാഹം വാരണീയോ വൈ പിത്രാ മാത്രാ കഥംചന
എന്തായാലും, അച്ഛനും അമ്മയും എന്നെ തടയരുത്.
പുത്രസ്യ വചനം ശ്രുത്വാ ദമ്പതീ തൌ മുദാന്വിതൌ
മകനിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ആ ദമ്പതികൾ സന്തോഷത്തോടെ നിറഞ്ഞു.
യദ്യത്ത്വം വക്ഷ്യസേ വത്സ യദ്യത്തേ ഹൃദി വര്ത്തതേ
നീ പറയുന്നതെന്തും, നിന്റെ മനസ്സിലുള്ളതെന്തും, മകനേ—
ത്രിംശത്സഹസ്രം ഗാവോ ഹി സര്വാശ്ച ശുഭദോഹനാഃ
മുപ്പതിനായിരം പശുക്കൾ ഉണ്ട്, എല്ലാം നല്ല പാലു കൊടുക്കുന്നവയാണ്.
പുനരന്യത്പ്രവക്ഷ്യാമി ആവയോഃ പുത്ര കാരണാത്
നിന്റെ കാരണത്താൽ, മകനേ, ഞാൻ മറ്റൊന്ന് കൂടി പറയും.
തത്കുരുഷ്വ യഥാന്യായം മിത്രേഭ്യോ ദീയതാം ധനമ്
ന്യായപ്രകാരം ചെയ്യുക; സുഹൃത്തുക്കൾക്ക് ധനം കൊടുക്കണം.
കന്യാ വൈ രമണീയാശ്ച സജാതീയാഃ കുലോദ്ഭവാഃ
നിന്റെ ജാതിയിലും നല്ല കുടുംബത്തിൽ നിന്നുമുള്ള സുന്ദരിയായ പെൺകുട്ടികൾ ഉണ്ട്.
യദീച്ഛസി പുനശ്ചാന്യദ്യജ്ഞൈര്യഷ്ടും സുപുത്രക
മകനേ, വീണ്ടും യാഗങ്ങൾ നടത്താൻ നീ ആഗ്രഹിച്ചാൽ—
അഷ്ടൌ സമ്പൂര്ണധുര്യാണാം ഹലാനാം താവതാം ശതമ്
പൂർണ്ണമായുള്ള കാളകളോടുകൂടിയ എട്ട് നൂറ് ഉഴവുപലകൾ ഉണ്ട്.
യാവദ്ഭോജനതൃപ്താന്വാ ദ്വിജാനിച്ഛസി തര്പിതുമ് 138.
നീ ബ്രാഹ്മണന്മാരെ ഭക്ഷണംകൊടുത്ത് തൃപ്തരാക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നതുവരെ,
പിതൃമാതൃ വചഃ ശ്രുത്വാ സ ബാലോ ധര്മസംയുതഃ
അപ്പനും അമ്മയും പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, ധർമ്മബോധമുള്ള ആ ബാലൻ,
ഗോപ്രദാനേ ന മേ കാര്യം മിത്രം വാപി ന ചിന്തിതമ്
പശുക്കൾ നൽകുന്നതിലും, സുഹൃത്തുക്കളെക്കുറിച്ചും എനിക്ക് ചിന്തയില്ല,
നാഹം വാണിജ്യമിച്ഛാമി കൃഷിഗോരക്ഷമേവ ച
വ്യാപാരത്തിലും, കൃഷിയിലും, പശുപാലനത്തിലും എനിക്ക് ആഗ്രഹമില്ല,
ഏകം മേ പരമം ചിന്ത്യം യന്മമേച്ഛാ തപോധൃതൌ
എനിക്ക് ഏറ്റവും പ്രധാനമായുള്ള ഒരു ചിന്ത മാത്രമേയുള്ളൂ: ഞാൻ തപസ്സിൽ ഏർപ്പെടാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു,
തതഃ പുത്രവചഃ ശ്രുത്വാ മമ കര്മപരായണൌ
പിന്നീട്, മകന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, ഇരുവരും തങ്ങളുടെ കര്ത്തവ്യത്തിൽ അർപ്പിതരായി,