ഗതാസുര്നഷ്ടസംജ്ഞോ വൈ ബാണഭിന്നസ്തഥാ ഹൃദി
അവന്റെ ജീവൻ പോയി, ബോധം നഷ്ടപ്പെട്ടു, ഹൃദയം അമ്പുകൊണ്ട് തുളഞ്ഞു.
തസ്യ ച്ഛിത്വാ തതഃ പക്ഷൌ ഗൃഹീത്വാ രാജനന്ദനഃ
ശേഷം അവന്റെ ചിറകുകൾ മുറിച്ച് രാജകുമാരൻ അവയെ എടുത്തു.
സോഽപി ദീര്ഘേണ കാലേന അകാമോഽപി മൃതഃ ഖഗഃ
അവനും ആഗ്രഹമില്ലാതിരുന്നിട്ടും, ദീർഘകാലം കഴിഞ്ഞ് മരിച്ചുപോയി, പക്ഷീ.
രൂപവാന് പണ്ഡിതശ്ചൈവ പ്രജാനംദകരഃ സദാ
അവൻ സുന്ദരനും പണ്ഡിതനുമായിരുന്നു, എല്ലായ്പ്പോഴും ജനങ്ങളിൽ കാഴ്ചക്കുറവ് ഉണ്ടാക്കുന്നവൻ.
യാ സാ സൃഗാലീ സഞ്ജജ്ഞേ കാംചീരാജസ്യ വൈ സുതാ 137.
ആ ശൃഗാലി കാഞ്ചീരാജാവിന്റെ മകളായി ജനിച്ചു.
ചതുഃഷഷ്ടികലായുക്താ കോകിലേവ സുഖസ്വരാ
അവൾ അറുപത്തുനാലു കലകളിലും നിപുണയായിരുന്നു, കുയിലുപോലെ മധുരമായ ശബ്ദവുമുണ്ടായിരുന്നു.
ഏവം പ്രവര്ത്തിതേ തത്ര കാംചീരാജ്യേ കലിങ്ഗകേ
ഇങ്ങനെ കാളിംഗത്തിലെ കാഞ്ചീരാജ്യത്തിൽ കാര്യങ്ങൾ നടന്നുപോയി.
ഭൂമേ മമ പ്രസാദേന സമ്ബധോഽജായത സ്വതഃ
എന്റെ കൃപയാൽ ഭൂമിയിൽ സ്വതന്ത്രമായി ഒരു ബന്ധം ഉണ്ടായി.
കലിങ്ഗരാജപുത്രേണ വിധിനാ തു വിവാഹിതാ
അവളെ കാളിംഗരാജകുമാരൻ ശാസ്ത്രീയമായി വിവാഹം ചെയ്തു.
ഭൂഷണാനി ച ദിവ്യാനി ഗജാശ്വമഹിഷീഃ സ്ത്രിയഃ
ദൈവികാഭരണങ്ങൾ, ആനകൾ, കുതിരകൾ, മഹിഷികൾ, സ്ത്രീകൾ
ആദായ സ്വഗൃഹം യാതസ്തേന രാജ്ഞാതിമാനിതഃ
അവയെല്ലാം രാജാവിന്റെ ആദരവോടെ അവൻ സ്വന്തം വീട്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി.
അവ്യുച്ഛിന്നാഽഭവത്പ്രീതീ രോഹിണീചംദ്രയോരിവ
അവരുടെ സ്നേഹം ഒരിക്കലും തളരാതെ തുടർന്നു, രോഹിണിയും ചന്ദ്രനും പോലെ.
വനേ ചോപവനേ ചൈവ യേ കേചിന്നന്ദനോപമാഃ
കാടിലും തോട്ടങ്ങളിലും എല്ലാം നന്ദനവനപോലെയായിരുന്നു.
നഷ്ടം മന്യേത ചാത്മാനം രാജപുത്രീ യശസ്വിനി
പ്രശസ്തയായ രാജകുമാരി താനെ നഷ്ടമായെന്നു കരുതും.
ആത്മാനം മന്യതേ പ്രീത്യാ നഷ്ടപ്രായം വസുന്ധരേ 137.
സ്നേഹത്താൽ ഭൂമി തന്നെ തന്നെ നഷ്ടപ്പെട്ടതുപോലെയാണെന്ന് കരുതും.
നാന്തരം പശ്യതേ കശ്ചിത് പുരുഷഃ പുണ്യകര്മണോഃ
ആ രണ്ട് പുണ്യവാന്മാരിൽ യാതൊരു വ്യത്യാസവും ആരും കാണുന്നില്ല.
കലിംഗസ്തോഷയാമാസ പൌരാന്ജാനപദാംസ്തഥാ
കാളിംഗരാജകുമാരൻ നഗരവാസികളെയും ദേശവാസികളെയും സന്തോഷിപ്പിച്ചു.
താഭ്യാം സന്തോഷിതാഃ സര്വാഃ ശീലേന സ്വഗുണൈസ്തഥാ
അവരുടെ നല്ല സ്വഭാവത്താലും ഗുണങ്ങളാലും എല്ലാവരും സന്തുഷ്ടരായി.
രമതേ തത്ര ചാന്യോന്യം ശചീവാസവയോരിവ
അവിടെ അവർ പരസ്പരം സന്തോഷത്തോടെ ജീവിച്ചു, ശചിയും ഇന്ദ്രനും പോലെ.
വ്യജിജ്ഞപദ്രാജസുതം സൌഹൃദേന യശസ്വിനീ
പ്രശസ്തയായ രാജകുമാരി സൗഹൃദത്താൽ തന്റെ മനസ്സു രാജകുമാരനോട് തുറന്നു പറഞ്ഞു.
മമ സ്നേഹാത്പ്രിയം ചൈവ തദ്ഭവാന്വക്തുമര്ഹതി
എന്നോടുള്ള സ്നേഹത്താലും, അതിന്റെ പ്രിയത്വത്താലും, നീ ഇത് പറയേണ്ടതാണല്ലോ.
ഉവാച മധുരം വാക്യം പദ്മപത്രനിഭേക്ഷണഃ
താമരയിലപോലെയുള്ള കണ്ണുകളുള്ളവൻ മധുരമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
സര്വം തേ കഥയിഷ്യാമി ശപേ സത്യേന സുന്ദരി
സുന്ദരിയേ, ഞാൻ നിനക്കൊക്കെ പറയാം; സത്യത്തിൻമേൽ ഞാൻ ശപതം ചെയ്യുന്നു.
തസ്യ മൂലം തപോ രാജ്ഞി രാജ്യം സത്യേ പ്രതിഷ്ഠിതമ്
രാജ്ഞിയേ, അതിന്റെ അടിസ്ഥാനം തപസ്സാണ്; രാജ്യം സത്യത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്നു.
ന മിഥ്യാ പൂര്വമുക്തം മേ ബ്രൂഹി കിം കരവാണി തേ 137.
ഞാൻ മുമ്പ് ഒരിക്കലും കള്ളം പറഞ്ഞിട്ടില്ല; നീ പറയൂ, ഞാൻ നിനക്കു എന്ത് ചെയ്യണം?
അഥവാ പരമഗ്ര്യം തു പട്ടബന്ധം കരോമി തേ
അല്ലെങ്കിൽ, ഞാൻ നിനക്കായി ഏറ്റവും ഉന്നതമായ പട്ടാഭിഷേകം നടത്താം.
സുപ്താ നൈവ ച ദ്രഷ്ടവ്യാ വ്രതമേതന്മുഹൂര്ത്തകമ്
ഉറങ്ങുന്നവരെ കാണാൻ പാടില്ല; ഈ വ്രതം ഒരു നിമിഷം മാത്രമാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്.
കൃത്വാ നിഷ്കണ്ടകം രാജ്യം ദത്ത്വാ പംചത്വമാഗതഃ 137.
കണ്ടകങ്ങൾ ഇല്ലാത്ത രാജ്യം സൃഷ്ടിച്ച് അതു കൈമാറി, അവൻ അഞ്ചാമത്തെ അവസ്ഥയിലേക്കു പോയി.
മനുനാ വൈ കൃതോ ധര്മ ഏഷ നൈവ ന ദൃശ്യതേ 137.
ഈ ധർമ്മം മനുവാണ് സ്ഥാപിച്ചത്; ഇതിന് മറ്റെവിടെയും കാണാനാവില്ല.
യത്തദാ ചിന്തിതം പൂര്വം ദ്രഷ്ടുകാമേന താം പ്രിയാമ് 137.
സ്വന്തം പ്രിയപ്പെട്ടവളെ കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ച് മുമ്പ് ചിന്തിച്ചതെന്തോ അതാണ്.