തസ്മിന്കാലേ ഹ്യതിക്രാന്തേ മമ കര്മവിനിശ്ചയാത്
അപ്പോൾ ആ സമയം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, എന്റെ കര്മഫലപ്രാപ്തിയാൽ,
തത്ര രാജാ മഹാഭാഗഃ സ്വധര്മകൃതനിശ്ചയഃ
അവിടെ വലിയ ഭാഗ്യശാലിയായ ഒരു രാജാവുണ്ടായിരുന്നു, തന്റെ ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ചവൻ.
തസ്യ പുത്രോ മഹാഭാഗഃ സര്വധര്മേഷു നിഷ്ഠിതഃ
അവന്റെ മകനും അത്രയേറെ ഭാഗ്യശാലി, എല്ലാ ധർമ്മങ്ങളിലും സ്ഥിരനായിരുന്നു.
പിത്രര്ഥേ മൃഗയാം യാതോ മൃഗലിപ്സുര്വനേ തദാ
അവൻ അപ്പനുവേണ്ടി കാട്ടിൽ കാട്ടുപോശികൾ വേട്ടയാടാൻ പോയി.
ന തത്ര ലഭതേ കിഞ്ചിത്പിതൃകാര്യേ നരാധിപഃ 137.
എന്നാൽ അവിടെ അപ്പനുവേണ്ടി ഒന്നും കണ്ടെത്താൻ ആ രാജകുമാരന് കഴിഞ്ഞില്ല.
അങ്ഗമധ്യേ തു വിദ്ധാ സാ സ്ഫുരന്തീ സര്വമങ്ഗലാ
അവിടെ ശരീരത്തിന്റെ നടുവിൽ വെടിയേറ്റു വിറയുന്ന, എല്ലാ മംഗളവും ഉള്ള ഒരു ജീവി ഉണ്ടായിരുന്നു.
പീത്വാ സാ സലിലം തത്ര വൃക്ഷം ശാകോടകങ്ഗതാ
അവൾ അവിടെ വെള്ളം കുടിച്ചു, ശേഷം ഒരു വൃക്ഷത്തിന്റെ ശാഖയിലേക്ക് പോയി.
അകാമാ മുഞ്ചതീ പ്രാണാന് തീര്ഥം സോമാത്മകം പ്രതി
ഇഷ്ടമില്ലാതിരുന്നിട്ടും, അവൾ സോമനോടു ബന്ധപ്പെട്ട ആ തീർത്ഥത്തിൽ ജീവൻ വിട്ടു.
പ്രാപ്തോ ഗൃധ്രവടം തീര്ഥം വിശ്രാമം തത്ര ചാകരോത്
അവൻ കഴുകൻമരമായ ഗൃധ്രവട്ട തീർത്ഥത്തിലെത്തി അവിടെ വിശ്രമിച്ചു.
ഏകേന സ തു ബാണേന തയാ ഗൃധ്രോ നിപാതിതഃ
ഒരു അമ്പുകൊണ്ട് അവൾ കഴുകനെ വീഴ്ത്തി.
ഗതാസുര്നഷ്ടസംജ്ഞോ വൈ ബാണഭിന്നസ്തഥാ ഹൃദി
അവന്റെ ജീവൻ പോയി, ബോധം നഷ്ടപ്പെട്ടു, ഹൃദയം അമ്പുകൊണ്ട് തുളഞ്ഞു.
തസ്യ ച്ഛിത്വാ തതഃ പക്ഷൌ ഗൃഹീത്വാ രാജനന്ദനഃ
ശേഷം അവന്റെ ചിറകുകൾ മുറിച്ച് രാജകുമാരൻ അവയെ എടുത്തു.
സോഽപി ദീര്ഘേണ കാലേന അകാമോഽപി മൃതഃ ഖഗഃ
അവനും ആഗ്രഹമില്ലാതിരുന്നിട്ടും, ദീർഘകാലം കഴിഞ്ഞ് മരിച്ചുപോയി, പക്ഷീ.
രൂപവാന് പണ്ഡിതശ്ചൈവ പ്രജാനംദകരഃ സദാ
അവൻ സുന്ദരനും പണ്ഡിതനുമായിരുന്നു, എല്ലായ്പ്പോഴും ജനങ്ങളിൽ കാഴ്ചക്കുറവ് ഉണ്ടാക്കുന്നവൻ.
യാ സാ സൃഗാലീ സഞ്ജജ്ഞേ കാംചീരാജസ്യ വൈ സുതാ 137.
ആ ശൃഗാലി കാഞ്ചീരാജാവിന്റെ മകളായി ജനിച്ചു.
ചതുഃഷഷ്ടികലായുക്താ കോകിലേവ സുഖസ്വരാ
അവൾ അറുപത്തുനാലു കലകളിലും നിപുണയായിരുന്നു, കുയിലുപോലെ മധുരമായ ശബ്ദവുമുണ്ടായിരുന്നു.
ഏവം പ്രവര്ത്തിതേ തത്ര കാംചീരാജ്യേ കലിങ്ഗകേ
ഇങ്ങനെ കാളിംഗത്തിലെ കാഞ്ചീരാജ്യത്തിൽ കാര്യങ്ങൾ നടന്നുപോയി.
ഭൂമേ മമ പ്രസാദേന സമ്ബധോഽജായത സ്വതഃ
എന്റെ കൃപയാൽ ഭൂമിയിൽ സ്വതന്ത്രമായി ഒരു ബന്ധം ഉണ്ടായി.
കലിങ്ഗരാജപുത്രേണ വിധിനാ തു വിവാഹിതാ
അവളെ കാളിംഗരാജകുമാരൻ ശാസ്ത്രീയമായി വിവാഹം ചെയ്തു.
ഭൂഷണാനി ച ദിവ്യാനി ഗജാശ്വമഹിഷീഃ സ്ത്രിയഃ
ദൈവികാഭരണങ്ങൾ, ആനകൾ, കുതിരകൾ, മഹിഷികൾ, സ്ത്രീകൾ
ആദായ സ്വഗൃഹം യാതസ്തേന രാജ്ഞാതിമാനിതഃ
അവയെല്ലാം രാജാവിന്റെ ആദരവോടെ അവൻ സ്വന്തം വീട്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി.
അവ്യുച്ഛിന്നാഽഭവത്പ്രീതീ രോഹിണീചംദ്രയോരിവ
അവരുടെ സ്നേഹം ഒരിക്കലും തളരാതെ തുടർന്നു, രോഹിണിയും ചന്ദ്രനും പോലെ.
വനേ ചോപവനേ ചൈവ യേ കേചിന്നന്ദനോപമാഃ
കാടിലും തോട്ടങ്ങളിലും എല്ലാം നന്ദനവനപോലെയായിരുന്നു.
നഷ്ടം മന്യേത ചാത്മാനം രാജപുത്രീ യശസ്വിനി
പ്രശസ്തയായ രാജകുമാരി താനെ നഷ്ടമായെന്നു കരുതും.
ആത്മാനം മന്യതേ പ്രീത്യാ നഷ്ടപ്രായം വസുന്ധരേ 137.
സ്നേഹത്താൽ ഭൂമി തന്നെ തന്നെ നഷ്ടപ്പെട്ടതുപോലെയാണെന്ന് കരുതും.
നാന്തരം പശ്യതേ കശ്ചിത് പുരുഷഃ പുണ്യകര്മണോഃ
ആ രണ്ട് പുണ്യവാന്മാരിൽ യാതൊരു വ്യത്യാസവും ആരും കാണുന്നില്ല.
കലിംഗസ്തോഷയാമാസ പൌരാന്ജാനപദാംസ്തഥാ
കാളിംഗരാജകുമാരൻ നഗരവാസികളെയും ദേശവാസികളെയും സന്തോഷിപ്പിച്ചു.
താഭ്യാം സന്തോഷിതാഃ സര്വാഃ ശീലേന സ്വഗുണൈസ്തഥാ
അവരുടെ നല്ല സ്വഭാവത്താലും ഗുണങ്ങളാലും എല്ലാവരും സന്തുഷ്ടരായി.
രമതേ തത്ര ചാന്യോന്യം ശചീവാസവയോരിവ
അവിടെ അവർ പരസ്പരം സന്തോഷത്തോടെ ജീവിച്ചു, ശചിയും ഇന്ദ്രനും പോലെ.
വ്യജിജ്ഞപദ്രാജസുതം സൌഹൃദേന യശസ്വിനീ
പ്രശസ്തയായ രാജകുമാരി സൗഹൃദത്താൽ തന്റെ മനസ്സു രാജകുമാരനോട് തുറന്നു പറഞ്ഞു.