വരാഹപുരാണമ്

യത്ര തപ്തം തപസ്തേന സോമേന സുമഹാത്മനാ

അവിടെ മഹാത്മാവായ സോമൻ കഠിനമായ തപസ്സ് ചെയ്തു.

പഞ്ചവര്ഷസഹസ്രാണി തഥൈവോര്ദ്ധ്വമുഖഃ സ്ഥിതഃ

അവൻ അങ്ങോട്ട് നേരെ നോക്കി, അഞ്ചായിരം വർഷം നേരെ നിന്നു.

മമാപരാധാന്മുക്തശ്ച ബ്രാഹ്മണാനാം പതിസ്തഥാ

എന്റെ പാപത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനായി, അവൻ ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ പ്രഭുവായി.

ത്രിംശദ്വര്ഷസഹസ്രാണി ത്രിംശദ്വര്ഷശതാനി ച

മുപ്പതിനായിരം വർഷവും, അതോടൊപ്പം മുപ്പത് നൂറ് വർഷവും,

ദ്രവ്യവാന്ഗുണവാംശ്ചൈവ സംവിഭാഗീ യശസ്വിനി ൧൩൭.

അവൻ സമ്പത്തിലും ഗുണങ്ങളിലും ദാനത്തിലും സമ്പന്നനായിരുന്നു, മഹത്വമുള്ളവളേ.

സ ഏഷ ബ്രാഹ്മണോ ഭൂത്വാ സംസാരാദ്വിപ്രമുച്യതേ

അവൻ ബ്രാഹ്മണനായി ജനിച്ച്, ജനനമരണചക്രത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനായി.

തത്തീര്ഥം യേന വിജ്ഞേയം മമ മാര്ഗാനുസാരിണാ

എന്റെ മാർഗം പിന്തുടരുന്നവൻ ആ തീർത്ഥം അറിയണം.

പ്രവൃത്തേ ചാന്ധകാരേ തു യത്ര കശ്ചിന്ന ദൃശ്യതേ

അവിടെ ഇരുട്ട് പടർന്ന് ആരെയും കാണാൻ കഴിയാത്തപ്പോൾ,

ആലോകശ്ചൈവ ദൃശ്യേത സോമസ്തത്ര ന ദൃശ്യതേ ।। ഏവം ത്വാം വച്മി ഹേ ഭദ്രേ ഏഷ ൩ വിസ്മയഃ പരഃ

അവിടെ വെളിച്ചം മാത്രം കാണാം, സോമനെ കാണാനാവില്ല. ഭദ്രേ, ഞാൻ നിന്നോട് പറയുന്നു, ഇതൊരു വലിയ അത്ഭുതമാണ്.

ഏതച്ചിഹ്നം മഹാഭാഗേ പുണ്യേ സൌകരവേ മമ

മഹാഭാഗ്യവതിയായവളേ, എന്റെ പുണ്യമായ സൌകര പ്രദേശത്തിലെ ഈ അടയാളമാണ്.

അന്യച്ച തേ പ്രവക്ഷ്യാമി തച്ഛൃണുഷ്വ വസുന്ധരേ

ഇനി മറ്റൊന്ന് ഞാൻ പറയാം, അതു ശ്രദ്ധിക്കണം, വസുന്ധരേ.

അകാമാ തു മൃതാ തീര്ഥേ ആത്മനഃ കര്മനിശ്ചയാത്

ആ സ്ത്രീ തന്റെ ഇച്ഛയില്ലാതെ, സ്വന്തം കർമ്മഫലത്താൽ ആ തീർത്ഥത്തിൽ മരിച്ചു.

രാജപുത്രീ വിശാലാക്ഷീ ശ്യാമാ സര്വാങ്ഗസുന്ദരീ

അവൾ രാജകുമാരി, വിശാലമായ കണ്ണുകളുള്ള, കറുത്ത നിറമുള്ള, ശരീരമൊട്ടും സുന്ദരിയായവളായിരുന്നു.

വാക്യം നാരായണാച്ഛ്രുത്വാ ധരണീ ശുഭലക്ഷണാ 137.

നാരായണന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടതോടെ, ശുഭലക്ഷണങ്ങളാൽ അലങ്കൃതയായ ഭൂമി,

അഹോ തീര്ഥപ്രഭാവോ വൈ ത്വയാ പ്രോക്തോ മഹാന്മമ ഗൃധ്രശ്ചൈവ സൃഗാലീ ച പ്രാപ്തൌ വൈ മാനുഷീം തനുമ്

അയ്യോ! നീ പറഞ്ഞ ഈ തീർത്ഥത്തിന്റെ മഹത്തായ പ്രഭാവം കൊണ്ടു, കഴുകനും നരിയും മനുഷ്യരൂപം നേടി.

സ്നാനേന തത്ര തീര്ഥേ ച മരണാദ്വാ ജനാര്ദന

അവിടെ ആ തീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യുകയോ, അഥവാ അവിടെ മരിക്കുകയോ ചെയ്താൽ,

ചിഹ്നം ച കീദൃശം തേഷാം ജായന്തേ യേന തേ തഥാ

അവർക്കു എങ്ങനെയുള്ള അടയാളമാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്, അതിനാൽ അവർ അങ്ങനെ ജനിക്കുന്നു?

തതോ മഹീവചഃ ശ്രുത്വാ വിഷ്ണുര്ധര്മവിദാം വരഃ

ഭൂമിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട ശേഷം, ധർമ്മജ്ഞന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ വിഷ്ണു,

ശൃണു തത്ത്വേന മേ ഭൂമേ യന്മാം ത്വം പരിപൃച്ഛസി

ഭൂമി, നീ എന്നോട് ചോദിച്ചതു ഞാൻ സത്യമായി പറയാം, ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കു.

തസ്മിന്കാലേ ഹ്യതിക്രാന്തേ മമ കര്മവിനിശ്ചയാത്

അപ്പോൾ ആ സമയം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, എന്റെ കര്‍മഫലപ്രാപ്തിയാൽ,

തത്ര രാജാ മഹാഭാഗഃ സ്വധര്മകൃതനിശ്ചയഃ

അവിടെ വലിയ ഭാഗ്യശാലിയായ ഒരു രാജാവുണ്ടായിരുന്നു, തന്റെ ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ചവൻ.

തസ്യ പുത്രോ മഹാഭാഗഃ സര്വധര്മേഷു നിഷ്ഠിതഃ

അവന്റെ മകനും അത്രയേറെ ഭാഗ്യശാലി, എല്ലാ ധർമ്മങ്ങളിലും സ്ഥിരനായിരുന്നു.

പിത്രര്ഥേ മൃഗയാം യാതോ മൃഗലിപ്സുര്വനേ തദാ

അവൻ അപ്പനുവേണ്ടി കാട്ടിൽ കാട്ടുപോശികൾ വേട്ടയാടാൻ പോയി.

ന തത്ര ലഭതേ കിഞ്ചിത്പിതൃകാര്യേ നരാധിപഃ 137.

എന്നാൽ അവിടെ അപ്പനുവേണ്ടി ഒന്നും കണ്ടെത്താൻ ആ രാജകുമാരന് കഴിഞ്ഞില്ല.

അങ്ഗമധ്യേ തു വിദ്ധാ സാ സ്ഫുരന്തീ സര്വമങ്ഗലാ

അവിടെ ശരീരത്തിന്റെ നടുവിൽ വെടിയേറ്റു വിറയുന്ന, എല്ലാ മംഗളവും ഉള്ള ഒരു ജീവി ഉണ്ടായിരുന്നു.

പീത്വാ സാ സലിലം തത്ര വൃക്ഷം ശാകോടകങ്ഗതാ

അവൾ അവിടെ വെള്ളം കുടിച്ചു, ശേഷം ഒരു വൃക്ഷത്തിന്റെ ശാഖയിലേക്ക് പോയി.

അകാമാ മുഞ്ചതീ പ്രാണാന് തീര്ഥം സോമാത്മകം പ്രതി

ഇഷ്ടമില്ലാതിരുന്നിട്ടും, അവൾ സോമനോടു ബന്ധപ്പെട്ട ആ തീർത്ഥത്തിൽ ജീവൻ വിട്ടു.

പ്രാപ്തോ ഗൃധ്രവടം തീര്ഥം വിശ്രാമം തത്ര ചാകരോത്

അവൻ കഴുകൻമരമായ ഗൃധ്രവട്ട തീർത്ഥത്തിലെത്തി അവിടെ വിശ്രമിച്ചു.

ഏകേന സ തു ബാണേന തയാ ഗൃധ്രോ നിപാതിതഃ

ഒരു അമ്പുകൊണ്ട് അവൾ കഴുകനെ വീഴ്ത്തി.