ചക്രതീര്ഥേ വിശാലാക്ഷി മരണേ കൃതകൃത്യതഃ
വിശാലമായ കണ്ണുള്ളവളേ, ചക്രതീർത്ഥത്തിൽ മരിക്കുന്നവൻ ജീവിതലക്ഷ്യം നേടിയവനാണ്.
ശിരസ്യഞ്ജലിമാധായ ശ്ലക്ഷ്ണമേതദുവാച ഹ
തലയിൽ കൈകൂപ്പി, അവൻ മൃദുവായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
ഏതദാചക്ഷ്വ തത്ത്വേന പരം കൌതൂഹലം ഹി മേ
ഇത് സത്യമായി പറയൂ; എനിക്ക് അതിൽ വലിയ കൗതുകം ഉണ്ട്.
ഉവാച വാക്യം മേദിന്യാഃ മേഷദുന്ദുഭിനിഃസ്വനഃ
ആ മേശദുണ്ടുഭി പോലെ മുഴങ്ങുന്ന വാക്കുകൾ അവൻ ഭൂമിയോട് പറഞ്ഞു.
തസ്യ വൈ കാരണം യേന തേന ചാരാധിതോസ്മ്യഹമ്
ഇതിന്റെ കാരണം, അതിലൂടെ ഞാൻ ആരാധിക്കപ്പെട്ടത്, അതു അവനാൽ തന്നെയാണ്.
ദര്ശിതശ്ച മയാ ഹ്യാത്മാ യോ ഹി ദേവേഷു ദുര്ലഭഃ ൧൩൭.
ദേവന്മാർക്കും പ്രാപിക്കാനാവാത്ത എന്റെ സ്വരൂപം ഞാൻ അവനു കാണിച്ചുതന്നു.
മാം സ ദ്രഷ്ടും ന ശക്നോതി മമ തേജഃപ്രമോഹിതഃ
എന്റെ തേജസ്സാൽ അവൻ ഭ്രമിതനായി, എന്നെ കാണാൻ അവനു കഴിയുന്നില്ല.
ന ശക്നോതി തഥാ വക്തും ഭീരുഃ സന്ത്രസ്തലോചനഃ
ഭയത്താൽ കണ്ണുകൾ വിറയക്കുന്നവൻ, അങ്ങനെ സംസാരിക്കാനും കഴിയുന്നില്ല.
വാണീം സൂക്ഷ്മാം സമാദായ സ സോമോ ചോദിതോ മയാ
സൂക്ഷ്മമായ വാക്കുകൾ എടുത്ത്, ആ സോമൻ എന്റെ പ്രേരണയാൽ—
ബ്രൂഹി തത്വേന മേ സോമ യത്തേ മനതി വര്ത്തതേ
സോമാ, നിന്റെ മനസ്സിൽ ഉള്ളത് സത്യമായി എന്നോട് പറയൂ.
മമ വാക്യം തതഃ ശ്രുത്വാ ഗ്രഹാണാം പ്രവരേശ്വരഃ
എന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട ശേഷം, ഗ്രഹങ്ങളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ഇശ്വരൻ—
ഭഗവന് യദി തുഷ്ടോഽസി മമ ചാത്ര ഗതഃ പ്രഭോ
പ്രഭോ, നീ എനിക്ക് സന്തുഷ്ടനാണെങ്കിൽ, എന്റെ കാരണത്താൽ ഇവിടെ വന്നതാണെങ്കിൽ—
യാവല്ലോകാ ധരിഷ്യന്തി താവത്ത്വയി ജനാര്ദന
ലോകങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നത്രയും കാലം, ജനാർദ്ദനാ, ഞാൻ നിന്നിൽ നിലനില്ക്കട്ടെ.
യച്ചാപി മമ തദ്രൂപം ത്വയാ സംസ്ഥാപിതം പ്രഭോ
പ്രഭോ, നീ സ്ഥാപിച്ച എന്റെ ആ രൂപം എങ്ങനെയാണോ—
സോമ ഇത്യേവ യജ്ഞേഷു പിബന്തു മമ ബ്രാഹ്മണാഃ
യാഗങ്ങളിൽ എന്റെ ബ്രാഹ്മണന്മാർ സോമം മാത്രം പാനമാക്കട്ടെ.
ക്ഷീണസ്തത്ര ത്വമാവസ്യാം തത്ര പിണ്ഡപിതൃക്രിയാഃ ൧൩൭.
അവസ്യാമാവിൽ നീ ക്ഷീണിക്കുമ്പോൾ, അവിടെ പിണ്ഡംകൊണ്ട് പിതൃകർമ്മകൾ നടത്തപ്പെടുന്നു.
അധര്മേ ച ന മേ ബുദ്ധിര്ഭവേദ്വിഷ്ണോ കദാചന। പതിത്വം ചാഥ ഗച്ഛേയമോഷധീനാം തഥാ കുരു
വിഷ്ണുവേ, എപ്പോഴും എന്റെ മനസ്സ് അന്യായത്തിലേക്ക് തിരിയരുതേ. അങ്ങനെ സംഭവിച്ചാൽ ഞങ്ങൾ ഔഷധികളായി വീഴട്ടെ, അതിന് സമ്മതം.
യദി തുഷ്ടോ മഹാദേവ ആദിമധ്യാന്ത വര്ജിതഃ
ആദിയും മധ്യവും അന്തവും ഇല്ലാത്ത മഹാദേവാ, നിങ്ങൾ സന്തോഷിച്ചാൽ,
തതഃ സോമവചഃ ശ്രുത്വാ തത്രൈവാന്തര്ഹിതോഽഭവമ്
അപ്പോൾ സോമന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടതോടെ ഞാൻ അവിടെയേയ്ക്ക് അദൃശ്യനായി.
പ്രാപ്താ ച പരമാ സിദ്ധിഃ സോമതീര്ഥേഽന്യദുര്ല്ലഭാ
സോമതീർത്ഥത്തിൽ, മറ്റൊരിടത്തും കിട്ടാനാകാത്ത പരമസിദ്ധി അവിടെ ലഭിച്ചു.
അഷ്ടമേന തു ഭക്തേന മമ കര്മവിധൌ സ്ഥിതഃ
എന്റെ കർമങ്ങൾ ഭക്തിയോടെ അനുഷ്ഠിച്ച എട്ടാമത്തെ ഭക്തനാൽ,
യത്ര തപ്തം തപസ്തേന സോമേന സുമഹാത്മനാ
അവിടെ മഹാത്മാവായ സോമൻ കഠിനമായ തപസ്സ് ചെയ്തു.
പഞ്ചവര്ഷസഹസ്രാണി തഥൈവോര്ദ്ധ്വമുഖഃ സ്ഥിതഃ
അവൻ അങ്ങോട്ട് നേരെ നോക്കി, അഞ്ചായിരം വർഷം നേരെ നിന്നു.
മമാപരാധാന്മുക്തശ്ച ബ്രാഹ്മണാനാം പതിസ്തഥാ
എന്റെ പാപത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനായി, അവൻ ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ പ്രഭുവായി.
ത്രിംശദ്വര്ഷസഹസ്രാണി ത്രിംശദ്വര്ഷശതാനി ച
മുപ്പതിനായിരം വർഷവും, അതോടൊപ്പം മുപ്പത് നൂറ് വർഷവും,
ദ്രവ്യവാന്ഗുണവാംശ്ചൈവ സംവിഭാഗീ യശസ്വിനി ൧൩൭.
അവൻ സമ്പത്തിലും ഗുണങ്ങളിലും ദാനത്തിലും സമ്പന്നനായിരുന്നു, മഹത്വമുള്ളവളേ.
സ ഏഷ ബ്രാഹ്മണോ ഭൂത്വാ സംസാരാദ്വിപ്രമുച്യതേ
അവൻ ബ്രാഹ്മണനായി ജനിച്ച്, ജനനമരണചക്രത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനായി.
തത്തീര്ഥം യേന വിജ്ഞേയം മമ മാര്ഗാനുസാരിണാ
എന്റെ മാർഗം പിന്തുടരുന്നവൻ ആ തീർത്ഥം അറിയണം.
പ്രവൃത്തേ ചാന്ധകാരേ തു യത്ര കശ്ചിന്ന ദൃശ്യതേ
അവിടെ ഇരുട്ട് പടർന്ന് ആരെയും കാണാൻ കഴിയാത്തപ്പോൾ,
ആലോകശ്ചൈവ ദൃശ്യേത സോമസ്തത്ര ന ദൃശ്യതേ ।। ഏവം ത്വാം വച്മി ഹേ ഭദ്രേ ഏഷ ൩ വിസ്മയഃ പരഃ
അവിടെ വെളിച്ചം മാത്രം കാണാം, സോമനെ കാണാനാവില്ല. ഭദ്രേ, ഞാൻ നിന്നോട് പറയുന്നു, ഇതൊരു വലിയ അത്ഭുതമാണ്.