വരാഹപുരാണമ്

സ രാജാ ദുര്ജയഃ ശ്രീമാഁല്ലബ്ധ്വാ പുത്രദ്വയം ശുഭമ് । സ്വയം കാലാന്തരേ ശ്രീമാഞ്ജഗാമാരണ്യമന്തികേ ।। ൧൦.

അങ്ങനെ ആ മഹാത്മാവായ രാജാവ് ദുര്ജയന്‍ ആ രണ്ടു നല്ല പുത്രന്മാരെ ലഭിച്ച ശേഷം, പിന്നീട് സ്വയം കാടിന്റെ അതിരിലേക്ക് പോയി.

തത്രസ്ഥോ വനജാതീര്ഹി ബധയന് വൈ ഭയംകരാഃ । ദദര്ശാരണ്യമാശ്രിത്യ മുനിം സ്ഥിതമകല്മഷമ് ।। ൧൦.

അവിടെ, കാട്ടുമൃഗങ്ങളെ വേട്ടയാടി ഭയത്തെ അകറ്റി, കാട്ടിനകത്ത് പാപരഹിതനായ ഒരു മുനിയെ അവന്‍ കണ്ടു.

തപസ്യന്തം മഹാഭാഗം നാമ്നാ ഗൌരമുഖം ശുഭമ് । ഋഷിവൃന്ദസ്യ ഗോപ്താരം ത്രാതാരം പാപിനഃ സ്വയമ് ।। ൧൦.

അവന്‍ മഹാഭാഗ്യശാലിയായ ഗൗരമുഖന്‍ എന്ന മുനിയെ, ഋഷിമാരുടെ സംരക്ഷകനും പാപികളെ രക്ഷിക്കുന്നവനുമായവനെ, തപസ്സില്‍ ഏര്‍പ്പെട്ടിരിക്കുന്നതായി അവിടെ കണ്ടു.

തസ്യാശ്രമേ വിമലജലാവിലേമരു- ത്സുഗന്ധിവൃക്ഷപ്രവരേ ദ്വിജന്മനഃ । രരാജ ജീമൂത ഇവാമ്ബരാന്മഹീ- മുപാഗതഃ പ്രവരവിമാനവദ് ഗൃഹഃ ।। ൧൦.

അവന്റെ ആശ്രമം ശുദ്ധജലവും മൃദുലമായ കാറ്റും സുഗന്ധമുള്ള വൃക്ഷങ്ങളും നിറഞ്ഞതായിരുന്നു. അവിടെയുള്ള ബ്രാഹ്മണരുടെ വീടുകള്‍ ആകാശത്തില്‍ നിന്ന് ഇറങ്ങിയ മേഘംപോലും, ഭൂമിയിലെ ദിവ്യവിമാനംപോലും ഭംഗിയായി തിളങ്ങി.

ജ്വലനമഖാഗ്നിപ്രതിഭാഷിതാമ്ബരഃ സുശുദ്ധസംവാസിതവേശകുട്ടകഃ । ശിഷ്യൈഃ സമുച്ചാരിതസാമനാദകഃ സുരൂപയോഷിദൃഷികന്യകാകുലഃ । ഇതീദൃശോഽസ്യാവസാഥോ വരാശ്രമേ സുപുഷ്പിതാശേഷതരുപ്രസൂനഃ ।। ൧൦.

യാഗാഗ്നിപോലുള്ള പ്രകാശം, ശുചിത്വം നിറഞ്ഞ വീടുകള്‍, ശിഷ്യന്മാര്‍ സമഗാനങ്ങള്‍ പാടുന്ന ശബ്ദം, സുന്ദരിയായ സ്ത്രീകളും മുനികളുടെ പുത്രിമാരും നിറഞ്ഞതും, പുഷ്പം വിരിഞ്ഞ വൃക്ഷങ്ങള്‍ എല്ലായിടത്തും കാണാവുന്നതുമായ അത്ര മനോഹരമായ ആശ്രമമായിരുന്നു അത്.

ശ്രീവരാഹ ഉവാച । തതസ്തമീദൃശം ദൃഷ്ട്വാ തദാ ഗൌരമുഖാശ്രമമ് । ദുര്ജ്ജയശ്ചിന്തയാമാസ രമ്യമാശ്രമമണ്ഡലമ് ।। ൧൧.

ശ്രീവരാഹന്‍ പറഞ്ഞു: അങ്ങനെ ആ ഗൗരമുഖന്‍റെ ആശ്രമം കണ്ട രാജാവ് ദുര്ജയന്‍ അവിടുത്തെ മനോഹരമായ പരിസരം കുറിച്ച് ആലോചിച്ചു.

പ്രവിശാമ്യത്ര പശ്യാമി ഋഷീന് പരമധാര്മികാന് । ചിന്തയിത്വാ തദാ രാജാ പ്രവിവേശ തമാശ്രമമ് ।। ൧൧.

"ഞാന്‍ ഇവിടേക്ക് കടന്ന്, അത്യന്തം ധാര്‍മികരായ മുനികളെ കാണാം," എന്ന് ചിന്തിച്ച് രാജാവ് ആ ആശ്രമത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.

തസ്യ പ്രവിഷ്ടസ്യ തതോ രാജ്ഞഃ പരമഹര്ഷിതഃ । ചകാര പൂജാം ധര്മാത്മാ തദാ ഗൌരമുഖോ മുനിഃ ।। ൧൧.

അവിടെ കടന്നെത്തിയ രാജാവിനെ, മഹാത്മാവായ ഗൗരമുഖന്‍ മുനി വലിയ സന്തോഷത്തോടെ ആദരവോടെ സ്വീകരിച്ചു.

സ്വാഗതാദിക്രിയാഃ കൃത്വാ കഥാന്തേ തം മഹാമുനിഃ । സ്വശക്ത്യാഽഹം നൃപശ്രേഷ്ഠ സാനുഗസ്യ ച ഭോജനമ് ।। ൧൧.

സ്വാഗതം തുടങ്ങിയ ചടങ്ങുകള്‍ പൂര്‍ത്തിയാക്കിയ ശേഷം, മഹാമുനി സംസാരത്തിന്റെ അവസാനം പറഞ്ഞു: "രാജാവേ, എന്റെ ശേഷിയനുസരിച്ച് നിങ്ങള്ക്കും നിങ്ങളോടൊപ്പം വരുന്നവര്‍ക്കും ഭക്ഷണം ഒരുക്കാം."

കരിഷ്യാമി പ്രമുച്യന്താം സാധു വാഹാ ഇതി ദ്വിജഃ । ഏവമുക്ത്വാ സ്ഥിതസ്തൂഷ്ണീം സ മുനിഃ സംശിതവ്രതഃ ।। ൧൧.

"അങ്ങനെ ചെയ്യും; നിങ്ങളുടെ കുതിരകള്‍ അഴിച്ചിടട്ടെ," എന്ന് ആ മുനി പറഞ്ഞു, പിന്നെ വ്രതം പാലിച്ച് മൗനത്തില്‍ നിന്നു.

രാജാഽപി തസ്ഥൌ തദ്ഭക്ത്യാ സ്വസഹായൈഃ സമന്വിതഃ । അക്ഷൌഹിണ്യോ ബലസ്യാസ്യ പഞ്ചമാത്രാസ്തദാ സ്ഥിതാഃ । അയം ച താപസഃ കിം മേ ദാസ്യതേ ഭോജനം ത്വിഹ ।। ൧൧.

രാജാവും ഭക്തിയോടെ തന്റെ കൂട്ടുകാരോടൊപ്പം അവിടെ നിന്നു. അന്നത്തെ അവന്റെ സൈന്യത്തില്‍ അഞ്ചു വിഭാഗങ്ങള്‍ ഉണ്ടായിരുന്നു. "ഈ തപസ്വി എനിക്ക് എന്ത് ഭക്ഷണം നല്‍കുമോ?" എന്ന് രാജാവ് മനസ്സില്‍ വിചാരിച്ചു.

നിമന്ത്ര്യ ദുര്ജയം വിപ്രസ്തദാ ഗൌരമുഖോ നൃപമ് । ചിന്തയാമാസ കിം ചാസ്യ മയാ ദേയം തു ഭോജനമ് ।। ൧൧.

അപ്പോള്‍ ഗൗരമുഖന്‍ മുനി ദുര്ജയന്‍ രാജാവിനെ ക്ഷണിച്ച്, "എന്ത് ഭക്ഷണം നല്‍കണം?" എന്ന് മനസ്സില്‍ ആലോചിച്ചു.

ഏവം ചിന്തയതസ്തസ്യ മഹര്ഷേര്ഭാവിതാത്മനഃ । സ്ഥിതോ മനസി ദേവേശോ ഹരിര്നാരായണഃ പ്രഭുഃ ।। ൧൧.

അങ്ങനെ ആ മഹര്‍ഷി ആലോചിച്ചിരിക്കുമ്പോള്‍, ഭഗവാന്‍ ഹരി നാരായണന്‍ അവന്റെ ഹൃദയത്തില്‍ പ്രത്യക്ഷനായി.

തതഃ സംസ്മൃത്യ മനസാ ദേവം നാരായണം തദാ । തോഷയാമാസ ഗങ്ഗായാം പ്രവിശ്യ മുനിസത്തമഃ ।। ൧൧.

അപ്പോള്‍, മനസ്സില്‍ നാരായണനെ ഓര്‍ത്തുകൊണ്ട്, ആ ശ്രേഷ്ഠമുനി ഗംഗയില്‍ കയറി ദൈവത്തെ പ്രസാദിപ്പിക്കാന്‍ ശ്രമിച്ചു.

ധരണ്യുവാച । കഥം ഗൌരമുഖോ വിഷ്ണും തോഷയാമാസ ഭൂധര । ഏതന്മേ കൌതുകം ശ്രോതും സമ്യഗിച്ഛാ പ്രവര്ത്തതേ ।। ൧൧.

ഭൂമി പറഞ്ഞു: ഗൗരമുഖന്‍ എങ്ങനെ വിഷ്ണുവിനെ പ്രസാദിപ്പിച്ചു, ഹേ പര്‍വതമേ? ഇത് വിശദമായി കേള്‍ക്കാന്‍ എനിക്ക് വലിയ ആഗ്രഹമുണ്ട്.

നമോഽസ്തു വിഷ്ണവേ നിത്യം നമസ്തേ പീതവാസസേ । നമസ്തേ ചാദ്യരൂപായ നമസ്തേ ജലരൂപിണേ ।। ൧൧.

എപ്പോഴും വിഷ്ണുവിന് നമസ്കാരം. മഞ്ഞ വസ്ത്രം ധരിക്കുന്നവനേ, നമസ്കാരം. ആദി രൂപമുള്ളവനേ, നമസ്കാരം. ജലത്തിന്റെ രൂപം എടുക്കുന്നവനേ, നമസ്കാരം.

നമസ്തേ സര്വസംസ്ഥായ നമസ്തേ ജലശായിനേ । നമസ്തേ ക്ഷിതിരൂപായ നമസ്തേ തേജസാത്മനേ ।। ൧൧.

എല്ലാ വസ്തുക്കളിലും നിലനിൽക്കുന്നവനേ, നമസ്കാരം. ജലത്തിൽ വിശ്രമിക്കുന്നവനേ, നമസ്കാരം. ഭൂമിയുടെ രൂപം എടുക്കുന്നവനേ, നമസ്കാരം. അഗ്നി സ്വഭാവമുള്ളവനേ, നമസ്കാരം.

നമസ്തേ വായുരൂപായ നമസ്തേ വ്യോമരൂപിണേ । ത്വം ദേവഃ സര്വഭൂതാനാം പ്രഭുസ്ത്വമസി ഹൃച്ഛയഃ ।। ൧൧.

വായുവിന്റെ രൂപം എടുക്കുന്നവനേ, നമസ്കാരം. ആകാശത്തിന്റെ രൂപം എടുക്കുന്നവനേ, നമസ്കാരം. നീ എല്ലാ ജീവികളുടെയും ദൈവമാണ്, നീയാണു പ്രഭു, ഹൃദയത്തിലെ ആഗ്രഹം നീയാണു.

ത്വമോങ്കാരോ വഷട്കാരഃ സര്വത്രൈവ ച സംസ്ഥിതഃ । ത്വമാദിഃ സര്വദേവാനാം തവ ചാദിര്ന വിദ്യതേ ।। ൧൧.

നീയാണ് ഓം എന്ന അക്ഷരം, നീയാണ് വഷട് വിളി, നീ എല്ലായിടത്തും നിലനിൽക്കുന്നവനാണ്. നീ എല്ലാ ദേവന്മാരുടെയും ആദിയാണ്, നിനക്ക് ആദി ഇല്ല.

ത്വം ഭൂസ്ത്വം ച ഭുവോ ദേവ ത്വം ജനസ്ത്വം മഹഃ സ്മൃതഃ । ത്വം തപസ്ത്വം ച സത്യം ച ത്വയി ദേവ ചരാചരമ് ।। ൧൧.

ഭൂവുമാണ് നീ, ഭുവോവുമാണ് നീ, ദൈവമേ; ജനയും മഹയും എന്നറിയപ്പെടുന്നവനുമാണ് നീ. തപസും സത്യവും നീയാണു, ദൈവമേ, ചലിക്കുന്നതും അചലമായതും എല്ലാം നിനക്കിൽ നിലനിൽക്കുന്നു.

ത്വത്തോ ഭൂതമിദം വിശ്വം ത്വദുദ്ഭൂതാ ഋഗാദയഃ । ത്വത്തഃ ശാസ്ത്രാണി ജാതാനി ത്വത്തോ യജ്ഞാഃ പ്രതിഷ്ഠിതാഃ ।। ൧൧.

ഈ ലോകം മുഴുവൻ നിന്നിൽ നിന്നാണ് ജനിച്ചത്; ഋഗ്‌വേദം മുതലായവയും നിന്നിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിച്ചത്. ശാസ്ത്രങ്ങൾ നിന്നിൽ നിന്നാണ് ജനിച്ചത്; യജ്ഞങ്ങൾ നിന്നിൽ നിന്നാണ് സ്ഥാപിതമായത്.

ത്വത്തോ വൃക്ഷാ വീരുധശ്ച ത്വത്തഃ സര്വാ വനൌഷധീഃ । പശവഃ പക്ഷിണഃ സര്പാസ്ത്വത്ത ഏവ ജനാര്ദന ।। ൧൧.

മരങ്ങളും ഔഷധികളും നിന്നിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിക്കുന്നത്; കാട്ടിലെ എല്ലാ ചെടികളും നിന്നിൽ നിന്നാണ്. പശുക്കൾ, പക്ഷികൾ, പാമ്പുകൾ—all നിന്നിൽ നിന്നാണ് ജനാർദന.

മമാപി ദേവദേവേശ രാജാ ദുര്ജയസംജ്ഞിതഃ । ആഗതോഽഭ്യാഗതസ്തസ്യ ആതിഥ്യം കര്ത്തുമുത്സഹേ ।। ൧൧.

ദേവദേവനായ ദൈവമേ, എന്റെ അശ്രമത്തിൽ ദുർജയ എന്ന രാജാവ് അതിഥിയായി വന്നിരിക്കുന്നു. അവനു അതിഥി സേവനം ചെയ്യാൻ ഞാൻ ഉത്സുകനാണ്.

തസ്യ മേ നിര്ധനസ്യാദ്യ ദേവദേവ ജഗത്പതേ । ഭക്തിനമ്രസ്യ ദേവേശ കുരുഷ്വാന്നാദ്യസംചയമ് ।। ൧൧.

ദേവദേവനായ ദൈവമേ, ലോകത്തിന്റെ പ്രഭുവേ, ഇന്ന് ഞാൻ ദാരിദ്ര്യവാനാണ്, ഭക്തിയിൽ നമ്രനാണ്. ദേവദേവനായ ദൈവമേ, ദയവായി എനിക്ക് അന്നത്തിന്റെ സമ്പാദ്യം നൽകുക.

യം യം സ്പൃശാമി ഹസ്തേന യം യം പശ്യാമി ചക്ഷുഷാ । വൃക്ഷം വാ തൃണകന്ദം വാ തത്തദന്നം ചതുര്വിധമ് ।। ൧൧.

ഞാൻ കൈകൊണ്ട് സ്പർശിക്കുന്നതും കണ്ണുകൊണ്ട് കാണുന്നതും—മരമോ പുല്ലോ കിഴങ്ങോ ആയാലും—അവയെല്ലാം നാലു തരത്തിലുള്ള അന്നമായിത്തീരട്ടെ.

തഥാ ത്വന്യതമം വാഽപി യദ് ധ്യാതം മനസാ മയാ । തത് സര്വം സിദ്ധ്യതാം മഹ്യം നമസ്തേ പരമേശ്വര ।। ൧൧.

മനസ്സിൽ ഞാൻ ധ്യാനിക്കുന്ന മറ്റെന്തെങ്കിലും എങ്കിലും, അതെല്ലാം എനിക്ക് സിദ്ധിക്കട്ടെ. പരമേശ്വരനേ, നമസ്കാരം.

ഇതി സ്തുത്യാ തു ദേവേശസ്തുതോഷ ജഗതാം പതിഃ । മുനേസ്തസ്യ സ്വകം രൂപം ദര്ശയാമാസ കേശവഃ ।। ൧൧.

ഇങ്ങനെ സ്തുതിക്കപ്പെട്ട ദേവദേവനായ ലോകത്തിന്റെ പ്രഭു തൃപ്തനായി; കേശവൻ ആ മുനിക്ക് തന്റെ സ്വരൂപം കാണിച്ചു.

ഉവാച സുപ്രസന്നാത്മാ ബ്രൂഹി വിപ്ര വരം പരമ് । ഏവം ശ്രുത്വാഽക്ഷിണീ യാവദുന്മീലയതി വൈ മുനിഃ ।। ൧൧.

കൃപയോടെ മനസ്സുള്ളവൻ പറഞ്ഞു: 'ബ്രാഹ്മണനേ, ഉത്തമമായ വരം പറയൂ.' ഇത് കേട്ടു, മുനി പതിയെ കണ്ണുകൾ തുറന്നു.

തദാ ശങ്ഖഗദാപാണിഃ പീതവാസാ ജനാര്ദനഃ । ഗരുഡസ്ഥോഽപി തേജസ്വീ ദ്വാദശാദിത്യസപ്രഭഃ ।। ൧൧.

അപ്പോൾ ജനാർദനൻ, ശംഖവും ഗദയും കൈയിൽ പിടിച്ച്, മഞ്ഞ വസ്ത്രം ധരിച്ച്, ഗരുഡപ്പുറത്ത് ഇരുന്ന്, പന്ത്രണ്ട് സൂര്യന്മാരുടെ പ്രകാശം പോലെ ദീptiയോടെ തിളങ്ങി.