ഏവം ഗ്രീഷ്മേ വിധിം ചൈവ കുര്യാത്സര്വം മമോക്തിതഃ
ഇങ്ങനെ വേനൽക്കാലത്ത് ഞാൻ പറഞ്ഞതുപോലെ എല്ലാ വിധികളും നിർവഹിക്കണം.
മാസേഷു സര്വേഷ്വപി മുഖ്യഭൂതോ മാസോ ഭവാന്ഗ്രീഷ്മ ഏകഃ പ്രപന്നഃ
എല്ലാ മാസങ്ങളിലുമിടയിൽ വേനൽക്കാലം ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടതും ശ്രേഷ്ഠവുമാണ്.
ഏവം ഗ്രീഷ്മേ വരാരോഹേ മമ ചൈവാര്ച്ചനം കുരു
ഇങ്ങനെ വേനൽക്കാലത്ത്, മനോഹരിയായേ, നീ എന്നെ ആരാധിക്കണം.
യാവന്തഃ പുഷ്പിതാഃ ശാലാഃ പൃഥ്വ്യാം യാവത്സുഗംധകാഃ
ഭൂമിയിൽ എത്ര പൂക്കളും സുഗന്ധമുള്ള ശാലകളും ഉണ്ടോ അവയെല്ലാം പോലെ,
ഏവം വര്ഷാസ്വപി ധരേ മമ കര്മ ച കാരയേത്
അങ്ങനെ തന്നെ മഴക്കാലത്തും എന്റെ കർമ്മങ്ങൾ നടത്തണം, ഭൂമിയേ.
അന്യച്ച തേ പ്രവക്ഷ്യാമി കര്മ സംസാരമോക്ഷണമ്
ഇതോടൊപ്പം, ഞാൻ നിന്നോട് മറ്റൊരു കർമ്മവും പറയുന്നു, അതിലൂടെ സാംസാരിക ബന്ധങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കും.
ഏതേഷാം സുമനോഭിശ്ച പൂജനീയോ മഹാദരാത് നമോ നാരായണായേതി ഇമം മന്ത്രമുദാഹരേത്
ഈ പൂക്കൾ കൊണ്ടു വലിയ ഭക്തിയോടെ ആരാധിക്കണം, 'നമോ നാരായണായ' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിക്കണം.
പശ്യന്തി യേ ധ്യാനപരാ ഘനാഭം ത്വാമാശ്രിതാഃ പൂജ്യമാനം മഹിമ്നാ
ധ്യാനത്തിൽ ലീനരായവർ, മേഘംപോലെയുള്ള കറുത്ത രൂപത്തിൽ മഹത്വത്തോടെ ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന നിന്നെ കാണുന്നു.
ആഷാഢമാസേ ദ്വാദശ്യാം സര്വശാന്തികരം ശുഭമ്
ആഷാഢമാസത്തിലെ പന്ത്രണ്ടാം തീയതി എല്ലാ ശാന്തിയും സൗഭാഗ്യവും നൽകുന്ന ദിവസമാണ്.
സ മര്ത്യോ ന പ്രണശ്യേത സംസാരേഽസ്മിന് യുഗേയുഗേ 124.
അങ്ങനെയുള്ള മനുഷ്യൻ ഈ ലോകത്തിൽ, എല്ലാ യുഗങ്ങളിലും, നശിക്കുകയില്ല.
തരംതി യേന സംസാരം നരാഃ കര്മപരായണാഃ
ഇതിലൂടെ കർമ്മത്തിൽ ഭക്തിയുള്ളവർ സാംസാരിക ബന്ധങ്ങൾ കടന്ന് പോകുന്നു.
മുക്ത്വാ നാരായണം ദേവം വാരാഹം രൂപമാസ്ഥിതമ്
നാരായണനായ ദൈവത്തെ, വരാഹരൂപം ധരിച്ചവനെ, ആരാധിച്ചശേഷം,
കുശിഷ്യായ ന ദാതവ്യം യേ ച ശാസ്ത്രാര്ഥദൂഷകാഃ
അർഹതയില്ലാത്ത ശിഷ്യനും ശാസ്ത്രത്തിന്റെ അർത്ഥം തെറ്റിച്ച് പറയുന്നവർക്കും ഇത് നൽകരുത്.
ധനധര്മക്ഷയസ്തേഷാം പഠനാദാശു ജായതേ
അങ്ങനെ ചെയ്താൽ, അവരുടെ ധനവും ധർമ്മവും വേഗത്തിൽ നഷ്ടപ്പെടും.
ഏതത്തേ കഥിതം ഭദ്രേ പൂര്വം യത്പൃഷ്ടവത്യസി
നല്ലവളേ, നീ മുമ്പ് ചോദിച്ചതിനാണ് ഞാൻ ഇതെല്ലാം പറഞ്ഞത്.
ഇതി ശ്രീവരാഹപുരാണേ ഭഗവച്ഛാസ്ത്രേ ഋതൂപസ്കരണം നാമ ചതുര്വിംശത്യധികശതതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീവരാഹപുരാണത്തിലെ ഭഗവദ് ശാസ്ത്രത്തിൽ, 'ഋതുപസ്കരണ'ം എന്ന നാനൂറിരുപത്തിനാലാമത്തെ അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
അഥ മായാചക്രമ് ശ്രുത്വാ ഷഡൃതുകര്മാണി പൃഥിവീ സംശിതവ്രതാ
അതിനുശേഷം, ആറു ঋതുക്കളുടെയും കർമ്മങ്ങൾ കേട്ട ശേഷം, വ്രതത്തിൽ ഉറച്ച ഭൂമി മായാചക്രത്തെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞു.
മങ്ഗല്യാശ്ച പവിത്രാശ്ച യേ ത്വയാ സമുദാഹൃതാഃ
നീ പറഞ്ഞ എല്ലാ മംഗളകരവും വിശുദ്ധവുമായ കാര്യങ്ങൾ,
ശ്രുത്വാ ത്വേതാനി കര്മാണി ത്വന്മുഖോക്താനി മാധവ
മാധവാ, നിന്റെ വായിലൂടെ നീ പറഞ്ഞ ഈ പ്രവൃത്തികൾ ഞാൻ കേട്ടപ്പോൾ,
ഏതന്മേ പരമം ഗുഹ്യം പരം കൌതൂഹലം തഥാ
ഇത് എനിക്ക് ഏറ്റവും രഹസ്യവും അത്യന്തം കൗതുകം ഉണർത്തുന്നതുമാണ്.
യാമേനാം ഭാഷസേ ദേവ മമ മായേതി നിത്യശഃ
ദേവാ, നീ എല്ലായ്പ്പോഴും ഇതിനെ എന്റെ മായയാണെന്ന് പറയുന്നു.
ജ്ഞാതുമിച്ഛാമി മായാര്ഥം രഹസ്യം പരമുത്തമമ്
ഈ മായയുടെ അർത്ഥം, അത്യുത്തമമായ രഹസ്യം, ഞാൻ അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
പ്രത്യുവാച തദാ വാക്യം പ്രഹസ്യ തു വസുന്ധരാമ്
അപ്പോൾ, സ്നേഹത്തോടെ പുഞ്ചിരിച്ച്, വസുന്ധരയോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
വൃഥാ ക്ലേശം കിമര്ഥം ത്വം പ്രാപ്സ്യതേ യദ്വിലോകനാത്
നീ കാണാൻ പോകുന്ന കാര്യങ്ങൾക്കായി ഇങ്ങനെ അനാവശ്യമായി കഷ്ടപ്പെടുന്നതെന്തിന്?
മമ മായാം വിശാലാക്ഷി കിം പുനസ്ത്വം വസുന്ധരേ
നേത്രങ്ങൾ വിസ്തൃതമായ വസുന്ധരേ, എന്റെ മായയെക്കുറിച്ച് ഞാൻ ഇനി എന്ത് പറയണം?
ദേശോ നിര്ജലതാം യാതി ഏഷാ മായാ മമ പ്രിയേ। സോമോ യത്ക്ഷീയതേ പക്ഷേ പക്ഷേ വാപി ച വര്ദ്ധതേ ।। 125.
പ്രിയേ, ഒരു ദേശം വരണ്ടതാകുന്നത് എന്റെ മായയാണ്; പോലെ തന്നെ, ചന്ദ്രൻ ഓരോ പക്വശേഷവും കുറഞ്ഞും കൂടിയും പോകുന്നു.
അമായാം ന സ ദൃശ്യേത മായേയം മമ തത്ത്വതഃ
അമാവാസ്യയിൽ അത് കാണപ്പെടുന്നില്ല; ഇതാണ് സത്യത്തിൽ എന്റെ മായ.
ഭവേച്ച ശീതലം ഗ്രീഷ്മേ മായേയം മമ തത്ത്വതഃ
വെയിലിൽ തണുപ്പുണ്ടാകുമ്പോൾ, അതാണ് സത്യത്തിൽ എന്റെ മായ.
ഉദേതി പൂര്വതഃ പ്രാതര്മായേയം മമ സുന്ദരി
സുന്ദരിയേ, പ്രഭാതത്തിൽ സൂര്യൻ കിഴക്കോട്ട് ഉദിക്കുമ്പോൾ, അതാണ് എന്റെ മായ.
ഗര്ഭേ ച ജായതേ ജന്തുര്മായേയം മമ സുന്ദരി। ജീവഃ പ്രവിശ്യ ഗര്ഭം തു സുഖദുഃഖേ ച വിന്ദതി
സുന്ദരിയേ, ഒരു ജീവി ഗർഭത്തിൽ ജനിക്കുമ്പോൾ, അതാണ് എന്റെ മായ; ജീവൻ ഗർഭത്തിൽ പ്രവേശിച്ച് സുഖവും ദുഃഖവും അനുഭവിക്കുന്നു.